เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 53

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของ ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล เด็กมากด้วยกันเอา ท่อนไม้ตีงูอยู่ในระหว่างพระนครสาวัตถีและพระวิหารเชตวัน ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงอันตรวาสก ทรงถือบาตรและจีวรเสด็จเข้าไปบิณฑบาตยัง พระนครสาวัตถี ได้ทอดพระเนตรเห็นเด็กเหล่านั้นเอาท่อนไม้ตีงูอยู่ในระหว่าง พระนครสาวัตถีและพระวิหารเชตวัน ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง อุทานนี้ในเวลานั้นว่า ผู้ใดแสวงหาความสุขเพื่อตน ย่อมเบียดเบียนสัตว์ทั้งหลาย ผู้ใคร่ความสุขด้วยท่อนไม้ ผู้นั้นย่อมไม่ได้ความสุขในโลก หน้า ผู้ใดแสวงหาความสุขเพื่อตน ย่อมไม่เบียดเบียนสัตว์ ทั้งหลายผู้ใคร่ความสุขด้วยท่อนไม้ ผู้นั้นย่อมได้ความสุขใน โลกหน้า ฯ

ud2.3:1.1 #

เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

อ้างอิงPTS 12

ud2.3:1.2 #

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

ud2.3:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา กุมารกา อนฺตรา จ สาวตฺถึ ๒- อนฺตรา จ เชตวนํ อหึ ทณฺเฑน หนนฺติ ฯ✎ ร่าง

Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiṁ antarā ca jetavanaṁ ahiṁ daṇḍena hananti.

Now at that time, between Sāvatthī and the Jeta Grove, several boys were hitting a snake with a stick.

ud2.3:1.4 #

อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.

Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.

ud2.3:1.5 #

อทฺทสา โข ภควา เต ๓- สมฺพหุเล กุมารเก อนฺตรา จ สาวตฺถึ อนฺตรา จ เชตวนํ อหึ ทณฺเฑน หนนฺเต ฯ✎ ร่าง

Addasā kho bhagavā sambahule kumārake antarā ca sāvatthiṁ antarā ca jetavanaṁ ahiṁ daṇḍena hanante.

He saw the boys hitting the snake.

ud2.3:2.1 #

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud2.3:3.1 #

สุขกามานิ ภูตานิ✎ ร่าง

“Sukhakāmāni bhūtāni,

“Creatures love happiness,

ud2.3:3.2 #

โย ทณฺเฑน วิหึสติ✎ ร่าง

yo daṇḍena vihiṁsati;

so if you harm them with a stick

ud2.3:3.3 #

อตฺตโน สุขเมสาโน✎ ร่าง

Attano sukhamesāno,

in search of your own happiness,

ud2.3:3.4 #

เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ ฯ✎ ร่าง

pecca so na labhate sukhaṁ.

after death you’ll find no happiness.

ud2.3:4.1 #

สุขกามานิ ภูตานิ✎ ร่าง

Sukhakāmāni bhūtāni,

Creatures love happiness,

ud2.3:4.2 #

โย ทณฺเฑน น หึสติ✎ ร่าง

yo daṇḍena na hiṁsati;

so if you don’t harm them with a stick

ud2.3:4.3 #

อตฺตโน สุขเมสาโน✎ ร่าง

Attano sukhamesāno,

in search of your own happiness,

ud2.3:4.4 #

เปจฺจ โส ลภเต สุขนฺติ ฯ✎ ร่าง

pecca so labhate sukhan”ti.

after death you will find happiness.”

ud2.3:4.5 #

ตติยํ ฯ✎ ร่าง

Tatiyaṁ.

ud2.4:0.1 #

—

Udāna 2.4

Heartfelt Sayings 2.4