เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา ข้อ 380

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน English (Sujato) อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๘๐] ผู้ใดเป็นผู้สำเร็จความปรารถนา เป็นผู้สูงสุดในแว่นแคว้นของพระเจ้า อังคะ วันนี้ ผู้นั้นมีนามว่าโสณะ เป็นผู้เยี่ยมในธรรมทั้งหลาย เป็นผู้ถึงฝั่งแห่งทุกข์ ภิกษุพึงตัดสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ พึงละสังโยชน์ เบื้องบน ๕ และพึงเจริญอินทรีย์ ๕ ให้ยิ่ง ภิกษุผู้ล่วงธรรมเป็น เครื่องข้อง ๕ ท่านเรียกว่า ผู้ข้ามโอฆะได้แล้ว ศีล สมาธิ และ ปัญญา ของภิกษุผู้มีมานะเพียงดังว่าไม้อ้ออันยกขึ้นแล้ว ผู้ประมาท ยินดีในอายตนะอันมีในภายนอก ย่อมไม่ถึงความบริบูรณ์ กิจใดที่ ควรทำ ภิกษุเหล่านี้มาละทิ้งกิจอันนั้นเสีย แต่มาทำกิจที่ไม่ควรทำ อาสวะทั้งหลายย่อมเจริญแก่ภิกษุเหล่านั้น ผู้มีมานะเพียงดังไม้อ้ออันยก ขึ้นแล้ว เป็นผู้ประมาท ส่วนภิกษุเหล่าใดปรารภกายคตาสติด้วยดีเป็น นิตย์ ภิกษุเหล่านั้นกระทำกรรมที่ควรทำเนืองนิตย์ ย่อมไม่เสพกรรมมิใช่ กิจอาสวะของภิกษุเหล่านั้นผู้มีสติสัมปชัญญะ ย่อมถึงความสิ้นสูญ เมื่อ มีทางตรงพระพุทธเจ้าตรัสบอกไว้แล้ว ขอท่านทั้งหลายจงดำเนินไปเถิด อย่าพากันกลับ จงตักเตือนตนด้วยตนเอง พึงน้อมตนเข้าไปสู่นิพพาน เมื่อเราปรารภความเพียร พระศาสดาผู้มีพระจักษุยอดเยี่ยมในโลก ได้ ทรงแสดงธรรมอุปมาด้วยสายพิณสอนเรา เราฟังพระดำรัสของพระองค์ แล้ว ยินดีอยู่ในพระศาสนา ยังสมถภาวนาให้เกิดขึ้น เพื่อบรรลุ ประโยชน์อันสูงสุด เราบรรลุวิชชา ๓ แล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธ เจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว จิตของเราผู้น้อมไปในเนกขัมมะ ในความวิเวก แห่งจิต ในความไม่เบียดเบียน ในความสิ้นไปแห่งอุปาทาน ในความ สิ้นตัณหาและในความไม่หลงใหลแห่งใจ ย่อมหลุดพ้นโดยชอบ เพราะ เห็นความเกิดขึ้นแห่งอายตนะ การสั่งสมย่อมไม่มีแก่ภิกษุนั้น ผู้หลุด พ้นแล้วโดยชอบ มีจิตสงบระงับเสร็จกิจแล้ว กิจอื่นที่จะพึงทำอีกไม่มี ภูเขาศิลาล้วนเป็นแท่งทึบ ย่อมไม่สะเทือนด้วยลม ฉันใด รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ทั้งสิ้น ทั้งที่เป็นอิฏฐารมณ์ และ อนิฏฐารมณ์ ย่อมไม่ทำจิตของบุคคลผู้คงที่ให้หวั่นไหวได้ ฉันนั้น จิต ของผู้คงที่นั้น เป็นจิตตั้งมั่นไม่หวั่นไหว ไม่เกาะเกี่ยวด้วยอารมณ์ อะไรๆ เพราะผู้คงที่นั้นพิจารณาเห็นความเสื่อมไปแห่งอารมณ์นั้น. ในเตรสกนิบาตนี้ พระโสณโกฬิวิสเถระผู้มีมหิทธิฤทธิ์รูปเดียวเท่านั้น ได้ภาษิตคาถาไว้ ๑๓ คาถา ฉะนี้แล.

เทียบรายประโยค (67 ประโยค)

thag13.1:0.4 #

—

Soṇakoḷivisattheragāthā

Soṇakoḷivisa

thag13.1:1.1 #

ยาหุ รฏฺเฐ สมุกฺกฏฺโฐ✎ ร่าง

“Yāhu raṭṭhe samukkaṭṭho,

He who was special in the kingdom,

อ้างอิงPTS 65 · ฉัฏฐสังคายนา 56.247 · พุทธชยันตี 28.170

thag13.1:1.2 #

รญฺโญ องฺคสฺส ปตฺถคู✎ ร่าง

rañño aṅgassa paddhagū;

the footman to the king of Aṅga,

thag13.1:1.3 #

สฺวาชฺช ธมฺเมสุ อุกฺกฏฺโฐ✎ ร่าง

Svajja dhammesu ukkaṭṭho,

today is special in the Dhamma—

thag13.1:1.4 #

โสโณ ทุกฺขสฺส ปารคู ฯ✎ ร่าง

soṇo dukkhassa pāragū.

Soṇa has gone beyond suffering.

thag13.1:2.1 #

ปญฺจ ฉินฺเท ปญฺจ ชเห✎ ร่าง

Pañca chinde pañca jahe,

Five to cut, five to drop,

thag13.1:2.2 #

ปญฺจ จุตฺตริ ภาวเย✎ ร่าง

pañca cuttari bhāvaye;

and five more to develop.

thag13.1:2.3 #

ปญฺจสงฺคาติโค ภิกฺขุ✎ ร่าง

Pañca saṅgātigo bhikkhu,

When a mendicant slips five chains

thag13.1:2.4 #

โอฆติณฺโณติ วุจฺจติ ฯ✎ ร่าง

oghatiṇṇoti vuccati.

they’re said to have crossed the flood.

thag13.1:3.1 #

อุนฺนฬสฺส ปมตฺตสฺส✎ ร่าง

Unnaḷassa pamattassa,

If a monk is insolent and negligent,

thag13.1:3.2 #

พาหิราสสฺส ภิกฺขุโน✎ ร่าง

bāhirāsassa bhikkhuno;

concerned only with externals,

thag13.1:3.3 #

สีลํ สมาธิ ปญฺญา จ✎ ร่าง

Sīlaṁ samādhi paññā ca,

their ethics, immersion, and wisdom

thag13.1:3.4 #

ปาริปูรึ น คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง

pāripūriṁ na gacchati.

do not become fulfilled.

thag13.1:4.1 #

ยญฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ✎ ร่าง

Yañhi kiccaṁ apaviddhaṁ,

They dump what should be done,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.361

thag13.1:4.2 #

อกิจฺจํ ปน กยีรติ✎ ร่าง

akiccaṁ pana karīyati;

and do what should not be done.

thag13.1:4.3 #

อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ✎ ร่าง

Unnaḷānaṁ pamattānaṁ,

For the insolent and the negligent,

thag13.1:4.4 #

เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา ฯ✎ ร่าง

tesaṁ vaḍḍhanti āsavā.

their defilements only grow.

thag13.1:5.1 #

เยสญฺจ สุสมารทฺธา✎ ร่าง

Yesañca susamāraddhā,

Those that have properly undertaken

thag13.1:5.2 #

นิจฺจํ กายคตา สติ✎ ร่าง

niccaṁ kāyagatā sati;

constant mindfulness of the body,

thag13.1:5.3 #

อกิจฺจนฺเต น เสวนฺติ✎ ร่าง

Akiccaṁ te na sevanti,

don’t cultivate what should not be done,

thag13.1:5.4 #

กิจฺเจ สาตจฺจการิโน✎ ร่าง

kicce sātaccakārino;

but always do what should be done.

thag13.1:5.5 #

สตานํ สมฺปชานานํ✎ ร่าง

Satānaṁ sampajānānaṁ,

Mindful and aware,

thag13.1:5.6 #

อตฺถํ คจฺฉนฺติ อาสวา ฯ✎ ร่าง

atthaṁ gacchanti āsavā.

their defilements come to an end.

thag13.1:6.1 #

อุชุมคฺคมฺหิ อกฺขาเต✎ ร่าง

Ujumaggamhi akkhāte,

The straight path has been explained—

thag13.1:6.2 #

คจฺฉถ มา นิวตฺตถ✎ ร่าง

gacchatha mā nivattatha;

go on it and don’t turn back.

thag13.1:6.3 #

อตฺตนา โจทยตฺตานํ✎ ร่าง

Attanā codayattānaṁ,

Urge yourself on

thag13.1:6.4 #

นิพฺพานมภิหารเย ฯ✎ ร่าง

nibbānamabhihāraye.

and take yourself to extinguishment.

thag13.1:7.1 #

อจฺจารทฺธมฺหิ วิริยมฺหิ✎ ร่าง

Accāraddhamhi vīriyamhi,

When my energy was over-exerted,

thag13.1:7.2 #

สตฺถา โลเก อนุตฺตโร✎ ร่าง

satthā loke anuttaro;

the supreme Teacher in the world

thag13.1:7.3 #

วีโณปมํ กริตฺวาน✎ ร่าง

Vīṇopamaṁ karitvā me,

created the simile of the arched harp for me.

thag13.1:7.4 #

ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง

dhammaṁ desesi cakkhumā;

The Clear-eyed One taught the Dhamma,

thag13.1:7.5 #

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา✎ ร่าง

Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,

and when I heard what he said,

thag13.1:7.6 #

วิหาสึ สาสเน รโต✎ ร่าง

vihāsiṁ sāsane rato.

I happily did his bidding.

thag13.1:8.1 #

สมถํ ๒- ปฏิปาเทสึ✎ ร่าง

Samathaṁ paṭipādesiṁ,

Practicing serenity of mind

thag13.1:8.2 #

อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา✎ ร่าง

uttamatthassa pattiyā;

for the attainment of the highest goal.

thag13.1:8.3 #

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง

Tisso vijjā anuppattā,

I’ve attained the three knowledges

thag13.1:8.4 #

กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

and fulfilled the Buddha’s instructions.

thag13.1:9.1 #

เนกฺขมฺเม อธิมุตฺตสฺส✎ ร่าง

Nekkhamme adhimuttassa,

When you’re dedicated to renunciation

thag13.1:9.2 #

ปวิเวกญฺจ เจตโส✎ ร่าง

pavivekañca cetaso;

and seclusion of the heart;

thag13.1:9.3 #

อพฺยาปชฺฌาธิมุตฺตสฺส✎ ร่าง

Abyāpajjādhimuttassa,

when you’re dedicated to kindness

thag13.1:9.4 #

อุปาทานกฺขยสฺส จ✎ ร่าง

upādānakkhayassa ca.

and the end of grasping;

thag13.1:10.1 #

ตณฺหกฺขยาธิมุตฺตสฺส✎ ร่าง

Taṇhakkhayādhimuttassa,

when you’re dedicated to the ending of craving

อ้างอิงพุทธชยันตี 28.172

thag13.1:10.2 #

อสมฺโมหญฺจ เจตโส✎ ร่าง

asammohañca cetaso;

and clarity of heart;

thag13.1:10.3 #

ทิสฺวา อายตนุปฺปาทํ✎ ร่าง

Disvā āyatanuppādaṁ,

and you’ve seen the arising of the senses,

thag13.1:10.4 #

สมฺมา จิตฺตํ วิมุจฺจติ ฯ✎ ร่าง

sammā cittaṁ vimuccati.

your mind is rightly freed.

thag13.1:11.1 #

ตสฺส สมฺมา วิมุตฺตสฺส✎ ร่าง

Tassa sammā vimuttassa,

For that one, rightly freed,

อ้างอิงPTS 66

thag13.1:11.2 #

สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน✎ ร่าง

santacittassa bhikkhuno;

a mendicant with peaceful mind,

thag13.1:11.3 #

กตสฺส ปฏิจโย นตฺถิ✎ ร่าง

Katassa paṭicayo natthi,

there’s nothing to be improved,

thag13.1:11.4 #

กรณียํ น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง

karaṇīyaṁ na vijjati.

and nothing more to do.

thag13.1:12.1 #

เสโล ยถา เอกฆโน✎ ร่าง

Selo yathā ekagghano,

As the wind cannot stir

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.248

thag13.1:12.2 #

วาเตน น สมีรติ✎ ร่าง

vātena na samīrati;

a solid mass of rock,

thag13.1:12.3 #

เอวํ รูปา รสา สทฺทา✎ ร่าง

Evaṁ rūpā rasā saddā,

so too sights, tastes, sounds,

thag13.1:12.4 #

คนฺธา ผสฺสา จ เกวลา✎ ร่าง

gandhā phassā ca kevalā.

smells, and touches—the lot—

thag13.1:13.1 #

อิฏฺฐา ธมฺมา อนิฏฺฐา จ✎ ร่าง

Iṭṭhā dhammā aniṭṭhā ca,

and ideas, whether liked or disliked,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.362

thag13.1:13.2 #

นปฺปเวเธนฺติ ตาทิโน✎ ร่าง

nappavedhenti tādino;

don’t disturb the unaffected one.

thag13.1:13.3 #

ฐิตํ จิตฺตํ วิสญฺญุตฺตํ✎ ร่าง

Ṭhitaṁ cittaṁ visaññuttaṁ,

Their mind is steady and unfettered

thag13.1:13.4 #

วยญฺจสฺสานุปสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง

vayañcassānupassatī”ti.

as they observe fall.

thag13.1:13.5 #

โสโณ โกฬิวิโส เถโร✎ ร่าง

… Soṇo koḷiviso thero …

thag13.1:13.6 #

ฯ อ✎ ร่าง

Terasanipāto niṭṭhito.

thag13.1:14.0 #

ุทฺทานํ✎ ร่าง

Tatruddānaṁ

thag13.1:14.1 #

โสโณ โกฬิวิโส เถโร✎ ร่าง

Soṇo koḷiviso thero,

thag13.1:14.2 #

เอโกเยว มหิทฺธิโก✎ ร่าง

ekoyeva mahiddhiko;

thag13.1:14.3 #

เตรสมฺหิ นิปาตมฺหิ✎ ร่าง

Terasamhi nipātamhi,

thag13.1:14.4 #

คาถาโย เจตฺถ เตรสาติ ฯ✎ ร่าง

gāthāyo cettha terasāti.

thag14.1:0.1 #

เตรสกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ ---------------- เถรคาถาย✎ ร่าง

Theragāthā 14.1

Verses of the Senior Monks 14.1

thag14.1:0.2 #

จุทฺทสกนิปาโต✎ ร่าง

Cuddasakanipāta

The Book of the Fourteens

thag14.1:0.3 #

—

Paṭhamavagga

Chapter One

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน