เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 44

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๔] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่อชกลาปกเจดีย์ อันเป็นที่อยู่ แห่งอชกลาปกยักษ์ ใกล้เมืองปาวา ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคประทับนั่ง ณ ที่แจ้ง ในความมืดตื้อในราตรี และฝนก็กำลังโปรยละอองอยู่ ครั้งนั้นแล อชกลาปกยักษ์ใคร่จะทำความกลัว ความหวาดเสียว ขนลุกชูชันให้เกิดขึ้น แก่พระผู้มีพระภาคจึงเข้าไปหาพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว ได้ทำเสียงว่า อักกุโล ปักกุโล อักกุลปักกุลัง ขึ้น ๓ ครั้ง ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาค แล้วกล่าวว่า ดูกรสมณะ นั่นปีศาจปรากฏแก่ท่าน ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง อุทานนี้ในเวลานั้นว่า ในกาลใด บุคคลเป็นผู้ถึงฝั่งในธรรมทั้งหลายของตน เป็น พราหมณ์ ในกาลนั้น ย่อมไม่กลัวปีศาจและเสียงว่า ปักกุลอย่างนี้ ฯ

ud1.7:1.1 #

เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

อ้างอิงPTS 5 · สยามรัฐ 25.79 · ฉัฏฐสังคายนา 47.74

ud1.7:1.2 #

เอกํ สมยํ ภควา ปาวายํ ๑- วิหรติ@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ปาฏลิยํ ฯ อชกลาปเก เจติเย อชกลาปกสฺส ยกฺขสฺส ภวเน ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati ajakalāpake cetiye, ajakalāpakassa yakkhassa bhavane.

At one time the Buddha was staying in Pāvā at the Ajakalāpaka Shrine, the haunt of the native spirit Ajakalāpaka.

ud1.7:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน ภควา รตฺตนฺธการติมิสายํ อพฺโภกาเส นิสินฺโน โหติ เทโว จ เอกเมกํ ผุสายติ ฯ✎ ร่าง

Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse nisinno hoti; devo ca ekamekaṁ phusāyati.

Now at that time the Buddha was meditating in the open during the dark of night, while a gentle rain drizzled down.

ud1.7:1.4 #

อถ โข อชกลาปโก ยกฺโข ภควโต ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควโต อวิทูเร ติกฺขตฺตุํ อกฺกุโล ปกฺกุโล ๑- อกฺกุลปกฺกุลิกํ อกาสิ✎ ร่าง

Atha kho ajakalāpako yakkho bhagavato bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato avidūre tikkhattuṁ “akkulo pakkulo”ti akkulapakkulikaṁ akāsi:

Then Ajakalāpaka, wanting to make the Buddha feel fear, terror, and goosebumps, approached him, and while not far away yelled three times, “Havoc and heck!” Then he added,

ud1.7:1.5 #

เอโส เต สมณ ปิสาโจติ ฯ✎ ร่าง

“eso te, samaṇa, pisāco”ti.

“Now that’s a goblin for you, ascetic!”

ud1.7:2.1 #

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud1.7:3.1 #

ยทา สเกสุ ธมฺเมสุ✎ ร่าง

“Yadā sakesu dhammesu,

“When a brahmin gets over

ud1.7:3.2 #

ปารคู โหติ พฺราหฺมโณ✎ ร่าง

pāragū hoti brāhmaṇo;

their own issues,

ud1.7:3.3 #

อถ เอวํ ๒- ปิสาจญฺจ✎ ร่าง

Atha etaṁ pisācañca,

they transcend this goblin

ud1.7:3.4 #

ปกฺกุลญฺจาติวตฺตตีติ ๓- ฯ✎ ร่าง

pakkulañcātivattatī”ti.

and his havoc.”

ud1.7:3.5 #

สตฺตมํ ฯ✎ ร่าง

Sattamaṁ.

ud1.8:0.1 #

—

Udāna 1.8

Heartfelt Sayings 1.8