เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.134 · ฉัฏฐสังคายนา 47.115 · พุทธชยันตี 24.208
เอกํ สมยํ ภควา โกสมฺพิยํ วิหรติ@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. ยํ ตฺวํ ฯ ม. ยาว ฯ ๒ โป. ม. ยุ. ยาว ฯ ๓ โป. ม. ยุ. อิมํ เอวรูปํ ฯ
โฆสิตาราเม ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.
At one time the Buddha was staying near Kosambī, in Ghosita’s Monastery.
เตน โข ปน สมเยน ภควา อากิณฺโณ วิหรติ
ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนีหิ อุปาสเกหิ อุปาสิกาหิ ราชูหิ ราชมหามตฺเตหิ
ติตฺถิเยหิ ติตฺถิยสาวเกหิ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
Now at that time Buddha lived crowded by monks, nuns, laymen, and laywomen; by rulers and their chief ministers, and monastics of other religions and their disciples.
อากิณฺโณ ทุกฺขํ น ผาสุ วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharati.
Crowded, he lived in suffering and discomfort.
อถ โข ภควโต เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavato etadahosi:
Then he thought,
อหํ โข เอตรหิ อากิณฺโณ วิหรามิ
ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนีหิ อุปาสเกหิ อุปาสิกาหิ ราชูหิ ราชมหามตฺเตหิ
ติตฺถิเยหิ ติตฺถิยสาวเกหิ✎ ร่าง
“ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
“These days I live crowded by monks, nuns, laymen, and laywomen; by rulers and their chief ministers, and monastics of other religions and their disciples.
อากิณฺโณ ทุกฺขํ น ผาสุ วิหรามิ✎ ร่าง
Ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharāmi.
Crowded, I live in suffering and discomfort.
ยนฺนูนาหํ เอโก คณมฺหา วูปกฏฺโฐ วิหเรยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan”ti.
Why don’t I live alone, withdrawn from the group?”
อถ โข ภควา
ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย โกสมฺพึ ปิณฺฑาย
ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.
Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Kosambī for alms.
โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต
สามํ เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย อนามนฺเตตฺวา
อุปฏฺฐากํ อนปโลเกตฺวา ภิกฺขุสงฺฆํ เอโก อทุติโย เยน ปาลิเลยฺยกํ
เตน จาริกํ ปกฺกามิ✎ ร่าง
Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto sāmaṁ senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya anāmantetvā upaṭṭhākaṁ anapaloketvā bhikkhusaṅghaṁ eko adutiyo yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
After the meal, on his return from almsround, he set his lodgings in order himself. Taking his bowl and robe, without informing his attendants or taking leave of the mendicant Saṅgha, he set out to go wandering alone towards Pārileyyaka, with no companion.
อนุปุพฺเพน จาริกญฺจรมาโน เยน ปาลิเลยฺยกํ
ตทวสริ ฯ✎ ร่าง
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena pālileyyakaṁ tadavasari.
When he eventually arrived,