เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา ข้อ 386

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน English (Sujato) อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๘๖] ความคิดได้มีแล้วแก่ภิกษุผู้ชื่อว่าปาราสริยะ ผู้เป็นสมณะนั่งอยู่แล้วแต่ ผู้เดียว มีจิตสงบสงัด เพ่งฌาน บุรุษพึงทำอะไรโดยลำดับ พึงประพฤติ วัตรอย่างไร ประพฤติมารยาทอย่างไร จึงชื่อว่าเป็นผู้ทำกิจของตน และ ชื่อว่าไม่เบียดเบียนใครๆ อินทรีย์ทั้งหลายย่อมมีเพื่อประโยชน์และ ไม่ใช่ประโยชน์ แก่มนุษย์ทั้งหลาย อินทรีย์ที่ไม่รักษา ย่อมไม่เป็นไป เพื่อประโยชน์ อินทรีย์ที่รักษา ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ บุรุษผู้รักษา และคุ้มครองอินทรีย์นั่นแล จึงชื่อว่าเป็นผู้กระทำกิจของตน และชื่อว่า ไม่เบียดเบียนใครๆ ถ้าผู้ใดไม่ห้ามจักขุนทรีย์ อันไปอยู่ในรูปทั้งหลาย ไม่เห็นโทษผู้นั้นย่อมไม่พ้นจากทุกข์ได้เลย อนึ่ง ผู้ใดไม่ห้ามโสตินทรีย์ อันเป็นไปอยู่ในเสียงทั้งหลาย ไม่เห็นโทษ ผู้นั้นย่อมไม่พ้นจากทุกข์ได้ เลย ถ้าผู้ใดไม่เห็นอุบายเครื่องสลัดออก ซ่องเสพในกลิ่น ผู้นั้นเป็น ผู้หมกมุ่นอยู่ในกลิ่นย่อมไม่พ้นไปจากทุกข์ ผู้ใดมัวแต่คำนึงถึงรสเปรี้ยว รสหวานและรสขมเป็นผู้กำหนัดยินดีด้วยตัณหาในรส ไม่รู้สึกถึงความ คิดในใจอันเกิดขึ้นในขณะบรรพชาว่า จักทำที่สุดทุกข์ ผู้นั้นย่อมไม่พ้น ไปจากทุกข์ ผู้ใดมัวนึกถึงโผฏฐัพพะอันสวยงาม ไม่ปฏิกูล ยินดีแล้ว ผู้นั้นย่อมได้ประสบทุกข์มีประการต่างๆ อันมีราคะเป็นเหตุ ก็ผู้ใดไม่ อาจจะรักษาใจจากธรรมเหล่านี้ ทุกข์อันเกิดจากกระแสอารมณ์ทั้ง ๕ นั้น ย่อมติดตามผู้นั้นไป เพราะการไม่รักษาใจนั้น ร่างกายนี้เต็มไปด้วยหนอง เลือดและซากศพเป็นอันมาก เป็นของอันนายช่างผู้ฉลาดทำไว้ เป็นของ เกลี้ยงเกลาวิจิตรงดงามแต่ภายนอก ภายในเต็มไปด้วยของไม่สะอาด มี คูถเป็นต้น ดังสมุคฉะนั้น คนพาลย่อมไม่รู้สึกว่า ร่างกายนี้เป็นของ เผ็ดร้อน มีรสหวานเป็นที่ยินดี เกี่ยวพันด้วยความรัก เป็นทุกข์ เป็น ของฉาบไล้ไว้ด้วยสิ่งที่น่าชื่นใจ เหมือนมีดโกนอันทาแล้วด้วยน้ำผึ้ง ฉะนั้น บุคคลผู้กำหนัดยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ ของหญิง ย่อมต้องประสบทุกข์มีประการต่างๆ กระแสตัณหาในหญิง ทั้งปวงย่อมไหลไปในทวารทั้ง ๕ ของบุรุษ ผู้ใดมีความเพียร อาจทำการ ป้องกันกระแสตัณหาเหล่านั้นได้ ผู้นั้นตั้งอยู่ในอรรถ ตั้งอยู่ในธรรม เป็นผู้ขยันมีปัญญาเครื่องพิจารณา ก็บุคคลควรเป็นผู้ยินดีทำกิจอันประ- กอบด้วยอรรถและธรรม การประกอบด้วยกามารมณ์ย่อมทำให้จมอยู่ใน โลกบุคคลพึงเว้นกิจอันไร้ประโยชน์เสีย เมื่อรู้ว่า สิ่งนั้นไม่ควรทำแล้ว พึงเป็นผู้ไม่ประมาท มีปัญญาสอดส่องในสิ่งนั้น บุคคลพึงยึดเอาแต่กิจที่ ประกอบด้วยประโยชน์ และความยินดีอันประกอบด้วยธรรม แล้วพึง ประพฤติ เพราะว่าความยินดีในธรรมนั้นแล เป็นความยินดีสูงสุด ผู้ใดปรารถนาจะชิงเอาสิ่งของของผู้อื่นด้วยอุบายใหญ่น้อย ฆ่าผู้อื่น เบียดเบียนผู้อื่น ทำคนอื่นให้เศร้าโศก ฉกชิงเอาสิ่งของของคนอื่น ด้วยความทารุณร้ายกาจ การกระทำของผู้นั้น เป็นการกระทำอาศัยความ ยินดีในการประกอบด้วยความฉิบหาย บุคคลผู้มีกำลัง เมื่อผ่าไม้ ย่อม ตอกลิ่มด้วยลิ่ม ฉันใด ภิกษุผู้ฉลาดย่อมกำจัดอินทรีย์ ด้วยอินทรีย์ ฉันนั้น บุคคลผู้อบรมศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา กำจัด อินทรีย์ ๕ ด้วยอินทรีย์ ๕ แล้ว เป็นพราหมณ์ผู้ไม่มีทุกข์ไป บุคคลนั้น เป็นผู้ตั้งอยู่ในอรรถตั้งอยู่ในธรรม ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ทั้งปวง โดยประการทั้งปวง ย่อมได้รับความสุข.

เทียบรายประโยค (88 ประโยค)

thag16.2:0.3 #

—

Paṭhamavagga

Chapter One

thag16.2:0.4 #

—

Pārāpariyattheragāthā

Pārāsariya (2nd)

thag16.2:1.1 #

สมณสฺส อหู จินฺตา✎ ร่าง

“Samaṇassa ahu cintā,

This thought came to the ascetic,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.372

thag16.2:1.2 #

ปาราสริยสฺส ๑- ภิกฺขุโน✎ ร่าง

pārāpariyassa bhikkhuno;

the monk Pārāsariya,

thag16.2:1.3 #

เอกกสฺส นิสินฺนสฺส✎ ร่าง

Ekakassa nisinnassa,

as he was seated alone

thag16.2:1.4 #

ปวิวิตฺตสฺส ฌายิโน✎ ร่าง

pavivittassa jhāyino.

meditating in seclusion:

thag16.2:2.1 #

กิมานุปุพฺพํ ปุริโส✎ ร่าง

Kimānupubbaṁ puriso,

“Following what procedure,

thag16.2:2.2 #

กึ วตฺตํ กึ สมาจารํ✎ ร่าง

kiṁ vataṁ kiṁ samācāraṁ;

what observance, what conduct,

thag16.2:2.3 #

อตฺตโน กิจฺจการิสฺส✎ ร่าง

Attano kiccakārīssa,

may a person do what they need for themselves,

thag16.2:2.4 #

น จ กิญฺจิ วิเหฐเย ฯ✎ ร่าง

na ca kañci viheṭhaye.

without harming anyone else?

thag16.2:3.1 #

อินฺทฺริยานิ มนุสฺสานํ✎ ร่าง

Indriyāni manussānaṁ,

The faculties of human beings

thag16.2:3.2 #

หิตาย อหิตาย จ✎ ร่าง

hitāya ahitāya ca;

can lead to both welfare and harm.

thag16.2:3.3 #

อรกฺขิตานิ อหิตาย✎ ร่าง

Arakkhitāni ahitāya,

Unguarded they lead to harm;

thag16.2:3.4 #

รกฺขิตานิ หิตาย จ ฯ✎ ร่าง

rakkhitāni hitāya ca.

guarded they lead to welfare.

thag16.2:4.1 #

อินฺทฺริยาเนว สารกฺขํ✎ ร่าง

Indriyāneva sārakkhaṁ,

By protecting the faculties,

thag16.2:4.2 #

อินฺทฺริยานิ จ โคปยํ✎ ร่าง

indriyāni ca gopayaṁ;

taking care of the faculties,

thag16.2:4.3 #

อตฺตโน กิจฺจการิสฺส✎ ร่าง

Attano kiccakārīssa,

I can do what I need for myself

thag16.2:4.4 #

น จ กิญฺจิ วิเหฐเย ฯ✎ ร่าง

na ca kañci viheṭhaye.

without harming anyone else.

thag16.2:5.1 #

จกฺขุนฺทฺริยญฺจ รูเปสุ✎ ร่าง

Cakkhundriyañce rūpesu,

If your eye wanders

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.257

thag16.2:5.2 #

คจฺฉนฺตํ อนิวารยํ✎ ร่าง

gacchantaṁ anivārayaṁ;

among sights without check,

thag16.2:5.3 #

อนาทีนวทสฺสาวี✎ ร่าง

Anādīnavadassāvī,

not seeing the danger,

thag16.2:5.4 #

โส ทุกฺขา น หิ มุจฺจติ ฯ✎ ร่าง

so dukkhā na hi muccati.

you’re not freed from suffering.

thag16.2:6.1 #

โสตินฺทฺริยญฺจ ๓- สทฺเทสุ✎ ร่าง

Sotindriyañce saddesu,

If your ear wanders

อ้างอิงพุทธชยันตี 28.190

thag16.2:6.2 #

คจฺฉนฺตํ อนิวารยํ✎ ร่าง

gacchantaṁ anivārayaṁ;

among sounds without check,

thag16.2:6.3 #

อนาทีนวทสฺสาวี✎ ร่าง

Anādīnavadassāvī,

not seeing the danger,

thag16.2:6.4 #

โส ทุกฺขา น หิ มุจฺจติ ฯ✎ ร่าง

so dukkhā na hi muccati.

you’re not freed from suffering.

thag16.2:7.1 #

อนิสฺสรณทสฺสาวี✎ ร่าง

Anissaraṇadassāvī,

If, not seeing the escape,

อ้างอิงPTS 73

thag16.2:7.2 #

คนฺเธ เจ ปฏิเสวติ✎ ร่าง

gandhe ce paṭisevati;

you indulge in a smell,

thag16.2:7.3 #

น โส มุจฺจติ ทุกฺขมฺหา✎ ร่าง

Na so muccati dukkhamhā,

you’re not freed from suffering,

thag16.2:7.4 #

คนฺเธสุ อธิมุจฺฉิโต ฯ✎ ร่าง

gandhesu adhimucchito.

being besotted by smells.

thag16.2:8.1 #

อมฺพิลมธุรคฺคญฺจ✎ ร่าง

Ambilaṁ madhuraggañca,

Recollecting the sour,

thag16.2:8.2 #

ติตฺตกคฺคมนุสฺสรํ✎ ร่าง

tittakaggamanussaraṁ;

the superbly sweet and the bitter,

thag16.2:8.3 #

รสตณฺหาย คธิโต✎ ร่าง

Rasataṇhāya gadhito,

captivated by craving for taste,

thag16.2:8.4 #

หทยํ นาวพุชฺฌติ ฯ✎ ร่าง

hadayaṁ nāvabujjhati.

you don’t understand the heart.

thag16.2:9.1 #

สุภานยปฺปฏิกูลานิ✎ ร่าง

Subhānyappaṭikūlāni,

Recollecting lovely

thag16.2:9.2 #

โผฏฺฐพฺพานิ อนุสฺสรํ✎ ร่าง

phoṭṭhabbāni anussaraṁ;

and pleasurable touches,

thag16.2:9.3 #

รตฺโต ราคาธิกรณํ✎ ร่าง

Ratto rāgādhikaraṇaṁ,

full of desire, you experience

thag16.2:9.4 #

วิวิธํ วินฺทเต ทุกฺขํ ๔- ฯ✎ ร่าง

vividhaṁ vindate dukhaṁ.

many kinds of suffering because of lust.

thag16.2:10.1 #

มนญฺเจเตหิ ธมฺเมหิ✎ ร่าง

Manaṁ cetehi dhammehi,

Unable to protect

อ้างอิงสยามรัฐ 26.373

thag16.2:10.2 #

โย น สกฺโกติ รกฺขิตุํ✎ ร่าง

yo na sakkoti rakkhituṁ;

the mind from such thoughts,

thag16.2:10.3 #

ตโต นํ ทุกฺขมเนฺวติ✎ ร่าง

Tato naṁ dukkhamanveti,

suffering follows them

thag16.2:10.4 #

สพฺพโสเตหิ ปญฺจหิ ฯ✎ ร่าง

sabbehetehi pañcahi.

because of all five.

thag16.2:11.1 #

ปุพฺพโลหิตสมฺปุณฺณํ✎ ร่าง

Pubbalohitasampuṇṇaṁ,

This body is full of pus and blood,

thag16.2:11.2 #

พหุสฺส กุณปสฺส จ✎ ร่าง

bahussa kuṇapassa ca;

it’s home to many carcasses;

thag16.2:11.3 #

นรวีรกตํ วคฺคุํ✎ ร่าง

Naravīrakataṁ vagguṁ,

but cunning people decorate it

thag16.2:11.4 #

สมุคฺคมิว จิตฺติตํ ฯ✎ ร่าง

samuggamiva cittitaṁ.

like a lovely painted casket.

thag16.2:12.1 #

กฏุกํ มธุรสฺสาทํ✎ ร่าง

Kaṭukaṁ madhurassādaṁ,

You don’t understand that

thag16.2:12.2 #

ปิยนิพนฺธนํ ทุกฺขํ✎ ร่าง

piyanibandhanaṁ dukhaṁ;

the sweetness of honey turns bitter,

thag16.2:12.3 #

ขุรํว มธุนาลิตฺตํ✎ ร่าง

Khuraṁva madhunā littaṁ,

and the bonds to those we love cause pain,

thag16.2:12.4 #

อุลฺลิตฺตํ นาวพุชฺฌติ ฯ✎ ร่าง

ullihaṁ nāvabujjhati.

like a razor’s edge smeared with honey.

thag16.2:13.1 #

อิตฺถิรูเป อิตฺถิรเส✎ ร่าง

Itthirūpe itthisare,

Full of lust for the sight of a woman,

thag16.2:13.2 #

โผฏฺฐพฺเพปิจ อิตฺถิยา✎ ร่าง

phoṭṭhabbepi ca itthiyā;

for the voice and the smells of a woman,

thag16.2:13.3 #

อิตฺถิคนฺเธสุ สารตฺโต✎ ร่าง

Itthigandhesu sāratto,

for a woman’s touch,

thag16.2:13.4 #

วิวิธํ วินฺทเต ทุกฺขํ ๑- ฯ✎ ร่าง

vividhaṁ vindate dukhaṁ.

you experience many kinds of suffering.

thag16.2:14.1 #

อิตฺถิโสตานิ สพฺพานิ✎ ร่าง

Itthisotāni sabbāni,

All of a woman’s streams

thag16.2:14.2 #

สนฺทนฺติ ปญฺจปญฺจสุ✎ ร่าง

sandanti pañca pañcasu;

flow from five to five.

thag16.2:14.3 #

เตสมาวรณํ กาตุํ✎ ร่าง

Tesamāvaraṇaṁ kātuṁ,

Whoever, being energetic,

thag16.2:14.4 #

โย สกฺโกติ วิริยวา ฯ✎ ร่าง

yo sakkoti vīriyavā.

is able to curb these,

thag16.2:15.1 #

โส อตฺถวา โส ธมฺมฏฺโฐ✎ ร่าง

So atthavā so dhammaṭṭho,

purposeful and firm in principle,

thag16.2:15.2 #

โส ทกฺโข โส วิจกฺขโณ✎ ร่าง

so dakkho so vicakkhaṇo;

is clever and clear-seeing.

thag16.2:15.3 #

กเรยฺย รมมาโน หิ✎ ร่าง

Kareyya ramamānopi,

Though he might enjoy himself,

thag16.2:15.4 #

กิจฺจํ ธมฺมตฺถสํหิตํ ฯ✎ ร่าง

kiccaṁ dhammatthasaṁhitaṁ.

his duty is connected with the teaching and its goal.

