‹ กลับ
โพธิสูตร ที่ ๒
เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต · ข้อ 39 · ขุ.ขุ. ๒๕/๑๔๔๖ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคตรัสรู้ใหม่ๆ ประทับอยู่ที่โคนไม้โพธิ์ ใกล้ฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ที่ตำบลอุรุเวลา ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคประทับนั่ง เสวยวิมุติสุขด้วยบัลลังก์อันเดียว ตลอด ๗ วัน พอล่วงสัปดาห์นั้นไป พระผู้มี พระภาคเสด็จออกจากสมาธินั้นแล้ว ทรงมนสิการปฏิจจสมุปบาทอันเป็นปฏิโลม ด้วยดี ตลอดมัชฌิมยามแห่งราตรีดังนี้ว่า เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้ก็ไม่มี เพราะ สิ่งนี้ดับ สิ่งนี้ก็ดับ คือ พระอวิชชาดับสังขารจึงดับ เพราะสังขารดับวิญญาณ จึงดับ เพราะวิญญาณดับนามรูปจึงดับ เพราะนามรูปดับสฬายตนะจึงดับ เพราะ สฬายตนะดับผัสสะจึงดับ เพราะผัสสะดับเวทนาจึงดับ เพราะเวทนาดับตัณหา จึงดับ เพราะตัณหาดับอุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับภพจึงดับ เพราะภพดับ ชาติจึงดับ เพราะชาติดับ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และ อุปายาสจึงดับ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว จึงทรงเปล่ง อุทานในเวลานั้นว่า ในกาลใดแลธรรมทั้งหลายมาปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีเพียรเพ่ง อยู่ ในกาลนั้น ความสงสัยทั้งปวงของพราหมณ์นั้น ย่อม สิ้นไปเพราะได้รู้แจ้งความสิ้นไปแห่งปัจจัยทั้งหลาย ฯ
เทียบรายประโยค (23 ประโยค)
ud1.2:1.1 #
เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงPTS 2 · พุทธชยันตี 24.132
ud1.2:1.2 #
เอกํ สมยํ ภควา อุรุเวลายํ วิหรติ นชฺชา เนรญฺชราย ตีเร โพธิรุกฺขมูเล ปฐมาภิสมฺพุทฺโธ ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.
At one time, when he was first awakened, the Buddha was staying in Uruvelā at the root of the tree of awakening on the bank of the Nerañjarā River.
ud1.2:1.3 #
เตน โข ปน สมเยน ภควา สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน นิสินฺโน โหติ วิมุตฺติสุขํ ปฏิสํเวที ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.
There the Buddha sat cross-legged for seven days without moving, experiencing the bliss of freedom.
ud1.2:1.4 #
อถ โข ภควา ตสฺส สตฺตาหสฺส อจฺจเยน ตมฺหา สมาธิมฺหา วุฏฺฐหิตฺวา รตฺติยา มชฺฌิมํ ยามํ ปฏิจฺจสมุปฺปาทํ ปฏิโลมํ สาธุกํ มนสากาสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ paṭilomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:
When seven days had passed, the Buddha emerged from that state of immersion. In the second part of the night, he carefully applied the mind to dependent origination in reverse order:
ud1.2:2.1 #
อิติ อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌติ ยทิทํ✎ ร่าง
“Iti imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ—
“When this doesn’t exist, this doesn’t come to be; due to the cessation of this, this ceases. That is:
ud1.2:2.2 #
อวิชฺชานิโรธา สงฺขารนิโรโธ✎ ร่าง
avijjānirodhā saṅkhāranirodho,
When ignorance ceases, choices cease.
ud1.2:2.3 #
สงฺขารนิโรธา วิญฺญาณนิโรโธ✎ ร่าง
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho,
When choices cease, consciousness ceases.
ud1.2:2.4 #
วิญฺญาณนิโรธา นามรูปนิโรโธ✎ ร่าง
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho,
When consciousness ceases, name and form cease.
ud1.2:2.5 #
นามรูปนิโรธา สฬายตนนิโรโธ✎ ร่าง
nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho,
When name and form cease, the six sense fields cease.
ud1.2:2.6 #
สฬายตนนิโรธา ผสฺสนิโรโธ✎ ร่าง
saḷāyatananirodhā phassanirodho,
When the six sense fields cease, contact ceases.
ud1.2:2.7 #
ผสฺสนิโรธา เวทนานิโรโธ✎ ร่าง
phassanirodhā vedanānirodho,
When contact ceases, feeling ceases.
ud1.2:2.8 #
เวทนานิโรธา ตณฺหานิโรโธ✎ ร่าง
vedanānirodhā taṇhānirodho,
When feeling ceases, craving ceases.
ud1.2:2.9 #
ตณฺหานิโรธา อุปาทานนิโรโธ✎ ร่าง
taṇhānirodhā upādānanirodho,
When craving ceases, grasping ceases.
ud1.2:2.10 #
อุปาทานนิโรธา ภวนิโรโธ✎ ร่าง
upādānanirodhā bhavanirodho,
When grasping ceases, continued existence ceases.
ud1.2:2.11 #
ภวนิโรธา ชาตินิโรโธ✎ ร่าง
bhavanirodhā jātinirodho,
When continued existence ceases, rebirth ceases.
ud1.2:2.12 #
ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา นิรุชฺฌนฺติ✎ ร่าง
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
When rebirth ceases, old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress cease.
ud1.2:2.13 #
เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
That is how this entire mass of suffering ceases.”
ud1.2:3.1 #
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
ud1.2:4.1 #
ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา✎ ร่าง
“Yadā have pātubhavanti dhammā,
“When things become clear
อ้างอิงสยามรัฐ 25.75
ud1.2:4.2 #
อาตาปิโน ฌายโต พฺราหฺมณสฺส✎ ร่าง
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
to the keen, meditating brahmin,
ud1.2:4.3 #
อถสฺส กงฺขา วปยนฺติ สพฺพา✎ ร่าง
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,
his doubts are dispelled,
ud1.2:4.4 #
ยโต ขยํ ปจฺจยานํ อเวทีติ ฯ✎ ร่าง
Yato khayaṁ paccayānaṁ avedī”ti.
since he’s known the end of conditions.”
ud1.3:0.1 #
ทุติยํ ฯ✎ ร่าง
Udāna 1.3
Heartfelt Sayings 1.3
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน