เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.89 · พุทธชยันตี 24.152
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
เตน โข ปน
สมเยน ภควา สกฺกโต โหติ ครุกโต มานิโต ปูชิโต อปจิโต
ลาภี จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
Now at that time the Buddha was honored, respected, revered, venerated, and esteemed. And he received robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.
ภิกฺขุสงฺโฆปิ สกฺกโต โหติ ครุกโต มานิโต ปูชิโต อปจิโต ลาภี
จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
And the mendicant Saṅgha was also honored, respected, revered, venerated, and esteemed. And they received robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.
อญฺญติตฺถิยา ปน ปริพฺพาชกา อสกฺกตา โหนฺติ อครุกตา อมานิตา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ตณฺหกฺขยสุขสฺเสเต กลํ นาคฺฆนฺติ ฯ ๒ โป. สาวตฺถิยํ อนฺตรา จ เชตวเน@อหึ ทณฺเฑหิ ฯ ๓ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
อปูชิตา น ๑- อปจิตา น ลาภิโน จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจย-
เภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
But the wanderers who followed other religions were not honored, respected, revered, venerated, and esteemed. And they didn’t receive robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.
อถ โข เต อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา ภควโต
สกฺการํ อสหมานา ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ คาเม จ อรญฺเญ จ
ภิกฺขู ทิสฺวา อสพฺภาหิ ผรุสาหิ วาจาหิ อกฺโกสนฺติ ปริภาสนฺติ
โรเสนฺติ วิเหสนฺติ ๒- ฯ✎ ร่าง
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṁ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca, gāme ca araññe ca bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti.
Then those wanderers who followed other religions, unable to bear the esteem of the mendicant Sangha, abused, attacked, harassed, and troubled the mendicants in the village and the wilderness.
อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยน ภควา
เตนุสปงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.82
เอตรหิ ภนฺเต ภควา สกฺกโต โหติ ๓- ครุกโต มานิโต ปูชิโต
อปจิโต ลาภี จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
“etarahi, bhante, bhagavā sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
ภิกฺขุสงฺโฆปิ สกฺกโต โหติ ครุกโต มานิโต ปูชิโต อปจิโต
ลาภี จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghopi sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
อญฺญติตฺถิยา ปน ปริพฺพาชกา อสกฺกตา โหนฺติ อครุกตา อมานิตา
อปูชิตา น อปจิตา น ลาภิโน จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจย-
เภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.
อถ โข เต ภนฺเต อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา
ภควโต สกฺการํ อสหมานา ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ คาเม จ อรญฺเญ
จ ภิกฺขุสงฺฆํ ๔- ทิสฺวา อสพฺภาหิ ผรุสาหิ วาจาหิ อกฺโกสนฺติ
ปริภาสนฺติ โรเสนฺติ วิเหสนฺติ ๕- ฯ✎ ร่าง
Atha kho te, bhante, aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṁ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca, gāme ca araññe ca bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesantī”ti.
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ
วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
คาเม อรญฺเญ สุขทุกฺขผุฏฺฐา✎ ร่าง
“Gāme araññe sukhadukkhaphuṭṭho,
“When struck by pleasure and pain in the village or wilderness,
อ้างอิงสยามรัฐ 25.90
เนวตฺตโต โน ปรโต ทเหถ✎ ร่าง
Nevattato no parato dahetha;
regard it not as self or alien.
ผุสนฺติ ผสฺสา อุปธึ ปฏิจฺจ✎ ร่าง
Phusanti phassā upadhiṁ paṭicca,
Contacts strike because of attachment;
นิรูปธึ เกน ผุเสยฺยุ ๑- ผสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
Nirūpadhiṁ kena phuseyyu phassā”ti.
how would contacts strike one free of attachment?”
จตุตฺถํ ฯ✎ ร่าง
Catutthaṁ.
—
Udāna 2.5
Heartfelt Sayings 2.5