เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๘] ก็สมัยนั้นแล ภิกษุมากรูปด้วยกันจงกรมอยู่ในที่แจ้ง พาหิยทารุจีริยะ
เข้าไปหาภิกษุทั้งหลายถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้ถามภิกษุเหล่านั้นว่า ข้าแต่ท่านทั้งหลาย
ผู้เจริญ บัดนี้ พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ ที่ไหนหนอ
ข้าพเจ้าประสงค์จะเฝ้าพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ภิกษุ
เหล่านั้นตอบว่า ดูกรพาหิยะ พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปสู่ละแวกบ้านเพื่อ
บิณฑบาต ลำดับนั้นแล พาหิยทารุจีริยะรีบด่วนออกจากพระวิหารเชตวัน เข้าไป
ยังพระนครสาวัตถี ได้เห็นพระผู้มีพระภาคกำลังเสด็จเที่ยวบิณฑบาตในพระนคร
สาวัตถี น่าเลื่อมใส ควรเลื่อมใส มีอินทรีย์สงบ มีพระทัยสงบ ถึงความฝึก
และความสงบอันสูงสุด มีตนอันฝึกแล้ว คุ้มครองแล้ว มีอินทรีย์สำรวมแล้ว
ผู้ประเสริฐ แล้วได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค หมอบลงแทบพระบาทของพระผู้มี-
*พระภาคด้วยเศียรเกล้าแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
ขอพระผู้มีพระภาคโปรดทรงแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์ ขอพระสุคตโปรดทรงแสดง
ธรรมที่จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข แก่ข้าพระองค์สิ้นกาล
นานเถิด ฯ
▴ ย่อ
เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู อพฺโภกาเส
จงฺกมนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti.
At that time several mendicants were walking mindfully in the open air.
อถ โข พาหิโย ทารุจีริโย เยน ๔- ภิกฺขู
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เต ภิกฺขู เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bāhiyo dārucīriyo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:
Bāhiya approached them and said,
กหํ นุโข ภนฺเต
เอตรหิ ภควา วิหรติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
“kahaṁ nu kho, bhante, etarahi bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho?
“Sirs, where is the Blessed One at present, the perfected one, the fully awakened Buddha?
ทสฺสนกามมฺหา
มยํ ตํ ภควนฺตํ อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธนฺติ ฯ✎ ร่าง
Dassanakāmamhā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
For I want to see him.”
อนฺตรฆรํ ปวิฏฺโฐ
โข พาหิย ภควา ปิณฺฑายาติ ฯ✎ ร่าง
“Antaragharaṁ paviṭṭho kho, bāhiya, bhagavā piṇḍāyā”ti.
“He has entered an inhabited area for almsfood, Bāhiya.”
อถ โข พาหิโย ทารุจีริโย ตรมานรูโป เชตวนา
นิกฺขมิตฺวา สาวตฺถึ ปวิสิตฺวา อทฺทส ภควนฺตํ สาวตฺถิยํ
ปิณฺฑาย จรนฺตํ ปาสาทิกํ ปาสาทนียํ ๕- สนฺตินฺทฺริยํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อสฺส ฯ ๒ ยุ. โข ฯ ๓ ม. เยน สาวตฺถี เชตวนํ อนาถปิณฺฑิกสฺส@อาราโม เตนุปสงฺกมิ ฯ ๔ ม. ยุ. เยน เต ฯ ๕ โป. ปาสาทิยํ ฯ@ม. ปาสาทนียํ ฯ ยุ. ทสฺสนิยํ ฯ
สนฺตมานสํ อุตฺตมทมถสมถํ อนุปฺปตฺตํ ทนฺตํ คุตฺตํ ยตินฺทฺริยํ ๑-
นาคํ✎ ร่าง
Atha kho bāhiyo dārucīriyo taramānarūpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiṁ pavisitvā addasa bhagavantaṁ sāvatthiyaṁ piṇḍāya carantaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ.
Then Bāhiya rushed out of the Jeta Grove and entered Sāvatthī, where he saw the Buddha walking for alms. He was impressive and inspiring, with peaceful faculties and heart, attained to the highest self-control and serenity, like an elephant with tamed, guarded, and controlled faculties.
อ้างอิง สยามรัฐ 25.83 · พุทธชยันตี 24.144
ทิสฺวาน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควโต ปาเท สิรสา นิปติตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:
Bāhiya went up to the Buddha, bowed down with his head at the Buddha’s feet, and said,
เทเสตุ เม
ภนฺเต ภควา ธมฺมํ เทเสตุ สุคโต ธมฺมํ✎ ร่าง
“desetu me, bhante, bhagavā dhammaṁ; desetu sugato dhammaṁ,
“Sir, let the Blessed One teach me the Dhamma! Let the Holy One teach me the Dhamma!
ยํ มมสฺส ทีฆรตฺตํ
หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
That would be for my lasting welfare and happiness.”