เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 96

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๖] พระผู้มีพระภาคได้ทรงสดับการเจรจาปราศรัยเห็นปานนี้ แห่งท่าน มหานาคทั้งสองนั้น ด้วยโสตธาตุอันเป็นทิพย์อันบริสุทธิ์ล่วงโสตธาตุของมนุษย์ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่งอุทานนี้ในเวลา นี้ว่า จิตของผู้ใดเปรียบด้วยภูเขาหิน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว ไม่กำหนัด ในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด ไม่โกรธเคืองในอารมณ์ เป็นที่ทั้งแห่งการโกรธเคือง จิตของผู้ใดอบรมแล้วอย่างนี้ ทุกข์จักถึงผู้นั้นแต่ที่ไหน ฯ

ud4.4:8.1 #

อสฺโสสิ โข ภควา ทิพฺพาย โสตธาตุยา วิสุทฺธาย อติกฺกนฺตมานุสิกาย เตสํ อุภินฺนํ มหานาคานํ เอวรูปํ ๓- กถาสลฺลาปํ ฯ✎ ร่าง

Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya tesaṁ ubhinnaṁ mahānāgānaṁ imaṁ evarūpaṁ kathāsallāpaṁ.

With clairaudience that is purified and superhuman, the Buddha heard that discussion between those two spiritual giants.

ud4.4:9.1 #

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud4.4:10.1 #

ยสฺส เสลุปมํ จิตฺตํ✎ ร่าง

“Yassa selūpamaṁ cittaṁ,

“One whose mind is like a rock,

อ้างอิงPTS 41

ud4.4:10.2 #

ฐิตํ นานุปกมฺปติ✎ ร่าง

ṭhitaṁ nānupakampati;

steady, never trembling,

ud4.4:10.3 #

วิรตฺตํ รชนีเยสุ✎ ร่าง

Virattaṁ rajanīyesu,

free of desire for desirable things,

ud4.4:10.4 #

โกปเนยฺเย น กุปฺปติ✎ ร่าง

kopaneyye na kuppati;

not getting annoyed when things are annoying:

ud4.4:10.5 #

ยสฺเสวํ ภาวิตํ จิตฺตํ✎ ร่าง

Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ,

from where will suffering strike one

ud4.4:10.6 #

กุโต ตํ ทุกฺขเมสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง

kuto taṁ dukkhamessatī”ti.

whose mind is developed like this?”

ud4.4:10.7 #

จตุตฺถํ ฯ✎ ร่าง

Catutthaṁ.

ud4.5:0.1 #

—

Udāna 4.5

Heartfelt Sayings 4.5