เนื้อความทั้งข้อ
[๓๖๔] เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชน เป็นบุรุษอุดมเสด็จจงกรม
อยู่ที่ร่มเงาหลังพระคันธกุฎี จึงเข้าไปเฝ้าถวายบังคม ณ ที่นั้น เราห่ม
จีวรเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ประนมมือเดินตามพระองค์ผู้ปราศจากกิเลสธุลี
ผู้สูงสุดกว่าสัตว์ทั้งปวง ลำดับนั้น พระองค์ได้ตรัสถามปัญหาเรา เรา
เป็นผู้ฉลาด รอบรู้ปัญญาทั้งหลาย เป็นผู้ไม่มีความหวาดหวั่นและไม่กลัว
ได้พยากรณ์แด่พระศาสดา เมื่อเราวิสัชนาปัญหาแล้ว พระตถาคต
ทรงอนุโมทนา ทรงทอดพระเนตรหมู่ภิกษุแล้ว ได้ตรัสเนื้อความนี้ว่า
โสปากภิกษุนี้บริโภคจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัย
ของชาวอังคะและชาวมคธเหล่าใด ก็เป็นลาภของชาวอังคะและชาวมคธ
เหล่านั้น อนึ่ง ได้ตรัสว่า เป็นลาภของชาวอังคะและชาวมคธที่ได้
ต้อนรับและทำสามีจิกรรม แก่โสปากภิกษุ ดูกรโสปากะ ตั้งแต่วันนี้
เป็นต้นไป ให้เธอเข้ามาหาเราได้ ดูกรโสปากะ การวิสัชนาปัญหานี้
จงเป็นการอุปสมบทของเธอ เรามีอายุได้ ๗ ปี แต่เกิดมา ก็ได้
อุปสมบทเป็นภิกษุ ทรงร่างกายอันมีในที่สุด น่าอัศจรรย์จริง ความที่ธรรม
เป็นกรรมดี.
—
Paṭhamavagga
Chapter One
—
Sopākattheragāthā
Sopāka (2nd)
ทิสฺวา ปาสาทฉายายํ✎ ร่าง
“Disvā pāsādachāyāyaṁ,
I saw the supreme man
อ้างอิงพุทธชยันตี 28.138
จงฺกมนฺตํ นรุตฺตมํ✎ ร่าง
caṅkamantaṁ naruttamaṁ;
walking mindfully in the shade of the terrace,
ตตฺถ นํ อุปสงฺกมฺม✎ ร่าง
Tattha naṁ upasaṅkamma,
so I approached,
วนฺทิสฺสํ ปุริสุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
vandissaṁ purisuttamaṁ.
and bowed to the supreme among men.
เอกํสํ จีวรํ กตฺวา✎ ร่าง
Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā,
Arranging my robe over one shoulder
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.230
สงฺฆริตฺวาน ๑- ปาณิโย✎ ร่าง
saṁharitvāna pāṇayo;
and clasping my hands together,
อนุจงฺกมิสฺสํ วิรชํ✎ ร่าง
Anucaṅkamissaṁ virajaṁ,
I walked alongside that stainless one,
สพฺพสตฺตานมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
sabbasattānamuttamaṁ.
supreme among all beings.
ตโต ปเญฺห อาปุจฺฉิ มํ✎ ร่าง
Tato pañhe apucchi maṁ,
The wise one, expert in questions,
ปญฺหานํ โกวิโท วิทู✎ ร่าง
pañhānaṁ kovido vidū;
questioned me.
อจฺฉมฺภี จ อภีโต จ✎ ร่าง
Acchambhī ca abhīto ca,
Brave and fearless,
พฺยากาสึ สตฺถุโน อหํ ฯ✎ ร่าง
byākāsiṁ satthuno ahaṁ.
I answered the teacher.
วิสฺสชฺชิเตสุ ปเญฺหสุ✎ ร่าง
Vissajjitesu pañhesu,
When all his questions were answered,
อนุโมทิ ตถาคโต✎ ร่าง
anumodi tathāgato;
the Realized One congratulated me.
ภิกฺขุสงฺฆํ วิโลเกตฺวา✎ ร่าง
Bhikkhusaṅghaṁ viloketvā,
Looking around the mendicant Saṅgha,
อิมมตฺถํ อภาสถ ฯ✎ ร่าง
imamatthaṁ abhāsatha.
he said the following:
ลาภา องฺคมคธานํ✎ ร่าง
‘Lābhā aṅgānaṁ magadhānaṁ,
“It is a blessing for the people of Aṅga and Magadha
เยสายํ ปริภุญฺชติ✎ ร่าง
Yesāyaṁ paribhuñjati;
that this person enjoys their
จีวรํ ปิณฺฑปาตญฺจ✎ ร่าง
Cīvaraṁ piṇḍapātañca,
robe and almsfood,
ปจฺจยํ สยนาสนํ ฯ✎ ร่าง
Paccayaṁ sayanāsanaṁ;
requisites and lodgings,
ปจฺจุฏฺฐานญฺจ สามจึ✎ ร่าง
Paccuṭṭhānañca sāmīciṁ,
their respect and service—
เตสํ ลาภาติ จาพฺรวิ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ lābhāti cābravi.
it’s a blessing for them,” he declared.
อชฺชตคฺเค ๒- มํ โสปาก✎ ร่าง
Ajjatagge maṁ sopāka,
“Sopāka, from this day on
อ้างอิงสยามรัฐ 26.340
ทสฺสนาโยปสงฺกม✎ ร่าง
dassanāyopasaṅkama;
you are invited to come and see me.
เอสา เจว เต โสปาก✎ ร่าง
Esā ceva te sopāka,
And Sopāka, let this
ภวตุ อุปสมฺปทา ฯ✎ ร่าง
bhavatu upasampadā’.
be your ordination.”
ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ✎ ร่าง
Jātiyā sattavassohaṁ,
At seven years old
ลทฺธาน อุปสมฺปทํ✎ ร่าง
laddhāna upasampadaṁ;
I received ordination.
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ✎ ร่าง
Dhāremi antimaṁ dehaṁ,
I bear my final body—
อโห ธมฺมสุธมฺมตาติ ฯ✎ ร่าง
aho dhammasudhammatā”ti.
oh, the clear rightness of the teaching!
โสปาโก เถโร ฯ✎ ร่าง
… Sopāko thero ….
—
Theragāthā 7.5
Verses of the Senior Monks 7.5