อถ โข ภควา สาวตฺถิยํ ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน
เวสาลี เตน จาริกํ ปกฺกามิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena vesālī tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed in Sāvatthī as long as he pleased, he set out for Vesālī.
อนุปุพฺเพน จาริกญฺจรมาโน
เยน เวสาลี ตทวสริ ฯ✎ ร่าง
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena vesālī tadavasari.
Traveling stage by stage, he arrived at Vesālī,
ตตฺร สุทํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน
กูฏาคารสาลายํ ฯ✎ ร่าง
Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
where he stayed in the hall with the peaked roof.
อถ โข ภควา วคฺคุมุทาตีริยานํ ภิกฺขูนํ
เจตสา เจโต ปริจฺจ มนสิกริตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā vaggumudātīriyānaṁ bhikkhūnaṁ cetasā ceto paricca manasi karitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
Then, having applied his mind to encompassing the minds of the mendicants staying on the bank of the river Vaggumudā, the Buddha said to Venerable Ānanda,
อ้างอิงPTS 26 · สยามรัฐ 25.110 · ฉัฏฐสังคายนา 47.97
อาโลกชาตา วิย เม อานนฺท เอสา ทิสา โอภาสชาตา
วิย เม อานนฺท เอสา ทิสา✎ ร่าง
“ālokajātā viya me, ānanda, esā disā, obhāsajātā viya me, ānanda, esā disā;
“A light, it appears to me, has arisen in this quarter, Ānanda; a brightness has arisen.
ยสฺสํ ทิสายํ วคฺคุมุทาตีริยา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปนาเมมิ โว ฯ ๒ ม. สํสาเมตฺวา ฯ ๓ โป. ม. ยุ. อตฺตมโน ฯ
ภิกฺขู วิหรนฺติ คนฺตุํ อปฺปฏิกฺกูลาสิ เม มนสิกาตุํ✎ ร่าง
yassaṁ disāyaṁ vaggumudātīriyā bhikkhū viharanti gantuṁ appaṭikūlāsi me manasi kātuṁ.
I’m not put off at the thought of going to where the mendicants are staying on the bank of the river Vaggumudā.
ปหิเณยฺยาสิ
ตฺวํ อานนฺท วคฺคุมุทาตีริยานํ ภิกฺขูนํ สนฺติเก ทูตํ✎ ร่าง
Pahiṇeyyāsi tvaṁ, ānanda, vaggumudātīriyānaṁ bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ:
Send a message to those mendicants:
สตฺถา อายสฺมนฺเต
อามนฺเตติ สตฺถา อายสฺมนฺตานํ ทสฺสนกาโมติ ฯ✎ ร่าง
‘satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṁ dassanakāmo’”ti.
‘Venerables, the teacher summons you. He wants to see you.’”
เอวํ ภนฺเตติ
โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปฏิสฺสุตฺวา เยน อญฺญตโร
ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena aññataro bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
“Yes, sir,” Ānanda replied. He went to one of the mendicants and said,
เอหิ ตฺวํ
อาวุโส เยน วคฺคุมุทาตีริยา ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
วคฺคุมุทาตีริเย ภิกฺขู เอวํ วเทหิ✎ ร่าง
“ehi tvaṁ, āvuso, yena vaggumudātīriyā bhikkhū tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā vaggumudātīriye bhikkhū evaṁ vadehi:
“Please, Reverend, go to the mendicants staying on the bank of the river Vaggumudā and say to them,
สตฺถา อายสฺมนฺเต อามนฺเตติ
สตฺถา อายสฺมนฺตานํ ทสฺสนกาโมติ ฯ✎ ร่าง
‘satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṁ dassanakāmo’”ti.
‘Venerables, the teacher summons you. He wants to see you.’”
เอวมาวุโสติ โข โส ภิกฺขุ อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปฏิสฺสุตฺวา✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho so bhikkhu āyasmato ānandassa paṭissutvā—
“Yes, reverend,” replied that mendicant.
อ้างอิงพุทธชยันตี 24.180
เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย ปสาริตํ วา
พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย เอวเมวํ ๑- มหาวเน กูฏาคารสาลายํ อนฺตรหิโต
วคฺคุมุทาย นทิยา ตีเร เตสํ ภิกฺขูนํ ปุรโต ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ antarahito vaggumudāya nadiyā tīre tesaṁ bhikkhūnaṁ purato pāturahosi.
Then, as easily as a strong person would extend or contract their arm, he vanished from the Great Wood, in the hall with the peaked roof, and reappeared in front of those mendicants on the bank of the river Vaggumudā.
อถ
โข โส ภิกฺขุ วคฺคุมุทาตีริเย ภิกฺขู เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho so bhikkhu vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca:
Then he said to those mendicants,
สตฺถา อายสฺมนฺเต
อามนฺเตติ ๒- สตฺถา อายสฺมนฺตานํ ทสฺสนกาโมติ ฯ✎ ร่าง
“satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṁ dassanakāmo”ti.
“Venerables, the teacher summons you. He wants to see you.”
เอวมาวุโสติ
โข เต ภิกฺขู ตสฺส ภิกฺขุโน ปฏิสฺสุตฺวา เสนาสนํ ปฏิสาเมตฺวา
ปตฺตจีวรมาทาย✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya—
“Yes, reverend,” replied those mendicants. They set their lodgings in order and took their bowls and robes.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.111
เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ
วา พาหํ ปสาเรยฺย ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย เอวเมวํ
วคฺคุมุทาย นทิยา ตีเร อนฺตรหิตา มหาวเน กูฏาคารสาลายํ
ภควโต สมฺมุเข ปาตุรหํสุ ๓- ฯ✎ ร่าง
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—vaggumudāya nadiyā tīre antarahitā mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ bhagavato sammukhe pāturahesuṁ.
Then, as easily as a strong person would extend or contract their arm, they vanished from the bank of the river Vaggumudā, and reappeared in the presence of the Buddha in the Great Wood, in the hall with the peaked roof.