‹ กลับ
ธาตุสูตร
เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต · ข้อ 222 · ขุ.ขุ. ๒๕/๕๒๔๒ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๒๒] จริงอยู่ พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว พระสูตรนี้พระผู้ มีพระภาคผู้เป็นพระอรหันต์ตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วว่า ดูกร ภิกษุทั้งหลาย นิพพานธาตุ ๒ ประการนี้ ๒ ประการเป็นไฉน คือ สอุปาทิเสสนิพพาน ธาตุ ๑ อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นพระอรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์ ทำ กิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระลงได้แล้ว มีประโยชน์ของตนอันบรรลุแล้ว มี สังโยชน์ในภพนี้สิ้นรอบแล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ภิกษุนั้นย่อมเสวย อารมณ์ทั้งที่พึงใจและไม่พึงใจ ยังเสวยสุขและทุกข์อยู่ เพราะความที่อินทรีย์ ๕ เหล่าใดเป็นธรรมชาติไม่บุบสลาย อินทรีย์ ๕ เหล่านั้นของเธอยังตั้งอยู่นั่นเทียว ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความสิ้นไปแห่งราคะ ความสิ้นไปแห่งโทสะ ความสิ้นไปแห่ง โมหะ ของภิกษุนั้น นี้เราเรียกว่า สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็อนุปาทิเสสนิพพานธาตุเป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นพระอรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์ ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระลงได้แล้ว มีประโยชน์ของ ตนอันบรรลุแล้ว มีสังโยชน์ในภพสิ้นรอบแล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ เวทนาทั้งปวงในอัตภาพนี้แหละของภิกษุนั้น เป็นธรรมชาติอันกิเลสทั้งหลายมี ตัณหาเป็นต้นให้เพลิดเพลินมิได้แล้ว จัก (ดับ) เย็น ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เรา เรียกว่า อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ ดูกรภิกษุทั้งหลาย นิพพานธาตุ ๒ ประการ นี้แล ฯ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น พระผู้มี พระภาคตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า นิพพานธาตุ ๒ ประการนี้ พระตถาคต ผู้มีจักษุผู้อันตัณหา และทิฐิไม่อาศัยแล้ว ผู้คงที่ประกาศไว้แล้ว อันนิพพานธาตุ อย่างหนึ่งมีในปัจจุบันนี้ ชื่อว่าสอุปาทิเสส เพราะสิ้นตัณหา เครื่องนำไปสู่ภพ ส่วนนิพพานธาตุ (อีกอย่างหนึ่ง) เป็นที่ ดับสนิทแห่งภพทั้งหลายโดยประการทั้งปวง อันมีในเบื้องหน้า ชื่อว่าอนุปาทิเสส ชนเหล่าใดรู้บทอันปัจจัยไม่ปรุงแต่งแล้วนี้ มีจิตหลุดพ้นแล้วเพราะสิ้นตัณหาเครื่องนำไปสู่ภพ ชน เหล่านั้นยินดีแล้วในนิพพานเป็นที่สิ้นกิเลสเพราะบรรลุธรรม อันเป็นสาระ เป็นผู้คงที่ ละภพได้ทั้งหมด ฯ เนื้อความแม้นี้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้า ได้สดับมาแล้วฉะนี้แล ฯ
เทียบรายประโยค (29 ประโยค)
iti44:0.4 #
Nibbānadhātusutta
Elements of Extinguishment
iti44:1.1 #
วุตฺตํ เหตํ ภควตา วุตฺตมรหตาติ เม สุตํ✎ ร่าง
Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ:
This was said by the Buddha, the Perfected One: that is what I heard.
อ้างอิงพุทธชยันตี 24.368
iti44:2.1 #
เทฺวมา ภิกฺขเว นิพฺพานธาตุโย✎ ร่าง
“Dvemā, bhikkhave, nibbānadhātuyo.
“There are, mendicants, these two elements of extinguishment.
iti44:2.2 #
กตมา เทฺว✎ ร่าง
Katamā dve?
What two?
iti44:2.3 #
สอุปาทิเสสา จ นิพฺพานธาตุ อนุปาทิเสสา จ นิพฺพานธาตุ ฯ✎ ร่าง
Saupādisesā ca nibbānadhātu, anupādisesā ca nibbānadhātu.
The element of extinguishment with residue, and the element of extinguishment with no residue.
iti44:3.1 #
กตมา จ ภิกฺขเว สอุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ✎ ร่าง
Katamā ca, bhikkhave, saupādisesā nibbānadhātu?
And what is the element of extinguishment with residue?
อ้างอิงสยามรัฐ 25.259
iti44:3.2 #
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อรหํ โหติ ขีณาสโว วุสิตวา กตกรณีโย โอหิตภาโร อนุปฺปตฺตสทตฺโถ ปริกฺขีณภวสํโยชโน สมฺมทญฺญา วิมุตฺโต✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto.
It’s when a mendicant is a perfected one, with defilements ended, who has completed the spiritual journey, done what had to be done, laid down the burden, achieved their heart’s goal, utterly ended the fetter of continued existence, and is rightly freed through enlightenment.
iti44:3.3 #
ตสฺส ติฏฺฐนฺเตว ปญฺจินฺทฺริยานิ เยสํ อวิฆาตตฺตา ๓- มนาปามนาปํ ปจฺจนุโภติ สุขทุกฺขํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ปญฺญายตีติ ฯ ๒ ม. ปภงฺคุรํ ฯ ๓ โป. อธิคตตฺตา ฯ ปฏิสํเวทยติ✎ ร่าง
Tassa tiṭṭhanteva pañcindriyāni yesaṁ avighātattā manāpāmanāpaṁ paccanubhoti, sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedeti.
Their five sense faculties still remain. So long as their senses have not gone they continue to experience the agreeable and disagreeable, to feel pleasure and pain.
iti44:3.4 #
ตสฺส โย ราคกฺขโย โทสกฺขโย โมหกฺขโย✎ ร่าง
Tassa yo rāgakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo—
The ending of greed, hate, and delusion in them
iti44:3.5 #
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สอุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati, bhikkhave, saupādisesā nibbānadhātu.
is called the element of extinguishment with residue.
iti44:4.1 #
กตมา จ ภิกฺขเว อนุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ✎ ร่าง
Katamā ca, bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu?
And what is the element of extinguishment with no residue?
iti44:4.2 #
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อรหํ โหติ ขีณาสโว วุสิตวา กตกรณีโย โอหิตภาโร อนุปฺปตฺตสทตฺโถ ปริกฺขีณภวสํโยชโน สมฺมทญฺญา วิมุตฺโต✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto.
It’s when a mendicant is a perfected one, with defilements ended, who has completed the spiritual journey, done what had to be done, laid down the burden, achieved their heart’s goal, utterly ended the fetter of continued existence, and is rightly freed through enlightenment.
iti44:4.3 #
ตสฺส อิเธว ภิกฺขเว สพฺพเวทยิตานิ อนภินนฺทิตานิ สีติภวิสฺสนฺติ✎ ร่าง
Tassa idheva, bhikkhave, sabbavedayitāni anabhinanditāni sīti bhavissanti.
For them, everything that’s felt, being no longer relished, will become cool right here.
iti44:4.4 #
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อนุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu.
This is called the element of extinguishment with no residue.
iti44:4.5 #
อิมา โข ภิกฺขเว เทฺว นิพฺพานธาตุโยติ ฯ✎ ร่าง
Imā kho, bhikkhave, dve nibbānadhātuyo”ti.
These are the two elements of extinguishment.”
iti44:4.6 #
เอตมตฺถํ ภควา อโวจ ฯ✎ ร่าง
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
The Buddha spoke this matter.
iti44:4.7 #
ตตฺเถตํ อิติ วุจฺจติ✎ ร่าง
Tatthetaṁ iti vuccati:
On this it is said:
iti44:5.1 #
เทฺว อิมา จกฺขุมตา ปกาสิตา✎ ร่าง
“Duve imā cakkhumatā pakāsitā,
“These two elements of extinguishment have been explained
อ้างอิงPTS 39 · ฉัฏฐสังคายนา 48.29
iti44:5.2 #
นิพฺพานธาตู อนิสฺสิเตน ตาทินา✎ ร่าง
Nibbānadhātū anissitena tādinā;
by the Clear-eyed One, the unattached, the unaffected.
iti44:5.3 #
เอกา หิ ธาตุ อิธ ทิฏฺฐธมฺมิกา✎ ร่าง
Ekā hi dhātu idha diṭṭhadhammikā,
One element pertains to this life—
iti44:5.4 #
สอุปาทิเสสา ภวเนตฺติสงฺขยา✎ ร่าง
Saupādisesā bhavanettisaṅkhayā;
that with residue though the leash to existence has ended;
iti44:5.5 #
อนุปาทิเสสา ปน สมฺปรายิกา✎ ร่าง
Anupādisesā pana samparāyikā,
and that with no residue, which pertains to what follows this life,
iti44:5.6 #
ยมฺหิ นิรุชฺฌนฺติ ภวานิ สพฺพโส ฯ✎ ร่าง
Yamhi nirujjhanti bhavāni sabbaso.
where all states of existence cease.
iti44:6.1 #
เย เอตทญฺญาย ปทํ อสงฺขตํ✎ ร่าง
Ye etadaññāya padaṁ asaṅkhataṁ,
Those who have fully understood the unconditioned state—
iti44:6.2 #
วิมุตฺตจิตฺตา ภวเนตฺติสงฺขยา✎ ร่าง
Vimuttacittā bhavanettisaṅkhayā;
their minds freed, the leash to existence ended—
iti44:6.3 #
เต ธมฺมสาราธิคมกฺขเย ๒- รตา✎ ร่าง
Te dhammasārādhigamā khaye ratā,
attained to the heart of the Dhamma, they delight in ending,
iti44:6.4 #
ปหํสุ เต สพฺพภวานิ ตาทิโนติ ฯ✎ ร่าง
Pahaṁsu te sabbabhavāni tādino”ti.
the unaffected ones have given up all states of existence.”
iti44:7.1 #
อยมฺปิ อตฺโถ วุตฺโต ภควตา อิติ เม สุตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.
This too is a matter that was spoken by the Blessed One: that is what I heard.
iti44:7.2 #
สตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
Sattamaṁ.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน