‹ กลับ
โพธิสูตร ที่ ๑
เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต · ข้อ 38 · ขุ.ขุ. ๒๕/๑๔๒๕ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคตรัสรู้ใหม่ๆ ประทับอยู่ที่โคนไม้โพธิ์ ใกล้ฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ที่ตำบลอุรุเวลา ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคประทับนั่ง เสวยวิมุติสุขด้วยบัลลังก์อันเดียว ตลอด ๗ วัน ครั้งนั้นแล พอสัปดาห์นั้นล่วงไป พระผู้มีพระภาคเสด็จออกจากสมาธินั้น ได้ทรงมนสิการปฏิจจสมุปบาทอันเป็น อนุโลมด้วยดีตลอดปฐมยามแห่งราตรี ดังนี้ว่า เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้ก็มี เพราะ สิ่งนี้เกิด สิ่งนี้จึงเกิด คือ เพราะอวิชชาเป็นปัจจัยจึงมีสังขาร เพราะสังขารเป็น ปัจจัยจึงมีวิญญาณ เพราะวิญญาณเป็นปัจจัยจึงมีนามรูป เพราะนามรูปเป็นปัจจัย จึงมีสฬายตนะ เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัยจึงมีผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงมีเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัยจึงมีตัณหา เพราะตัณหาเป็นปัจจัยจึงมีอุปาทาน เพราะอุปาทานเป็นปัจจัยจึงมีภพ เพราะภพเป็นปัจจัยจึงมีชาติ เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงมีชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาส ความเกิดขึ้น แห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้ ย่อมมีได้ด้วยประการอย่างนี้ ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง อุทานนี้ในเวลานี้ว่า ในกาลใดแล ธรรมทั้งหลายมาปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีเพียร เพ่งอยู่ ในกาลนั้น ความสงสัยทั้งปวงของพราหมณ์นั้น ย่อมสิ้นไปเพราะมารู้แจ้งธรรมพร้อมด้วยเหตุ ฯ
เทียบรายประโยค (24 ประโยค)
ud1.1:1.2 #
ขุ.อุ./ ๑ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา อุรุเวลายํ วิหรติ นชฺชา เนรญฺชราย ตีเร โพธิรุกฺขมูเล ปฐมาภิสมฺพุทฺโธ ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.
At one time, when he was first awakened, the Buddha was staying in Uruvelā at the root of the tree of awakening on the bank of the Nerañjarā River.
ud1.1:1.3 #
เตน โข ปน สมเยน ภควา สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน นิสินฺโน โหติ วิมุตฺติสุขํ ปฏิสํเวที ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.
There the Buddha sat cross-legged for seven days without moving, experiencing the bliss of freedom.
ud1.1:1.4 #
อถ โข ภควา ตสฺส สตฺตาหสฺส อจฺจเยน ตมฺหา สมาธิมฺหา วุฏฺฐหิตฺวา รตฺติยา ปฐมํ ยามํ ปฏิจฺจสมุปฺปาทํ อนุโลมํ สาธุกํ มนสากาสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:
When seven days had passed, the Buddha emerged from that state of immersion. In the first part of the night, he carefully applied the mind to dependent origination in forward order:
ud1.1:2.1 #
อิติ อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชติ ยทิทํ✎ ร่าง
“Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati, yadidaṁ—
“When this exists, this comes to be; due to the arising of this, this arises. That is:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.70
ud1.1:2.2 #
อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขารา✎ ร่าง
avijjāpaccayā saṅkhārā,
Ignorance is a requirement for choices.
ud1.1:2.3 #
สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ✎ ร่าง
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ,
Choices are a requirement for consciousness.
ud1.1:2.4 #
วิญฺญาณปจฺจยา นามรูปํ✎ ร่าง
viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ,
Consciousness is a requirement for name and form.
ud1.1:2.5 #
นามรูปปจฺจยา สฬายตนํ✎ ร่าง
nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ,
Name and form are requirements for the six sense fields.
ud1.1:2.6 #
สฬายตนปจฺจยา ผสฺโส✎ ร่าง
saḷāyatanapaccayā phasso,
The six sense fields are requirements for contact.
ud1.1:2.7 #
ผสฺสปจฺจยา เวทนา✎ ร่าง
phassapaccayā vedanā,
Contact is a requirement for feeling.
ud1.1:2.8 #
เวทนาปจฺจยา ตณฺหา✎ ร่าง
vedanāpaccayā taṇhā,
Feeling is a requirement for craving.
ud1.1:2.9 #
ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ✎ ร่าง
taṇhāpaccayā upādānaṁ,
Craving is a requirement for grasping.
ud1.1:2.10 #
อุปาทานปจฺจยา ภโว✎ ร่าง
upādānapaccayā bhavo,
Grasping is a requirement for continued existence.
ud1.1:2.11 #
ภวปจฺจยา ชาติ✎ ร่าง
bhavapaccayā jāti,
Continued existence is a requirement for rebirth.
ud1.1:2.12 #
ชาติปจฺจยา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา สมฺภวนฺติ✎ ร่าง
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
Rebirth is a requirement for old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress to come to be.
ud1.1:2.13 #
เอวเมตสฺส เกวลสฺส ๑- ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหตีติ ฯ✎ ร่าง
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.
That is how this entire mass of suffering originates.”
ud1.1:3.1 #
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
ud1.1:4.1 #
ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา✎ ร่าง
“Yadā have pātubhavanti dhammā,
“When things become clear
อ้างอิงสยามรัฐ 25.74
ud1.1:4.2 #
อาตาปิโน ฌายโต พฺราหฺมณสฺส✎ ร่าง
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
to the keen, meditating brahmin,
ud1.1:4.3 #
อถสฺส กงฺขา วปยนฺติ สพฺพา✎ ร่าง
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,
his doubts are dispelled,
ud1.1:4.4 #
ยโต ปชานาติ สเหตุธมฺมนฺติ ฯ สุตฺตํ✎ ร่าง
Yato pajānāti sahetudhamman”ti.
since he understands each thing and its cause.”
ud1.1:4.5 #
ปฐมํ ฯ✎ ร่าง
Paṭhamaṁ.
ud1.2:4.5 #
Dutiyaṁ.
ud1.2:0.1 #
Udāna 1.2
Heartfelt Sayings 1.2
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน