เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา ข้อ 110

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๑๐] พระเจ้าพรหมทัตต์ผู้เป็นใหญ่ ได้เสวยราชสมบัติในแคว้นปัญจาลราช พระองค์เสด็จสวรรคตโดยกาลอันล่วงไปแห่งวัน และราตรีทั้งหลาย พระนางเจ้าอุพพรีมเหสีเสด็จไปยังพระเมรุมาศ แล้วทรงกรรแสงอยู่ เมื่อพระนางไม่เห็นพระเจ้าพรหมทัตต์ ก็กรรแสงว่า พรหมทัตต์ๆ ก็ดาบสผู้เป็นมุนีสมบูรณ์ด้วยจรณญาณ ได้มาที่พระนางอุพพรีประทับอยู่ นั้น ท่านได้ถามชนทั้งหลายที่มาประชุมกันในที่นั้นว่า นี่เป็นพระเมรุมาศ ของใครมีกลิ่นหอมต่างๆ ฟุ้งตลบไป หญิงนี้เป็นภรรยาของใคร เมื่อไม่ เห็นพระเจ้าพรหมทัตต์ผู้เป็นใหญ่ ซึ่งเสด็จไปแล้วไกลจากโลกนี้ คร่ำ- ครวญอยู่ว่า พรหมทัตต์ๆ ชนที่มาประชุมกันอยู่ในที่นั้น กล่าวตอบว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญนี่เป็นพระเมรุมาศของพระเจ้าพรหมทัตต์ ข้าแต่ท่านผู้ นิรทุกข์ นี่เป็นพระเมรุมาศของพระเจ้าพรหมทัตต์ มีกลิ่นหอมฟุ้งตลบไป หญิงนี้เป็นพระมเหสีของท้าวเธอ เมื่อไม่เห็นพระเจ้าพรหมทัตต์พระราช- สวามี ซึ่งเสด็จไปไกลจากโลกนี้ ทรงพระกรรแสงอยู่ว่า พรหมทัตต์ๆ ดาบสจึงถามว่า พระราชามีพระนามว่าพรหมทัตต์ ถูกเผาในป่าช้านี้ ๘๖,๐๐๐ พระองค์ แล้ว บรรดาพระเจ้าพรหมทัตต์เหล่านั้น พระนางทรงกรรแสงถึงพระเจ้า พรหมทัตต์พระองค์ไหน? พระนางอุพพรีตรัสตอบว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระราชาพระองค์ใด เป็นพระราชโอรสของพระเจ้า- จุฬนี ทรงเป็นใหญ่อยู่ในแคว้นปัญจาลราช ดิฉันเศร้าโศกถึงพระราชา พระองค์นั้น ผู้เป็นพระราชสวามี ทรงประทานสิ่งของที่น่าใคร่ทุกอย่าง. ดาบสกล่าวว่า พระราชาทุกพระองค์ทรงพระนามว่า พรหมทัตต์เหมือนกันทั้งหมดเป็น พระราชโอรสของพระเจ้าจุฬนี เป็นใหญ่อยู่ในแคว้นปัญจาลราช พระนาง เป็นพระมเหสีของพระราชาเหล่านั้น ทั้งหมดโดยลำดับกันมา เหตุไร พระนางจึงเว้นพระราชาองค์ก่อนๆ มาทรงกรรแสงถึงแต่พระราชาองค์ หลังเล่า? พระนางอุพพรีตรัสตอบว่า ข้าแต่ท่านผู้นิรทุกข์ ดิฉันเกิดเป็นแต่หญิงตลอดกาลนานเท่านั้นหรือ หรือเกิดเป็นบุรุษ ท่านพูดถึงแต่การที่ดิฉันเป็นหญิงในสงสารเป็นอันมาก. ดาบสตอบว่า บางคราวพระนางเกิดเป็นหญิง บางคราวก็เกิดเป็นบุรุษ บางคราวก็เข้าถึง กำเนิดปศุสัตว์ ที่สุดแห่งอัตภาพทั้งหลายอันเป็นอดีต ย่อมไม่ปรากฏ อย่างนี้. พระนางอุพพรีตรัสว่า ท่านดับความกระวนกระวายทั้งปวงของดิฉัน ผู้เร่าร้อนอยู่ให้หายเหมือน บุคคลดับไฟที่ราดน้ำมันด้วยน้ำ ฉะนั้น ท่านได้บรรเทาความโศกถึง พระสวามีของดิฉันผู้ถูกความโศกครอบงำแล้ว ถอนขึ้นแล้วหนอซึ่งลูกศร คือความโศกอันเสียบแทงที่หทัยของดิฉัน ข้าแต่ท่านผู้เป็นมหามุนี ดิฉัน เป็นผู้มีลูกศรคือ ความโศกอันท่านถอนขึ้นได้แล้ว เป็นผู้เย็นสงบแล้ว ดิฉันจะไม่เศร้าโศก ไม่ร้องไห้อีกเพราะได้ฟังคำของท่าน. พระนางอุพพรี ฟังคำสุภาษิตของดาบสผู้เป็นสมณะนั้นแล้ว ถือบาตร และจีวรออกบวชเป็นบรรพชิต ครั้นออกบวชแล้วเจริญเมตตาจิต เพื่อเข้าถึงพรหมโลก พระนางอุพพรีนั้น เมื่อท่องเที่ยวไปสู่บ้านหนึ่ง จากบ้านหนึ่ง สู่นิคมและราชธานีทั้งหลาย ได้เสด็จสวรรคตที่บ้านอุรุเวลา พระนางเบื่อหน่ายความเป็นหญิง เจริญเมตตาจิตเพื่อบังเกิดในพรหมโลก จึงได้เป็นผู้เข้าถึงพรหมโลก. ๑. สังสารโมจกเปตวัตถุ ๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ ๓. มัตตาเปติวัตถุ ๔. นันทาเปตวัตถุ ๕. มัฏฐกุณฑลีเปตวัตถุ ๖. กัณหเปตวัตถุ ๗. ธนปาลเปตวัตถุ ๘. จูฬเสฏฐี เปตวัตถุ ๙. อังกุรเปตวัตถุ ๑๐. อุตตรมาตุเปตวัตถุ ๑๑. สุตตเปตวัตถุ ๑๒. กรรณมุณฑ- *เปตวัตถุ ๑๓. อุพพรีเปตวัตถุ. โกสิยมหาอำมาตย์ของพระเจ้าพิมพิสาร ถามเปรตตนหนึ่งว่า

เทียบรายประโยค (93 ประโยค)

pv25:0.3 #

—

13. Ubbaripetavatthu

pv25:1.1 #

อหุ ราชา พฺรหฺมทตฺโต✎ ร่าง

Ahu rājā brahmadatto,

pv25:1.2 #

ปญฺจาลานํ รเถสโภ✎ ร่าง

pañcālānaṁ rathesabho;

pv25:1.3 #

อโหรตฺตานมจฺจยา✎ ร่าง

Ahorattānamaccayā,

pv25:1.4 #

ราชา กาลมกฺรุพฺพถ ๒- ฯ✎ ร่าง

rājā kālamakrubbatha.

pv25:2.1 #

ตสฺส อาฬาหนํ คนฺตฺวา✎ ร่าง

Tassa āḷāhanaṁ gantvā,

pv25:2.2 #

ภริยา กนฺทติ อุพฺพรี✎ ร่าง

bhariyā kandati ubbarī;

pv25:2.3 #

พฺรหฺมทตฺตํ อปสฺสนฺตี✎ ร่าง

Brahmadattaṁ apassantī,

pv25:2.4 #

พฺรหฺมทตฺตาติ กนฺทติ ฯ✎ ร่าง

brahmadattāti kandati.

pv25:3.1 #

อิสิ จ ตตฺถ อาคจฺฉิ✎ ร่าง

Isi ca tattha āgacchi,

pv25:3.2 #

สมฺปนฺนจรณมุนิ✎ ร่าง

sampannacaraṇo muni;

pv25:3.3 #

โส จ ตตฺถ อปุจฺฉิตฺถ✎ ร่าง

So ca tattha apucchittha,

pv25:3.4 #

เย ตตฺถ สุ สมาคตา✎ ร่าง

ye tattha susamāgatā.

pv25:4.1 #

กสฺส จิทํ อาฬาหนํ✎ ร่าง

“Kassa idaṁ āḷāhanaṁ,

pv25:4.2 #

นานาคนฺธสเมริตํ✎ ร่าง

nānāgandhasameritaṁ;

pv25:4.3 #

กสฺสายํ กนฺทติ ภริยา✎ ร่าง

Kassāyaṁ kandati bhariyā,

pv25:4.4 #

อิโต ทูรคตํ ปตึ✎ ร่าง

ito dūragataṁ patiṁ;

pv25:4.5 #

พฺรหฺมทตฺตํ อปสฺสนฺตี✎ ร่าง

Brahmadattaṁ apassantī,

pv25:4.6 #

พฺรหฺมทตฺตาติ กนฺทติ ฯ✎ ร่าง

‘brahmadattā’ti kandati”.

pv25:5.1 #

เต จ ตตฺถ วิยากํสุ✎ ร่าง

Te ca tattha viyākaṁsu,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.123

pv25:5.2 #

เย ตตฺถ สุ สมาคตา✎ ร่าง

ye tattha susamāgatā;

pv25:5.3 #

พฺรหฺมทตฺตสฺส ภทนฺเต✎ ร่าง

“Brahmadattassa bhadante,

pv25:5.4 #

พฺรหฺมทตฺตสฺส มาริส✎ ร่าง

brahmadattassa mārisa.

pv25:6.1 #

ตสฺส อิทํ อาฬาหนํ✎ ร่าง

Tassa idaṁ āḷāhanaṁ,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.203

pv25:6.2 #

นานาคนฺธสเมริตํ✎ ร่าง

nānāgandhasameritaṁ;

pv25:6.3 #

ตสฺสายํ กนฺทติ ภริยา✎ ร่าง

Tassāyaṁ kandati bhariyā,

pv25:6.4 #

อิโต ทูรคตํ ปตึ✎ ร่าง

ito dūragataṁ patiṁ;

pv25:6.5 #

พฺรหฺมทตฺตํ อปสฺสนฺตี✎ ร่าง

Brahmadattaṁ apassantī,

pv25:6.6 #

พฺรหฺมทตฺตาติ กนฺทตีติ ฯ✎ ร่าง

‘brahmadattā’ti kandati”.

pv25:7.1 #

ฉฬาสีติสหสฺสานิ✎ ร่าง

“Chaḷāsītisahassāni,

pv25:7.2 #

พฺรหฺมทตฺตสฺส นามกา✎ ร่าง

brahmadattassanāmakā;

pv25:7.3 #

อิมสฺมึ อาฬาหเน ทฑฺฒา✎ ร่าง

Imasmiṁ āḷāhane daḍḍhā,

pv25:7.4 #

เตสํ กํ อนุโสจสีติ ฯ✎ ร่าง

tesaṁ kamanusocasī”ti.

pv25:8.1 #

โย ราชา จูฬนีปุตฺโต✎ ร่าง

“Yo rājā cūḷanīputto,

pv25:8.2 #

ปญฺจาลานํ รเถสโภ✎ ร่าง

pañcālānaṁ rathesabho;

pv25:8.3 #

ตํ ภนฺเต อนุโสจามิ✎ ร่าง

Taṁ bhante anusocāmi,

pv25:8.4 #

ภตฺตารํ สพฺพกามทนฺติ ฯ✎ ร่าง

bhattāraṁ sabbakāmadan”ti.

pv25:9.1 #

สพฺเพวเหสุํ ราชาโน✎ ร่าง

“Sabbe vāhesuṁ rājāno,

pv25:9.2 #

พฺรหฺมทตฺตสฺส นามกา✎ ร่าง

brahmadattassanāmakā;

pv25:9.3 #

สพฺเพว จูฬนีปุตฺตา✎ ร่าง

Sabbeva cūḷanīputtā,

pv25:9.4 #

ปญฺจาลานํ รเถสภา✎ ร่าง

pañcālānaṁ rathesabhā.

pv25:10.1 #

สพฺเพสํ อนุปุพฺเพน✎ ร่าง

Sabbesaṁ anupubbena,

อ้างอิงพุทธชยันตี 27.74

pv25:10.2 #

มเหสิตฺตํ อการยิ✎ ร่าง

mahesittamakārayi;

pv25:10.3 #

กสฺมา ปุริมเก หิตฺวา✎ ร่าง

Kasmā purimake hitvā,

pv25:10.4 #

ปจฺฉิมํ อนุโสจสีติ ฯ✎ ร่าง

pacchimaṁ anusocasī”ti.

pv25:11.1 #

อาตุเม อิตฺถิภูตาย✎ ร่าง

“Ātume itthibhūtāya,

pv25:11.2 #

ทีฆรตฺตาย มาริส✎ ร่าง

dīgharattāya mārisa;

pv25:11.3 #

ยสฺสา เม อิตฺถิภูตาย✎ ร่าง

Yassā me itthibhūtāya,

pv25:11.4 #

สํสาเร พหุ ภาสสีติ ฯ✎ ร่าง

saṁsāre bahubhāsasī”ti.

pv25:12.1 #

อหุ อิตฺถี อหุ ปุริโส✎ ร่าง

“Ahu itthī ahu puriso,

pv25:12.2 #

ปสุโยนึปิ ๑- อาคมา✎ ร่าง

pasuyonimpi āgamā;

pv25:12.3 #

เอวเมตํ อตีตานํ✎ ร่าง

Evametaṁ atītānaṁ,

pv25:12.4 #

ปริยนฺโต น ทิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง

pariyanto na dissatī”ti.

pv25:13.1 #

อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ✎ ร่าง

“Ādittaṁ vata maṁ santaṁ,

pv25:13.2 #

ฆตสิตฺตํว ปาวกํ✎ ร่าง

ghatasittaṁva pāvakaṁ;

pv25:13.3 #

วารินา วิย โอสิญฺจํ✎ ร่าง

Vārinā viya osiñcaṁ,

pv25:13.4 #

สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ✎ ร่าง

sabbaṁ nibbāpaye daraṁ.

pv25:14.1 #

อพฺพูฬฺหิ ๒- วต เม สลฺลํ✎ ร่าง

Abbahī vata me sallaṁ,

pv25:14.2 #

โสกํ หทยนิสฺสิตํ✎ ร่าง

sokaṁ hadayanissitaṁ;

pv25:14.3 #

โย เม โสกปเรตาย✎ ร่าง

Yo me sokaparetāya,

pv25:14.4 #

ปติโสกํ อปานุทิ ฯ✎ ร่าง

patisokaṁ apānudi.

pv25:15.1 #

สาหํ อพฺพูฬฺหสลฺลาสฺมิ✎ ร่าง

Sāhaṁ abbūḷhasallāsmi,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.204

pv25:15.2 #

สีติภูตาสฺมิ นิพฺพุตา✎ ร่าง

sītibhūtāsmi nibbutā;

pv25:15.3 #

น โสจามิ น โรทามิ✎ ร่าง

Na socāmi na rodāmi,

pv25:15.4 #

ตว สุตฺวา มหามุนีติ ฯ✎ ร่าง

tava sutvā mahāmunī”ti.

pv25:16.1 #

ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา✎ ร่าง

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

pv25:16.2 #

สมณสฺส สุภาสิตํ✎ ร่าง

samaṇassa subhāsitaṁ;

pv25:16.3 #

ปตฺตจีวรมาทาย✎ ร่าง

Pattacīvaramādāya,

pv25:16.4 #

ปพฺพชิ อนคาริยํ✎ ร่าง

pabbaji anagāriyaṁ.

pv25:17.1 #

สา จ ปพฺพชิตา สนฺตา✎ ร่าง

Sā ca pabbajitā santā,

pv25:17.2 #

อคารสฺมา อนคาริยํ✎ ร่าง

agārasmā anagāriyaṁ;

pv25:17.3 #

เมตฺตํ จิตฺตํ อภาเวสิ✎ ร่าง

Mettacittaṁ abhāvesi,

pv25:17.4 #

พฺรหฺมโลกุปปตฺติยา✎ ร่าง

brahmalokūpapattiyā.

pv25:18.1 #

คามา คามํ วิจรนฺตี✎ ร่าง

Gāmā gāmaṁ vicarantī,

pv25:18.2 #

นิคเม ราชธานิโย ฯ✎ ร่าง

nigame rājadhāniyo;

pv25:18.3 #

อุรุเวลํ ๑- นาม โส คาโม✎ ร่าง

Uruvelā nāma so gāmo,

pv25:18.4 #

ยตฺถ กาลมกฺรุพฺพถ✎ ร่าง

yattha kālamakrubbatha.

pv25:19.1 #

เมตฺตจิตฺตํ อาภาเวตฺวา✎ ร่าง

Mettacittaṁ ābhāvetvā,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.124

pv25:19.2 #

พฺรหฺมโลกุปปตฺติยา✎ ร่าง

brahmalokūpapattiyā;

pv25:19.3 #

อิตฺถีจิตฺตํ วิราเชตฺวา✎ ร่าง

Itthicittaṁ virājetvā,

pv25:19.4 #

พฺรหฺมโลกุปคา อหูติ ฯ✎ ร่าง

brahmalokūpagā ahūti.

pv25:20.1 #

อุพฺพรีเปตวตฺถุ เตรสมํ ฯ✎ ร่าง

Ubbaripetavatthu terasamaṁ.

pv25:21.1 #

อุทฺทานํ ฯ ปณฺฑุมาตา ๓- ปติยา จ นนฺทิ กุณฺฑลินา ฆโต เทฺวเสฏฺฐี ตนฺตวาโย ๔- วิหารสุตฺตโสวานอุพฺพรีติ ๕- ฯ อุพฺพรีวคฺโค ทุติโย ฯ✎ ร่าง

Ubbarivaggo dutiyo.

pv25:22.1 #

ต✎ ร่าง

Tassuddānaṁ

pv25:23.1 #

ติ✎ ร่าง

Mocakaṁ mātā mattā ca,

pv25:23.2 #

—

Nandā kuṇḍalīnā ghaṭo;

pv25:23.3 #

โย จ✎ ร่าง

Dve seṭṭhī tunnavāyo ca,

pv25:23.4 #

—

Uttara suttakaṇṇa ubbarīti.

pv26:6.2 #

—

aññe kesanivāsanā;

pv26:0.1 #

—

Petavatthu

pv26:0.2 #

ูฬวคฺโค✎ ร่าง

Cūḷavagga

pv26:0.3 #

—

1. Abhijjamānapetavatthu

pv26:1.1 #

—

“Abhijjamāne vārimhi,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.125 · พุทธชยันตี 27.76

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน