—
Udāna 2.9
Heartfelt Sayings 2.9
—
Visākhāsutta
With Visākhā
เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.99
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ ปุพฺพาราเม มิคารมาตุ ปาสาเท ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery.
เตน โข ปน สมเยน
วิสาขาย มิคารมาตุยา โกจิเทว อตฺโถ รญฺเญ ปเสนทิมฺหิ โกสเล
ปฏิพทฺโธ ๕- โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā kocideva attho raññe pasenadimhi kosale paṭibaddho hoti.
Now at that time Visākhā was caught up in some business with King Pasenadi.
ตํ ราชา ปเสนทิ โกสโล น ยถาธิปฺปายํ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. สพฺพญฺจ ภิกฺขุสงฺฆํ ฯ ๒ ม. ยุ. เต ฯ ๓ อฏฺฐกถายํ@โลหิตกุมฺภิยา อิติ ปาโฐ ฯ ม. โลหิตกุมฺภิยํ ฯ ๔ ม. ยุ. อิจฺเฉยฺยามหํ ฯ@๕ ปฏิพนฺโธติปิ ปาโฐ ฯ
ตีเรติ ฯ✎ ร่าง
Taṁ rājā pasenadi kosalo na yathādhippāyaṁ tīreti.
But the king’s settlement did not meet her expectations.
อถ โข วิสาขา มิคารมาตา ทิวาทิวสฺเสว ๑- เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho visākhā migāramātā divā divassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Then, in the middle of the day, she went to the Buddha, bowed, and sat down.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.89 · พุทธชยันตี 24.166
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข วิสาขํ มิคารมาตรํ ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:
The Buddha said to her:
หนฺท กุโต นุ ตฺวํ วิสาเข อาคจฺฉสิ ทิวาทิวสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
“handa kuto nu tvaṁ, visākhe, āgacchasi divā divassā”ti?
“So, Visākhā, where are you coming from in the middle of the day?”
อิธ เม
ภนฺเต โกจิเทว อตฺโถ รญฺเญ ปเสนทิมฺหิ โกสเล ปฏิพทฺโธ
โหติ ฯ✎ ร่าง
“Idha me, bhante, kocideva attho raññe pasenadimhi kosale paṭibaddho;
“Sir, I am caught up in some business with King Pasenadi.
ตํ ราชา ปเสนทิ โกสโล น ยถาธิปฺปายํ ตีเรตีติ ฯ✎ ร่าง
taṁ rājā pasenadi kosalo na yathādhippāyaṁ tīretī”ti.
But the king’s settlement did not meet my expectations.”
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ
อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
สพฺพํ ปรวสํ ทุกฺขํ✎ ร่าง
“Sabbaṁ paravasaṁ dukkhaṁ,
“All under another’s control is suffering,
สพฺพํ อิสฺสริยํ สุขํ✎ ร่าง
sabbaṁ issariyaṁ sukhaṁ;
all under one’s own authority is pleasing;
สาธารเณ วิหญฺญนฺติ✎ ร่าง
Sādhāraṇe vihaññanti,
what’s shared is stressful for both parties,
โยคา หิ ทุรติกฺกมาติ ฯ✎ ร่าง
yogā hi duratikkamā”ti.
for yokes are hard to escape.”
—
Udāna 2.10
Heartfelt Sayings 2.10