เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 432

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๓๒] เหมกมาณพทูลถามปัญหาว่า (ก่อนแต่ศาสนาของพระโคดม) อาจารย์เหล่าใดได้พยากรณ์ ลัทธิของตนแก่ข้าพระองค์ ในกาลก่อนว่า เหตุนี้ได้ เป็นมาแล้วอย่างนี้ๆ จักเป็นอย่างนี้ๆ คำพยากรณ์ทั้งหมด ของอาจารย์เหล่านั้น ไม่ประจักษ์แก่ตน คำพยากรณ์ ทั้งหมดนั้น เป็นเครื่องทำความตรึกให้ทวีมากขึ้น (ข้าพระ องค์ไม่ยินดีในคำพยากรณ์นั้น) ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นมุนี ขอ พระองค์จงตรัสบอกธรรมเป็นเครื่องกำจัดตัณหา อันซ่าน ไปในอารมณ์ต่างๆ ในโลกแก่ข้าพระองค์เถิด ฯ พระผู้มีพระภาคตรัสพยากรณ์ว่า ดูกรเหมกะ ชนเหล่าใดได้รู้ทั่วถึงบท คือ นิพพาน อันไม่แปรผัน เป็นที่บรรเทาฉันทราคะในรูปที่ได้เห็น เสียงที่ได้ฟัง และ สิ่งที่ได้ทราบ อันน่ารัก ณ ที่นี้ เป็นผู้มีสติ มีธรรมอันเห็น แล้ว ดับกิเลสได้แล้ว ชนเหล่านั้นสงบระงับแล้ว มีสติ ข้ามตัณหาอันซ่านไปในอารมณ์ต่างๆ ในโลกได้แล้ว ฯ

snp5.9:1.2 #

—

(iccāyasmā hemako)

said Venerable Hemaka,

snp5.9:1.3 #

เยเม ปุพฺเพ วิยากํสุ (อิจฺจายสฺมา เหมโก) (หุรํ โคตมสาสนา✎ ร่าง

Huraṁ gotamasāsanā;

“before Gotama’s teaching,

snp5.9:1.4 #

อิจฺจาสิ อิติ ภวิสฺสติ✎ ร่าง

Iccāsi iti bhavissati,

said ‘thus it was’ or ‘so it shall be’.

snp5.9:1.5 #

สพฺพนฺตํ อิติหีติหํ✎ ร่าง

Sabbaṁ taṁ itihītihaṁ;

All that was just the testament of hearsay;

snp5.9:1.6 #

สพฺพนฺตํ ตกฺกวฑฺฒนํ✎ ร่าง

Sabbaṁ taṁ takkavaḍḍhanaṁ,

all that just fostered speculation:

snp5.9:1.7 #

นาหํ ตตฺถ อภิรมึ✎ ร่าง

Nāhaṁ tattha abhiramiṁ.

I found no delight in that.

snp5.9:2.1 #

ตฺวญฺจ เม ธมฺมมกฺขาหิ✎ ร่าง

Tvañca me dhammamakkhāhi,

But you, sage, explain to me

snp5.9:2.2 #

ตณฺหานิคฺฆาตนํ มุนิ✎ ร่าง

taṇhānigghātanaṁ muni;

the teaching that destroys craving.

snp5.9:2.3 #

ยํ วิทิตฺวา สโต จรํ✎ ร่าง

Yaṁ viditvā sato caraṁ,

Having understood it, one who lives mindfully

snp5.9:2.4 #

ตเร โลเก วิสตฺติกํ ฯ✎ ร่าง

tare loke visattikaṁ”.

may cross over clinging in the world.”

snp5.9:3.1 #

อิธ ทิฏฺฐสุตมุตํ ๑- (วิญฺญาเตสุ✎ ร่าง

“Idha diṭṭhasutamutaviññātesu,

“The removal of desire and lust, Hemaka,

snp5.9:3.2 #

ปิยรูเปสุ เหมก✎ ร่าง

Piyarūpesu hemaka;

for pleasant things

snp5.9:3.3 #

ฉนฺทราควิโนทนํ✎ ร่าง

Chandarāgavinodanaṁ,

seen, heard, thought, or cognized here

snp5.9:3.4 #

นิพฺพานปทมจฺจุตํ✎ ร่าง

Nibbānapadamaccutaṁ.

is extinguishment, the state that does not pass.

snp5.9:4.1 #

เอตทญฺญาย เย สตา✎ ร่าง

Etadaññāya ye satā,

Those who have fully understood this, mindful,

snp5.9:4.2 #

ทิฏฺฐธมฺมาภินิพฺพุตา✎ ร่าง

Diṭṭhadhammābhinibbutā;

are quenched in this very life.

snp5.9:4.3 #

อุปสนฺตา จ เต สตา✎ ร่าง

Upasantā ca te sadā,

Always at peace,

snp5.9:4.4 #

ติณฺณา โลเก วิสตฺติกนฺติ ฯ✎ ร่าง

Tiṇṇā loke visattikan”ti.

they’ve crossed over clinging to the world.”

snp5.9:4.5 #

เหมกมาณวกปญฺหา อฏฺฐมา ฯ✎ ร่าง

Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā.

snp5.10:0.1 #

สุตฺตนิปาเต ปญฺจมสฺส ปารายนวคฺคสฺส นวมา✎ ร่าง

Sutta Nipāta 5.10

Anthology of Discourses 5.10

snp5.10:0.2 #

โตเทยฺยปญฺหา✎ ร่าง

Todeyyamāṇavapucchā

The Questions of Todeyya

snp5.10:1.1 #

—

“Yasmiṁ kāmā na vasanti,

“In whom sensual pleasures do not dwell,”

อ้างอิงสยามรัฐ 25.543 · ฉัฏฐสังคายนา 48.240