เนื้อความทั้งข้อ
[๒๕๙] ได้ยินว่า ท่านพระปิณโฑลภารทวาชเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
ชีวิตของเรานี้ ย่อมไม่เป็นไปโดยไม่สมควร อาหารไม่ได้ทำจิตให้สงบ
เราเห็นว่า ร่างกายจะดำรงอยู่ได้เพราะอาหาร จึงได้เที่ยวแสวงหาอาหาร
โดยทางที่ชอบ นักปราชญ์มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ได้กล่าวการไหว้
การบูชาในตระกูลทั้งหลายว่า เป็นเปือกตม เป็นลูกศรอันละเอียด
ถอนขึ้นได้ยาก สักการะอันบุรุษชั่วละได้ยาก.
—
Paṭhamavagga
Chapter One
—
Piṇḍolabhāradvājattheragāthā
Bhāradvāja the Alms-Gatherer
นยิทํ อนเยน ชีวิตํ✎ ร่าง
“Nayidaṁ anayena jīvitaṁ,
You can’t live by fasting,
อ้างอิงสยามรัฐ 26.288
นาหาโร หทยสฺส สนฺติโก✎ ร่าง
Nāhāro hadayassa santiko;
but food doesn’t lead to peace of heart.
อาหารฏฺฐิติโก สมุสฺสโย✎ ร่าง
Āhāraṭṭhitiko samussayo,
Seeing how this bag of bones is sustained by food,
อิติ ทิสฺวาน จรามิ เอสนํ ฯ✎ ร่าง
Iti disvāna carāmi esanaṁ.
I wander, seeking.
ปงฺโกติ หิ นํ อเวทยุํ✎ ร่าง
Paṅkoti hi naṁ pavedayuṁ,
They know it’s just a swamp,
ยายํ วนฺทนปูชนา กุเลสุ✎ ร่าง
Yāyaṁ vandanapūjanā kulesu;
this homage and veneration in respectable families.
สุขุมํ สลฺลํ ทุรุพฺพหํ✎ ร่าง
Sukhumaṁ sallaṁ durubbahaṁ,
Honor is a subtle dart, hard to extract,
สกฺกาโร กาปุริเสน ทุชฺชโหติ ฯ✎ ร่าง
Sakkāro kāpurisena dujjaho”ti.
and hard for a reprobate to give up.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิณฺโฑลภารทฺวาโช เถโร คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā piṇḍolabhāradvājo thero gāthāyo abhāsitthāti.
That is how these verses were recited by the senior venerable Bhāradvāja the Alms-Gatherer.
—
Theragāthā 2.3
Verses of the Senior Monks 2.3