thag16.2:16.1 #

อโถ สีทติ สญฺญุตฺตํ✎ ร่าง

Atho sīdati saññuttaṁ,

One who’s diligent and discerning,

thag16.2:16.2 #

วชฺเช กิจฺจํ นิรตฺถกํ✎ ร่าง

vajje kiccaṁ niratthakaṁ;

thinking, ‘This ought not be done’,

thag16.2:16.3 #

น ตํ กิจฺจนฺติ มญฺญิตฺวา✎ ร่าง

‘Na taṁ kiccan’ti maññitvā,

would avoid a useless task

thag16.2:16.4 #

อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ ฯ✎ ร่าง

appamatto vicakkhaṇo.

that’s doomed to failure.

thag16.2:17.1 #

ยญฺจ อตฺเถน สญฺญุตฺตํ✎ ร่าง

Yañca atthena saññuttaṁ,

Whatever is meaningful,

thag16.2:17.2 #

ยา จ ธมฺมคตา รติ✎ ร่าง

yā ca dhammagatā rati;

and whatever happiness is principled,

thag16.2:17.3 #

ตํ สมาทาย วตฺเตถ✎ ร่าง

Taṁ samādāya vattetha,

let one undertake and follow that:

thag16.2:17.4 #

สา หิ เว อุตฺตมา รติ ฯ✎ ร่าง

sā hi ve uttamā rati.

this is the best happiness.

thag16.2:18.1 #

อุจฺจาวเจหุปาเยหิ✎ ร่าง

Uccāvacehupāyehi,

They want to get hold of what belongs to others

thag16.2:18.2 #

ปเรสมภิชิคีสาติ✎ ร่าง

Paresamabhijigīsati;

by any means, fair or foul.

thag16.2:18.3 #

หนฺตฺวา วธิตฺวา อถ โสจยิตฺวา✎ ร่าง

Hantvā vadhitvā atha socayitvā,

They kill, injure, and torment,

thag16.2:18.4 #

อาโลปติ สาหสา โย ปเรสํ ฯ✎ ร่าง

Ālopati sāhasā yo paresaṁ.

violently plundering what belongs to others.

thag16.2:19.1 #

ตจฺฉนฺโต อาณิยา อาณึ✎ ร่าง

Tacchanto āṇiyā āṇiṁ,

Just as a strong person when building

อ้างอิงสยามรัฐ 26.374

thag16.2:19.2 #

นิหนฺติ พลวา ยถา✎ ร่าง

nihanti balavā yathā;

knocks out a peg with a peg,

thag16.2:19.3 #

อินฺทฺริยานินฺทฺริเยเหว✎ ร่าง

Indriyānindriyeheva,

so the skillful person

thag16.2:19.4 #

นิหนฺติ กุสลา ตถา ฯ✎ ร่าง

nihanti kusalo tathā.

knocks out the faculties with the faculties.

thag16.2:20.1 #

สทฺธํ วิริยํ สมาธิญฺจ✎ ร่าง

Saddhaṁ vīriyaṁ samādhiñca,

Developing faith, energy, immersion,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.258 · พุทธชยันตี 28.192

thag16.2:20.2 #

สติปญฺญญฺจ ภาวยํ✎ ร่าง

satipaññañca bhāvayaṁ;

mindfulness, and wisdom;

thag16.2:20.3 #

ปญฺจ ปญฺจหิ หนฺตฺวาน✎ ร่าง

Pañca pañcahi hantvāna,

destroying the five with the five,

thag16.2:20.4 #

อนีโฆ ยาติ พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง

anīgho yāti brāhmaṇo.

the brahmin walks on untroubled.

thag16.2:21.1 #

โส อตฺถวา โส ธมฺมฏฺโฐ✎ ร่าง

So atthavā so dhammaṭṭho,

Purposeful and firm in principle,

thag16.2:21.2 #

กตฺวา วากฺยานุสาสนึ✎ ร่าง

katvā vākyānusāsaniṁ;

having fulfilled in every respect

thag16.2:21.3 #

สพฺเพน สพฺพํ พุทฺธสฺส✎ ร่าง

Sabbena sabbaṁ buddhassa,

the instructions spoken by the Buddha,

thag16.2:21.4 #

โส นโร สุขเมธตีติ ฯ✎ ร่าง

so naro sukhamedhatī”ti.

that person prospers in happiness.”

thag16.2:21.5 #

ปาราสริโย ๑- เถโร ฯ✎ ร่าง

… Pārāpariyo thero ….

thag16.3:0.1 #

—

Theragāthā 16.3

Verses of the Senior Monks 16.3

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน