เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา ข้อ 382

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน English (Sujato) อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๘๒] โคอาชาไนยที่ดี อันเขาเทียมแล้วที่แอกเกวียน ย่อมอาจนำแอกเกวียน ไปได้ ไม่ย่อท้อต่อภาระอันหนัก ไม่ทอดทิ้งเกวียนอันเขาเทียมแล้ว แม้ฉันใด บุคคลเหล่าใดบริบูรณ์ด้วยปัญญา เหมือนมหาสมุทรอันเต็ม ด้วยน้ำ บุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดูหมิ่นผู้อื่น ฉันนั้น ย่อมเป็นดังอริยธรรม ของสัตว์ทั้งหลาย นรชนผู้ตกอยู่ในอำนาจของเวลา ตกอยู่ในอำนาจของ ภพน้อยภพใหญ่ ย่อมเข้าถึงความทุกข์และต้องเศร้าโศก คนพาลไม่ พิจารณาเห็นตามความเป็นจริง ย่อมเดือดร้อนด้วยเหตุ ๒ อย่าง คือ มีใจฟูขึ้นเพราะเหตุแห่งสุข ๑ มีใจฟุบลงเพราะเหตุแห่งทุกข์ ๑ ชน เหล่าใดก้าวล่วงตัณหาเครื่องร้อยรัดในทุกขเวทนา ในสุขเวทนา และ ในอทุกขมสุขเวทนา ชนเหล่านั้นเป็นผู้ตั้งมั่นไม่หวั่นไหวเหมือนเสา เขื่อน เป็นผู้ไม่ฟูขึ้นและไม่ฟุบลง ชนเหล่านั้นย่อมไม่ติดอยู่ในลาภ ความเสื่อมลาภ ยศ ความเสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุข และ ทุกข์ทั้งหมด ดังหยาดน้ำไม่ติดอยู่บนใบบัว ฉะนั้น นักปราชญ์ทั้งหลาย มีความสุขและได้ชัยชนะในที่ทุกแห่งไป การไม่ได้ลาภโดยชอบธรรมกับ การได้ลาภโดยไม่ชอบธรรมทั้งสองอย่างนี้ การไม่ได้ลาภอันชอบธรรม ประเสริฐกว่า การได้ลาภอันไม่ชอบธรรมจะประเสริฐอะไร คนไม่มี ความรู้ มียศ กับคนมีความรู้แต่ไม่มียศ คนมีความรู้ไม่มียศประเสริฐ กว่า คนไม่มีความรู้มียศจะประเสริฐอะไร การสรรเสริญจากคนพาลกับ การติเตียนจากนักปราชญ์ การติเตียนจากนักปราชญ์ประเสริฐกว่า การ สรรเสริญจากคนพาลจะประเสริฐอะไร ความสุขอันเกิดจากกามคุณกับ ความทุกข์อันเกิดจากวิเวก ความทุกข์อันเกิดจากวิเวกประเสริฐกว่า ความสุขอันเกิดจากกามคุณจะประเสริฐอะไร ความเป็นอยู่โดยไม่ชอบ ธรรมกับความตายโดยธรรม ความตายโดยธรรมประเสริฐกว่า ความ เป็นอยู่โดยไม่ชอบธรรมจะประเสริฐอะไร ชนเหล่าใดละกามและความ โกรธได้แล้ว มีจิตสงบระงับเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ ไม่ติดอยู่ใน โลก ชนเหล่านั้นไม่มีความรักความชัง บุคคลเจริญโพชฌงค์ ๗ อินทรีย์ ๕ และพละ ๕ แล้วบรรลุถึงความสงบอันยอดเยี่ยม หาอาสวะมิได้ ย่อม ปรินิพพาน. ในจุททสกนิบาตนี้ พระเถระ ๒ รูปผู้มีฤทธิ์มาก คือ พระเรวตเถร ๑ พระโคทัตตเถระ ๑ ได้ภาษิตคาถารูปละ ๑๔ คาถา รวมเป็น ๒๘ คาถา ฉะนี้แล.

เทียบรายประโยค (68 ประโยค)

thag14.2:0.3 #

—

Paṭhamavagga

Chapter One

thag14.2:0.4 #

—

Godattattheragāthā

Godatta

thag14.2:1.1 #

ยถาปิ ภทฺโท ๑- อาชญฺโญ✎ ร่าง

“Yathāpi bhaddo ājañño,

Just as a fine thoroughbred,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.364

thag14.2:1.2 #

ธุเร ยุตฺโต ธุรสฺสโห✎ ร่าง

dhure yutto dhurassaho;

yoked to a carriage, endures the load.

thag14.2:1.3 #

มถิโต อติภาเรน✎ ร่าง

Mathito atibhārena,

Though oppressed by the heavy burden,

thag14.2:1.4 #

สํยุตฺตํ ๑- นาติวตฺตติ✎ ร่าง

saṁyugaṁ nātivattati.

it doesn’t shake off the yoke.

thag14.2:2.1 #

เอวํ ปญฺญาย เย ติตฺตา✎ ร่าง

Evaṁ paññāya ye tittā,

So too, those who are as full of wisdom

thag14.2:2.2 #

สมุทฺโท วารินา ยถา✎ ร่าง

samuddo vārinā yathā;

as the ocean is with water,

thag14.2:2.3 #

น ปเร อติมญฺญนฺติ✎ ร่าง

Na pare atimaññanti,

don’t look down on others;

thag14.2:2.4 #

อริยธมฺโมว ปาณินํ ฯ✎ ร่าง

ariyadhammova pāṇinaṁ.

this is the teaching of the noble ones for living creatures.

thag14.2:3.1 #

กาเล กาลวสมฺปตฺตา✎ ร่าง

Kāle kālavasaṁ pattā,

People who fall under the sway of time,

อ้างอิงPTS 68

thag14.2:3.2 #

ภวาภววสํ คตา✎ ร่าง

bhavābhavavasaṁ gatā;

the sway of rebirth in this or that state,

thag14.2:3.3 #

นรา ทุกฺขํ นิคจฺฉนฺติ✎ ร่าง

Narā dukkhaṁ nigacchanti,

undergo suffering,

thag14.2:3.4 #

เต จ ๒- โสจนฺติ มาณวา ฯ✎ ร่าง

tedha socanti māṇavā.

and those young men grieve in this life.

thag14.2:4.1 #

อุนฺนตา สุขธมฺเมน✎ ร่าง

Unnatā sukhadhammena,

Elated by things that bring happiness,

thag14.2:4.2 #

ทุกฺขธมฺเมน โวนตา✎ ร่าง

dukkhadhammena conatā;

downcast by things that bring suffering:

thag14.2:4.3 #

ทฺวเยน พาลา หญฺญนฺติ✎ ร่าง

Dvayena bālā haññanti,

this pair destroys the fool

thag14.2:4.4 #

ยถาภูตํ อทสฺสิโน ฯ✎ ร่าง

yathābhūtaṁ adassino.

who doesn’t see things as they are.

thag14.2:5.1 #

เย จ ทุกฺเข สุขมฺหิ จ✎ ร่าง

Ye ca dukkhe sukhasmiñca,

But those who in suffering, and in happiness,

thag14.2:5.2 #

มชฺเฌ สิพฺพนิมจฺจคู✎ ร่าง

majjhe sibbinimaccagū;

and in the middle have overcome the weaver—

thag14.2:5.3 #

ฐิตา เต อินฺทขีโลว✎ ร่าง

Ṭhitā te indakhīlova,

they stand like Indra’s pillar,

thag14.2:5.4 #

น เต อุนฺนตโอนตา ฯ✎ ร่าง

na te unnataonatā.

neither elated nor downcast.

thag14.2:6.1 #

น เหว ลาเภ นาลาเภ✎ ร่าง

Na heva lābhe nālābhe,

Not to gain nor loss,

thag14.2:6.2 #

น ยเส น จ กิตฺติยา✎ ร่าง

na yase na ca kittiyā;

not to fame nor reputation,

thag14.2:6.3 #

น นินฺทาย ปสํสาย✎ ร่าง

Na nindāyaṁ pasaṁsāya,

not to criticism nor praise,

thag14.2:6.4 #

น เต ทุกฺเข สุขมฺหิ จ✎ ร่าง

na te dukkhe sukhamhi ca.

not to suffering nor happiness—

thag14.2:7.1 #

สพฺพตฺถ เต น ลิปฺปนฺติ✎ ร่าง

Sabbattha te na limpanti,

the wise cling to nothing,

thag14.2:7.2 #

อุทพินฺทุว โปกฺขเร✎ ร่าง

udabinduva pokkhare;

like a droplet on a lotus-leaf.

thag14.2:7.3 #

สพฺพตฺถ สุขิตา ธีรา✎ ร่าง

Sabbattha sukhitā dhīrā,

They are happy everywhere,

thag14.2:7.4 #

สพฺพตฺถ อปราชิตา ฯ✎ ร่าง

sabbattha aparājitā.

and victorious everywhere.

thag14.2:8.1 #

ธมฺเมน จ อลาโภ โย✎ ร่าง

Dhammena ca alābho yo,

There’s legitimate loss,

thag14.2:8.2 #

โย จ ลาโภ อธมฺมิโก✎ ร่าง

yo ca lābho adhammiko;

and there’s illegitimate gain.

thag14.2:8.3 #

อลาโภ ธมฺมิโก เสยฺโย✎ ร่าง

Alābho dhammiko seyyo,

Legitimate loss is better

thag14.2:8.4 #

ยญฺเจ ลาโภ อธมฺมิโก ฯ✎ ร่าง

yañce lābho adhammiko.

than illegitimate gain.

thag14.2:9.1 #

ยโส จ อปฺปพุทฺธีนํ✎ ร่าง

Yaso ca appabuddhīnaṁ,

There’s the fame of the unintelligent,

thag14.2:9.2 #

วิญฺญูนํ อยโส จ โย✎ ร่าง

viññūnaṁ ayaso ca yo;

and there’s the disrepute of the discerning.

thag14.2:9.3 #

อยโส จ ๕- เสยฺโย วิญฺญูนํ✎ ร่าง

Ayasova seyyo viññūnaṁ,

The disrepute of the discerning is better

thag14.2:9.4 #

น ยโส อปฺปพุทฺธินํ ฯ✎ ร่าง

na yaso appabuddhinaṁ.

than the fame of the unintelligent.

thag14.2:10.1 #

ทุมฺเมเธหิ ปสํสา จ✎ ร่าง

Dummedhehi pasaṁsā ca,

There’s praise by simpletons,

thag14.2:10.2 #

วิญฺญูหิ ครหา จ ยา✎ ร่าง

viññūhi garahā ca yā;

and there’s criticism by the discerning.

thag14.2:10.3 #

ครหาว เสยฺโย วิญฺญูหิ✎ ร่าง

Garahāva seyyo viññūhi,

Criticism by the discerning is better

thag14.2:10.4 #

ยญฺเจ พาลปฺปสํสนา ฯ✎ ร่าง

yañce bālappasaṁsanā.

than praise by fools.

thag14.2:11.1 #

สุขญฺจ กามมยิกํ✎ ร่าง

Sukhañca kāmamayikaṁ,

There’s the happiness of sensual pleasures,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.365 · ฉัฏฐสังคายนา 56.251 · พุทธชยันตี 28.178

thag14.2:11.2 #

ทุกฺขญฺจ ปวิเวกิยํ✎ ร่าง

dukkhañca pavivekiyaṁ;

and there’s the suffering of seclusion.

thag14.2:11.3 #

ปวิเวกิยํ ทุกฺขํ เสยฺโย✎ ร่าง

Pavivekadukkhaṁ seyyo,

The suffering of seclusion is better

thag14.2:11.4 #

ยญฺเจ กามมยํ สุขํ ฯ✎ ร่าง

yañce kāmamayaṁ sukhaṁ.

than the happiness of sensual pleasures.

thag14.2:12.1 #

ชีวิตญฺจ อธมฺเมน✎ ร่าง

Jīvitañca adhammena,

There’s life without principles,

thag14.2:12.2 #

ธมฺเมน มรณญฺจ ยํ✎ ร่าง

dhammena maraṇañca yaṁ;

and there’s death with principles.

thag14.2:12.3 #

มรณํ ธมฺมิกํ เสยฺโย✎ ร่าง

Maraṇaṁ dhammikaṁ seyyo,

Death with principles is better

thag14.2:12.4 #

ยญฺเจ ชีเว อธมฺมิกํ ฯ✎ ร่าง

yañce jīve adhammikaṁ.

than life without principles.

thag14.2:13.1 #

กามโกธปฺปหีนา ๑- เย✎ ร่าง

Kāmakopappahīnā ye,

Those who’ve given up desire and anger,

thag14.2:13.2 #

สนฺตจิตฺตา ภวาภเว✎ ร่าง

santacittā bhavābhave;

their minds at peace regarding rebirth in this or that state,

thag14.2:13.3 #

จรนฺติ โลเก อสิตา✎ ร่าง

Caranti loke asitā,

wander in the world unattached,

thag14.2:13.4 #

นตฺถิ เตสํ ปิยาปิยํ ฯ✎ ร่าง

natthi tesaṁ piyāpiyaṁ.

for them nothing is beloved or unloved.

thag14.2:14.1 #

ภาวยิตฺวาน โพชฺฌงฺเค✎ ร่าง

Bhāvayitvāna bojjhaṅge,

Having developed the awakening factors,

thag14.2:14.2 #

อินฺทฺริยานิ พลานิ จ✎ ร่าง

indriyāni balāni ca;

the faculties and the powers,

thag14.2:14.3 #

ปปฺปุยฺย ๒- ปรมํ สนฺตึ✎ ร่าง

Pappuyya paramaṁ santiṁ,

having arrived at ultimate peace,

thag14.2:14.4 #

ปรินิพฺพนฺติ อนาสวาติ ฯ✎ ร่าง

parinibbantināsavā”ti.

the undefiled become fully quenched.

thag14.2:14.5 #

โคทตฺโต เถโร✎ ร่าง

… Godatto thero …

thag14.2:14.6 #

ฯ อ✎ ร่าง

Cuddasakanipāto niṭṭhito.

thag14.2:15.0 #

ุทฺทานํ✎ ร่าง

Tatruddānaṁ

thag14.2:15.1 #

เรวโต เจว โคทตฺโต✎ ร่าง

Revato ceva godatto,

thag14.2:15.2 #

เถรา เทฺวเต มหิทฺธิกา✎ ร่าง

therā dve te mahiddhikā;

thag14.2:15.3 #

จุทฺทสมฺหิ นิปาตมฺหิ✎ ร่าง

Cuddasamhi nipātamhi,

thag14.2:15.4 #

คาถาโย อฏฺฐวีสตีติ ฯ จุทฺทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ✎ ร่าง

gāthāyo aṭṭhavīsatīti.

thag15.1:0.1 #

เถรคาถาย✎ ร่าง

Theragāthā 15.1

Verses of the Senior Monks 15.1

thag15.1:0.2 #

โสฬสกนิปาโต✎ ร่าง

Soḷasakanipāta

The Book of the Sixteens

thag15.1:0.3 #

—

Paṭhamavagga

Chapter One

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน