เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา ข้อ 398

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน English (Sujato) อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๙๘] ผู้มีปัญญาเห็นว่า ไม่ควรอยู่คลุกคลีด้วยหมู่ เพราะเป็นเหตุทำใจให้ ฟุ้งซ่าน ได้สมาธิโดยยาก การสงเคราะห์ชนต่างๆ เป็นความลำบาก ดังนี้ จึงไม่ชอบใจหมู่คณะ นักปราชญ์ไม่ควรเกี่ยวข้องกับตระกูล ทั้งหลาย เพราะเป็นเหตุทำใจให้ฟุ้งซ่าน ได้สมาธิโดยยาก ผู้ที่เกี่ยวข้อง กับตระกูลนั้น ย่อมต้องขวนขวายในการเข้าไปสู่ตระกูล มักติด รสอาหาร ย่อมละทิ้งประโยชน์อันจะนำความสุขมาให้ นักปราชญ์ ได้กล่าวการกราบไหว้และการบูชาในตระกูลทั้งหลาย ว่าเป็นเปือกตม และเป็นลูกศรที่ละเอียดถอนได้ยาก บุรุษผู้เลวทรามย่อมละสักการะได้ ยากยิ่ง เราลงจากเสนาสนะแล้วก็เข้าไปบิณฑบาตยังนคร เราได้เข้าไป หาบุรุษโรคเรื้อน ผู้กำลังบริโภคอาหารด้วยความอ่อนน้อม บุรุษโรคเรื้อน นั้น ได้น้อมเข้าซึ่งคำข้าวด้วยมือโรคเรื้อน เมื่อเขาใส่คำข้าวลง นิ้วมือ ของเขาก็ขาดตกลงในบาตรของเรานี้ เราอาศัยชายคาเรือน ฉันข้าวนั้น อยู่ ในเวลาที่กำลังฉันและฉันเสร็จแล้ว เรามิได้มีความเกลียดชังเลย ภิกษุใดไม่ดูหมิ่นปัจจัยทั้งสี่ คือ อาหารบิณฑบาตที่จะพึงลุกขึ้นยืนรับ ๑ บังสุกุลจีวร ๑ เสนาสนะคือโคนไม้ ๑ ยาดองด้วยน้ำมูตรเน่า ๑ ภิกษุ นั้นแล สามารถจะอยู่ในจาตุรทิศได้ ในเวลาแก่ ภิกษุบางพวกเมื่อขึ้นเขา ย่อมลำบาก แต่พระมหากัสสปะผู้เป็นทายาทของพระพุทธเจ้า เป็นผู้มีสติ สัมปชัญญะ แม้ในเวลาแก่เป็นผู้แข็งแรงด้วยกำลังแห่งฤทธิ์ ย่อมขึ้นไปได้ ตามสบาย พระมหากัสสปะผู้หมดอุปาทาน ละความหวาดกลัวภัยได้แล้ว กลับจากบิณฑบาตแล้ว ขึ้นสู่ภูเขา เพ่งฌานอยู่ พระมหากัสสปะผู้หมด อุปาทานเมื่อสัตว์ทั้งหลายถูกไฟไหม้อยู่ เป็นผู้ดับไฟได้แล้ว กลับจาก บิณฑบาตแล้ว ขึ้นสู่ภูเขา เพ่งฌานอยู่ พระมหากัสสปะผู้หมดอุปาทาน ทำกิจเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ กลับจากบิณฑบาตแล้ว ขึ้นสู่ภูเขา เพ่งฌาน อยู่ ภูมิภาคอันประกอบด้วยระเบียบแห่งต้นกุ่มทั้งหลาย น่ารื่นรมย์ใจ กึกก้องด้วยเสียงช้างร้อง น่ารื่นรมย์ ล้วนแล้วด้วยภูเขา ย่อมทำให้เรา ยินดี ภูเขามีสีเขียวดุจเมฆงดงาม มีธารน้ำเย็นใสสะอาด ดารดาษไป ด้วยหญ้ามีสี เหมือนแมลงทับทิมทอง ย่อมยังเราให้รื่นรมย์ ภูเขา อันสูงตระหง่านแทบจดเมฆเขียวชะอุ่ม เปรียบปานดังปราสาท กึกก้อง ด้วยเสียงช้างร้อง น่ารื่นรมย์นัก ย่อมยังเราให้ยินดี ภูเขาที่ฝนตกรด แล้ว มีพื้นน่ารื่นรมย์ เป็นที่อาศัยของเหล่าฤาษี เซ็งแซ่ด้วยเสียงนกยูง ย่อมยังเราให้รื่นรมย์ สถานที่เหล่านั้นเหมาะสำหรับเราผู้ยินดีในการเพ่ง ฌาน มีใจเด็ดเดี่ยว มีสติ เหมาะสำหรับเราผู้ใคร่ประโยชน์ รักษาตน ดีแล้ว ผู้เห็นภัยในวัฏสงสาร เหมาะสำหรับเราผู้ปรารถนาความผาสุก มีใจเด็ดเดี่ยว เหมาะสำหรับเราผู้ปรารถนา ประกอบความเพียร มีใจ แน่วแน่ ศึกษาอยู่ ภูเขาที่มีสีดังดอกผักตบ ปกคลุมด้วยหมู่เมฆบน ท้องฟ้า เกลื่อนกล่นด้วยหมู่นกต่างๆ ย่อมยังเราให้รื่นรมย์ ภูเขาอัน ไม่เกลื่อนกล่นด้วยผู้คน มีแต่หมู่เนื้ออาศัย ดารดาษด้วยหมู่นกต่างๆ ย่อมยังเราให้รื่นรมย์ ภูเขาที่มีน้ำใสสะอาด มีแผ่นหินเป็นแท่งทึบ เกลื่อนกล่นด้วยค่างและมฤคชาติ ดารดาษไปด้วยสาหร่าย ย่อมยังเรา ให้รื่นรมย์ เราผู้มีจิตตั้งมั่น พิจารณาเห็นธรรมโดยชอบ ย่อมไม่มี ความยินดีด้วยดนตรีเครื่อง ๕ เช่นนั้น ภิกษุไม่พึงทำการงานให้มากนัก พึงเว้นคนผู้มิใช่กัลยาณมิตรเสีย ไม่ควรขวนขวายในลาภผล ท่านผู้ ปฏิบัติเช่นนั้น ย่อมจะต้องขวนขวายและติดในรสอาหาร ย่อมละทิ้ง ประโยชน์อันจะนำความสุขมาให้ ภิกษุไม่พึงทำการงานให้มากนัก พึงเว้นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เสีย เมื่อภิกษุขวนขวายในการงานมาก ก็จะต้องเยียวยาร่างกายลำบาก ผู้มีร่างกายลำบากนั้น ย่อมไม่ได้ ประสบความสงบใจ ภิกษุไม่รู้สึกตนด้วยเหตุสักว่าการท่องบ่นพุทธ วจนะ ย่อมท่องเที่ยวชูคอ สำคัญตนประเสริฐกว่าผู้อื่น ผู้ใด บิณฑบาตไม่ประเสริฐ เป็นพาล แต่สำคัญตนว่าประเสริฐกว่าเขาเสมอเขา นักปราชญ์ทั้งหลายย่อมไม่สรรเสริญผู้นั้น ซึ่งเป็นผู้มีใจกระด้างเลย ผู้ใด ไม่หวั่นไหวเพราะมานะ ๓ อย่าง คือ ว่าเราเป็นผู้ประเสริฐกว่าเขา ๑ เสมอเขา ๑ เลวกว่าเขา ๑ นักปราชญ์ทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญผู้นั้นแหละ ว่า เป็นผู้มีปัญญา มีวาจาจริง ตั้งมั่นดีแล้วในศีลทั้งหลาย และว่าประกอบ ด้วยความสงบใจ ภิกษุใดไม่มีความเคารพในเพื่อนพรหมจรรย์ทั้งหลาย ภิกษุนั้นย่อมเป็นผู้เหินห่างจากพระสัทธรรม เหมือนฟ้ากับดิน ฉะนั้น ภิกษุเหล่าใดเข้าไปตั้งหิริและโอตตัปปะไว้ชอบทุกเมื่อ มีพรหมจรรย์อัน งอกงาม ภิกษุเหล่านั้นมีภพใหม่สิ้นแล้ว ภิกษุผู้ยังมีใจฟุ้งซ่าน กลับกลอก ถึงจะนุ่งห่มผ้าบังสุกุล ภิกษุนั้นย่อมไม่งดงามด้วยผ้าบังสุกุลนั้น เหมือน กับวานรคลุมด้วยหนังราชสีห์ ฉะนั้น ส่วนภิกษุผู้มีใจไม่ฟุ้งซ่าน ไม่ กลับกลอก มีปัญญา เครื่องรักษาตน สำรวมอินทรีย์ ย่อมงดงามเพราะ ผ้าบังสุกุล ดังราชสีห์ในถ้ำ ฉะนั้น เทพเจ้าผู้มีฤทธิ์ มีเกียรติยศเป็นอันมาก ประมาณหมื่นและพรหมทั้งปวง ได้พากันมายืนประนมอัญชลี นอบน้อม ท่านพระธรรมเสนาบดีสารีบุตร ผู้มีปัญญามาก ผู้มีฌานใหญ่ มีใจตั้งมั่น เปล่งวาจาว่า ข้าแต่ท่านบุรุษอาชาไนย ขอนอบน้อมแด่ท่าน ข้าแต่ ท่านผู้เป็นอุดมบุรุษ ขอนอบน้อมแด่ท่าน ท่านย่อมเข้าฌานอยู่ เพราะ อาศัยอารมณ์ใด ข้าพเจ้าทั้งหลาย ย่อมรู้ไม่ถึงอารมณ์เหล่านั้นของท่าน น่าอัศจรรย์จริงหนอ วิสัยของท่านผู้รู้ทั้งหลาย ลึกซึ้งยิ่งนัก ข้าพเจ้า ทั้งหลายผู้มาประชุมกันอยู่ ณ ที่นี้ นับว่าเป็นผู้เฉียบแหลม ดุจนายขมังธนู ก็ยังรู้ไม่ถึง ความยิ้มแย้มได้ปรากฏมีแด่ท่านพระกัปปินเถระ เพราะ ได้เห็นท่านพระสารีบุตร ผู้ควรแก่สักการะบูชา อันหมู่ทวยเทพบูชาอยู่ เช่นนั้น ในเวลานั้น ตลอดทั่วพุทธอาณาเขต ยกเว้นแต่สมเด็จพระ มหามุนีองค์เดียวเท่านั้น เราเป็นผู้ประเสริฐสุดในทางธุดงคคุณ ไม่มี ใครเทียบเท่าเลย เราเป็นผู้คุ้นเคยกับพระบรมศาสดา เราทำคำสอนของ พระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว ปลงภาระอันหนักลงแล้ว ถอนตัณหาเครื่องนำ ไปสู่ภพขึ้นได้แล้ว พระสมณโคดมผู้ทรงพระคุณหาปริมาณมิได้ มีพระทัย น้อมไปในเนกขัมมะ ทรงสลัดภพทั้ง ๓ ออกได้แล้ว ย่อมไม่ทรง ติดอยู่ด้วยจีวรบิณฑบาตและเสนาสนะ เปรียบเหมือนบัวไม่ติดอยู่ด้วยน้ำ ฉะนั้น พระองค์ทรงเป็นจอมนักปราชญ์ มีสติปัฏฐานเป็นพระศอ มีศรัทธาเป็นพระอรหัตถ์ มีปัญญาเป็นพระเศียร ทรงพระปรีชามาก ทรงดับเสียแล้วซึ่งกิเลสแลกองทุกข์ตลอดกาลทุกเมื่อ. ในจัตตาฬีสนิบาตนี้ มีพระมหากัสสปเถระองค์เดียวเท่านั้น ได้ภาษิต คาถาไว้ ๔๐ คาถา.

เทียบรายประโยค (176 ประโยค)

thag18.1:0.4 #

—

Mahākassapattheragāthā

Mahākassapa

thag18.1:1.1 #

น คเณน ปุรกฺขโต จเร✎ ร่าง

“Na gaṇena purakkhato care,

“You shouldn’t live for the adulation of a following;

อ้างอิงPTS 94 · สยามรัฐ 26.409 · ฉัฏฐสังคายนา 56.281 · พุทธชยันตี 28.242

thag18.1:1.2 #

วิมโน โหติ สมาธิ ทุลฺลโภ✎ ร่าง

Vimano hoti samādhi dullabho;

it turns your mind, making it hard to get immersion.

thag18.1:1.3 #

นานาชนสงฺคโห ทุกฺโข✎ ร่าง

Nānājanasaṅgaho dukho,

Seeing that popularity is suffering,

thag18.1:1.4 #

อิติ ทิสฺวาน คณํ น โรจเย ฯ✎ ร่าง

Iti disvāna gaṇaṁ na rocaye.

you shouldn’t consent to a following.

thag18.1:2.1 #

น กุลานิ อุปพฺพเช มุนิ✎ ร่าง

Na kulāni upabbaje muni,

A sage should not visit respectable families;

thag18.1:2.2 #

วิมโน โหติ สมาธิ ทุลฺลโภ✎ ร่าง

Vimano hoti samādhi dullabho;

it turns your mind, making it hard to get immersion.

thag18.1:2.3 #

โส อุสฺสุโก รสานุคิทฺโธ✎ ร่าง

So ussukko rasānugiddho,

If you’re eager and greedy for flavors,

thag18.1:2.4 #

อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาธิวาโห ๑- ฯ✎ ร่าง

Atthaṁ riñcati yo sukhāvaho.

you’ll miss the goal that brings such happiness.

thag18.1:3.1 #

ปงฺโกติ หิ นํ อเวทยุํ✎ ร่าง

Paṅkoti hi naṁ avedayuṁ,

They know it really is a bog,

thag18.1:3.2 #

ยายํ วนฺทนปูชนา กุเลสุ✎ ร่าง

Yāyaṁ vandanapūjanā kulesu;

this homage and veneration in respectable families.

thag18.1:3.3 #

สุขุมํ สลฺลํ ทุรจฺจยํ✎ ร่าง

Sukhumaṁ sallaṁ durubbahaṁ,

Honor is a subtle dart, hard to extract,

thag18.1:3.4 #

สกฺกาโร กาปุริเสน ทุชฺชโห ฯ✎ ร่าง

Sakkāro kāpurisena dujjaho.

and hard for a reprobate to give up.”

thag18.1:4.1 #

เสนาสนมฺหา โอรุยฺห✎ ร่าง

Senāsanamhā oruyha,

“I came down from my lodging

thag18.1:4.2 #

นครํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ ฯ✎ ร่าง

nagaraṁ piṇḍāya pāvisiṁ;

and entered the city for alms.

thag18.1:4.3 #

ภุญฺชนฺตํ ปุริสํ กุฏฺฐึ✎ ร่าง

Bhuñjantaṁ purisaṁ kuṭṭhiṁ,

I courteously stood by

thag18.1:4.4 #

สกฺกจฺจนฺตํ อุปฏฺฐหึ ฯ✎ ร่าง

sakkaccaṁ taṁ upaṭṭhahiṁ.

while a leper ate.

thag18.1:5.1 #

โส เม ๓- ปกฺเกน หตฺเถน✎ ร่าง

So me pakkena hatthena,

With his putrid hand

thag18.1:5.2 #

อาโลปํ อุปนามยิ✎ ร่าง

ālopaṁ upanāmayi;

he offered me a morsel.

thag18.1:5.3 #

อาโลปํ ปกฺขิปนฺตสฺส✎ ร่าง

Ālopaṁ pakkhipantassa,

Putting the morsel in my bowl,

thag18.1:5.4 #

องฺคุลี เจตฺถ ๔- ฉิชฺชติ ๕- ฯ✎ ร่าง

aṅguli cettha chijjatha.

his finger dropped off right there.

thag18.1:6.1 #

กุฑฺฑมูลญฺจ นิสฺสาย✎ ร่าง

Kuṭṭamūlañca nissāya,

Sitting by a wall,

thag18.1:6.2 #

อาโลปนฺตํ อภุญฺชิสํ✎ ร่าง

ālopaṁ taṁ abhuñjisaṁ;

I ate that lump of rice.

thag18.1:6.3 #

ภุญฺชมาเน จ ภุตฺเต วา✎ ร่าง

Bhuñjamāne vā bhutte vā,

I did not feel any disgust

thag18.1:6.4 #

เชคุจฺฉํ เม น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง

jegucchaṁ me na vijjati.

while eating or afterwards.

thag18.1:7.1 #

อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อาหาโร✎ ร่าง

Uttiṭṭhapiṇḍo āhāro,

Anyone who makes use of

thag18.1:7.2 #

ปูติมุตฺตญฺจ โอสถํ✎ ร่าง

pūtimuttañca osadhaṁ;

leftovers for food,

thag18.1:7.3 #

เสนาสนํ รุกฺขมูลํ✎ ร่าง

Senāsanaṁ rukkhamūlaṁ,

rancid urine as medicine,

thag18.1:7.4 #

ปํสุกูลญฺจ จีวรํ✎ ร่าง

paṁsukūlañca cīvaraṁ;

the root of a tree as lodging,

thag18.1:7.5 #

ยสฺเสเต อภิสมฺภุตฺวา✎ ร่าง

Yassete abhisambhutvā,

and cast-off rags as robes,

thag18.1:7.6 #

ส เว จาตุทฺทิโส นโร ฯ✎ ร่าง

sa ve cātuddiso naro.

is at ease in any quarter.”

thag18.1:8.1 #

ยตฺถ เอเก วิหญฺญนฺติ✎ ร่าง

Yattha eke vihaññanti,

“Where some have fallen to ruin

อ้างอิงสยามรัฐ 26.410

thag18.1:8.2 #

อารุหนฺตา ๗- สิลุจฺจยํ✎ ร่าง

āruhantā siluccayaṁ;

while climbing the mountain,

thag18.1:8.3 #

ตตฺถ ๘- พุทฺธสฺส ทายาโท✎ ร่าง

Tassa buddhassa dāyādo,

there Kassapa ascends;

thag18.1:8.4 #

สมฺปชาโน ปติสฺสโต✎ ร่าง

sampajāno patissato;

an heir of the Buddha,

thag18.1:8.5 #

อิทฺธิพเลนุปตฺถทฺโธ✎ ร่าง

Iddhibalenupatthaddho,

aware and mindful,

thag18.1:8.6 #

กสฺสโป อภิรูหติ ฯ✎ ร่าง

kassapo abhirūhati.

owing to his psychic powers.

thag18.1:9.1 #

ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต✎ ร่าง

Piṇḍapātapaṭikkanto,

Returning from almsround,

thag18.1:9.2 #

เสลมารุยฺห กสฺสโป✎ ร่าง

selamāruyha kassapo;

Kassapa ascends the mountain,

thag18.1:9.3 #

ฌายติ อนุปาทาโน✎ ร่าง

Jhāyati anupādāno,

and practices absorption without grasping,

thag18.1:9.4 #

ปหีนภยเภรโว ฯ✎ ร่าง

pahīnabhayabheravo.

with fear and dread given up.

thag18.1:10.1 #

ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต✎ ร่าง

Piṇḍapātapaṭikkanto,

Returning from almsround,

thag18.1:10.2 #

เสลมารุยฺห กสฺสโป✎ ร่าง

selamāruyha kassapo;

Kassapa ascends the mountain,

thag18.1:10.3 #

ฌายติ อนุปาทาโน✎ ร่าง

Jhāyati anupādāno,

and practices absorption without grasping,

thag18.1:10.4 #

ฑยฺหมาเนสุ นิพฺพุโต ฯ✎ ร่าง

ḍayhamānesu nibbuto.

quenched amongst those who burn.

thag18.1:11.1 #

ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต✎ ร่าง

Piṇḍapātapaṭikkanto,

Returning from almsround,

thag18.1:11.2 #

เสลมารุยฺห กสฺสโป✎ ร่าง

selamāruyha kassapo;

Kassapa ascends the mountain,

thag18.1:11.3 #

ฌายติ อนุปาทาโน✎ ร่าง

Jhāyati anupādāno,

and practices absorption without grasping,

thag18.1:11.4 #

กตกิจฺโจ อนาสโว ฯ✎ ร่าง

katakicco anāsavo.

his task completed, free of defilements.”

thag18.1:12.1 #

กเรริมาลาวิตตา✎ ร่าง

Karerimālāvitatā,

“Strewn with garlands of the musk-rose tree,

อ้างอิงPTS 95 · ฉัฏฐสังคายนา 56.282 · พุทธชยันตี 28.244

thag18.1:12.2 #

ภูมิภาคา มโนรมา✎ ร่าง

bhūmibhāgā manoramā;

these regions are so delightful, so lovely,

thag18.1:12.3 #

กุญฺชราภิรุทา รมฺมา✎ ร่าง

Kuñjarābhirudā rammā,

echoing with the trumpeting of elephants:

thag18.1:12.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!

thag18.1:13.1 #

นีลพฺภวณฺณา รุจิรา✎ ร่าง

Nīlabbhavaṇṇā rucirā,

Glistening, they look like blue stormclouds,

thag18.1:13.2 #

วาริสีตา สุจินฺธรา✎ ร่าง

vārisītā sucindharā;

with waters cool and streams so clear,

thag18.1:13.3 #

อินฺทโคปกสญฺฉนฺนา✎ ร่าง

Indagopakasañchannā,

and covered all in ladybugs:

thag18.1:13.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!

thag18.1:14.1 #

นีลพฺภกูฏสทิสา✎ ร่าง

Nīlabbhakūṭasadisā,

Like the peak of a blue stormcloud,

thag18.1:14.2 #

กูฏาคารวรูปมา✎ ร่าง

kūṭāgāravarūpamā;

or like a fine bungalow, lovely,

thag18.1:14.3 #

วารณาภิรุทา รมฺมา✎ ร่าง

Vāraṇābhirudā rammā,

echoing with the trumpeting of elephants:

thag18.1:14.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!

thag18.1:15.1 #

อภิวุฏฺฐา รมฺมตลา✎ ร่าง

Abhivuṭṭhā rammatalā,

The rain comes down on the lovely flats,

thag18.1:15.2 #

นคา อิสิภิ ๑- เสวิตา✎ ร่าง

nagā isibhi sevitā;

in the mountains frequented by seers.

thag18.1:15.3 #

อพฺภุนฺนทิตา สิขีภิ✎ ร่าง

Abbhunnaditā sikhīhi,

Echoing with the cries of peacocks,

thag18.1:15.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!

thag18.1:16.1 #

อลํ ฌายิตุกามสฺส✎ ร่าง

Alaṁ jhāyitukāmassa,

It’s enough for me, who loves absorption,

thag18.1:16.2 #

ปหิตตฺตสฺส เม สโต✎ ร่าง

pahitattassa me sato;

to remain resolute.

thag18.1:16.3 #

อลํ เม อตฺถกามสฺส✎ ร่าง

Alaṁ me atthakāmassa,

It’s enough for me,

thag18.1:16.4 #

ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน✎ ร่าง

pahitattassa bhikkhuno.

a resolute monk who wants what’s best.

thag18.1:17.1 #

อลํ เม ผาสุกามสฺส✎ ร่าง

Alaṁ me phāsukāmassa,

It’s enough for me,

thag18.1:17.2 #

ปหิตตฺตสฺส สิกฺขโต✎ ร่าง

pahitattassa bhikkhuno;

a resolute monk who loves comfort.

thag18.1:17.3 #

อลํ เม โยคกามสฺส✎ ร่าง

Alaṁ me yogakāmassa,

It’s enough for me,

thag18.1:17.4 #

ปหิตตฺตสฺส ตาทิโน ฯ✎ ร่าง

pahitattassa tādino.

resolute and unaffected, loving meditation.

thag18.1:18.1 #

อุมฺมาปุปฺเผน สมานา✎ ร่าง

Umāpupphena samānā,

Covered with flowers of flax,

อ้างอิงสยามรัฐ 26.411

thag18.1:18.2 #

คคนาวพฺภฉาทิตา✎ ร่าง

gaganāvabbhachāditā;

like the welkin covered with stormclouds,

thag18.1:18.3 #

นานาทิชคณากิณฺณา✎ ร่าง

Nānādijagaṇākiṇṇā,

full of flocks of many different birds,

thag18.1:18.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!

thag18.1:19.1 #

อนากิณฺณา คหฏฺเฐหิ✎ ร่าง

Anākiṇṇā gahaṭṭhehi,

Empty of householders,

thag18.1:19.2 #

มิคสงฺฆนิเสวิตา✎ ร่าง

migasaṅghanisevitā;

frequented by herds of deer,

thag18.1:19.3 #

นานาทิชคณากิณฺณา✎ ร่าง

Nānādijagaṇākiṇṇā,

full of flocks of many different birds,

thag18.1:19.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!

thag18.1:20.1 #

อจฺโฉทิกา ปุถุสิลา✎ ร่าง

Acchodikā puthusilā,

The water’s clear and the rocks are broad,

thag18.1:20.2 #

โคนงฺคุลมิคายุตา✎ ร่าง

gonaṅgulamigāyutā;

monkeys and deer are all around;

thag18.1:20.3 #

อมฺพุเสวาลสญฺฉนฺนา✎ ร่าง

Ambusevālasañchannā,

festooned with dewy moss,

thag18.1:20.4 #

เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง

te selā ramayanti maṁ.

these rocky crags delight me!”

thag18.1:21.1 #

น ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน✎ ร่าง

Na pañcaṅgikena turiyena,

“Even the music of a five-piece band

thag18.1:21.2 #

รติ เม โหติ ตาทิสี✎ ร่าง

Rati me hoti tādisī;

can never give such pleasure

thag18.1:21.3 #

ยถา เอกคฺคจิตฺตสฺส✎ ร่าง

Yathā ekaggacittassa,

as when, with unified mind,

thag18.1:21.4 #

สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต ฯ✎ ร่าง

Sammā dhammaṁ vipassato.

you rightly discern the Dhamma.”

thag18.1:22.1 #

กมฺมํ พหุกํ น การเย✎ ร่าง

Kammaṁ bahukaṁ na kāraye,

“Don’t get involved in lots of work,

thag18.1:22.2 #

ปริวชฺเชยฺย ชนํ น อุยฺยเม โส✎ ร่าง

Parivajjeyya janaṁ na uyyame;

avoid people, and don’t try to acquire things.

thag18.1:22.3 #

อุสฺสุโก รสานุคิทฺโธ✎ ร่าง

Ussukko so rasānugiddho,

If you’re eager and greedy for flavors,

thag18.1:22.4 #

อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาธิวาโห ๑- ฯ✎ ร่าง

Atthaṁ riñcati yo sukhāvaho.

you’ll miss the goal that brings such happiness.

thag18.1:23.1 #

กมฺมํ พหุกํ น การเย✎ ร่าง

Kammaṁ bahukaṁ na kāraye,

Don’t get involved in lots of work,

thag18.1:23.2 #

ปริวชฺเชยฺย อนตฺถเมตํ✎ ร่าง

Parivajjeyya anattaneyyametaṁ;

avoid what doesn’t lead to the goal.

thag18.1:23.3 #

กิจฺฉติ กาโย กิลมติ✎ ร่าง

Kicchati kāyo kilamati,

The body gets worn out and fatigued,

thag18.1:23.4 #

ทุกฺขิโต โส สมถํ น วินฺทติ ฯ✎ ร่าง

Dukkhito so samathaṁ na vindati.

and when you ache, you won’t find serenity.”

thag18.1:24.1 #

โอฏฺฐปหตมตฺเตน✎ ร่าง

Oṭṭhappahatamattena,

“You won’t see yourself

thag18.1:24.2 #

อตฺตานํปิ น ปสฺสติ✎ ร่าง

attānampi na passati;

by merely reciting words,

thag18.1:24.3 #

ปตฺถทฺธติ ๓- จรติ✎ ร่าง

Patthaddhagīvo carati,

wandering stiff-necked

thag18.1:24.4 #

อหํ เสยฺโยติ มญฺญติ ฯ✎ ร่าง

ahaṁ seyyoti maññati.

and thinking, ‘I’m better than them.’

thag18.1:25.1 #

อเสยฺโย เสยฺยสมานํ✎ ร่าง

Aseyyo seyyasamānaṁ,

The fool is no better,

อ้างอิงพุทธชยันตี 28.246

thag18.1:25.2 #

พาโล มญฺญติ อตฺตานํ✎ ร่าง

bālo maññati attānaṁ;

but they think they are.

thag18.1:25.3 #

น ตํ วิญฺญู ปสํสนฺติ✎ ร่าง

Na taṁ viññū pasaṁsanti,

The wise don’t praise

thag18.1:25.4 #

ปตฺถทฺธมนสํ นรํ ฯ✎ ร่าง

patthaddhamānasaṁ naraṁ.

pompous people.

thag18.1:26.1 #

โย จ เสยฺโยหมสฺมีติ✎ ร่าง

Yo ca seyyohamasmīti,

Whoever does not waver

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.283

thag18.1:26.2 #

นาหํ เสยฺโยติ วา ปุน✎ ร่าง

nāhaṁ seyyoti vā pana;

due to the discriminations—

thag18.1:26.3 #

หีโนหํ สทิโส วาติ✎ ร่าง

Hīno taṁsadiso vāti,

‘I am better’, ‘I’m not better’,

thag18.1:26.4 #

วิธาสุ น วิกมฺปติ ฯ✎ ร่าง

vidhāsu na vikampati.

‘I am worse’, or ‘I am the same’—

thag18.1:27.1 #

ปญฺญวนฺตํ ตถาวาทึ✎ ร่าง

Paññavantaṁ tathā tādiṁ,

with such understanding, unaffected,

อ้างอิงPTS 96

thag18.1:27.2 #

สีเลสุ สุสมาหิตํ✎ ร่าง

sīlesu susamāhitaṁ;

steady in ethics,

thag18.1:27.3 #

เจโตสมถมนุยุตฺตํ✎ ร่าง

Cetosamathamanuttaṁ,

and devoted to serenity of mind:

thag18.1:27.4 #

ตํ เว ๕- วิญฺญู ปสํสเร ฯ✎ ร่าง

tañce viññū pasaṁsare.

that is who the wise praise.”

thag18.1:28.1 #

ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ✎ ร่าง

Yassa sabrahmacārīsu,

“Whoever has no respect

อ้างอิงสยามรัฐ 26.412

thag18.1:28.2 #

คารโว นูปลพฺภติ✎ ร่าง

gāravo nūpalabbhati;

for their spiritual companions

thag18.1:28.3 #

อารกา โหติ สทฺธมฺมา✎ ร่าง

Ārakā hoti saddhammā,

is as far from the true teaching

thag18.1:28.4 #

นภโส ปุถุวี ๑- ยถา ฯ✎ ร่าง

nabhato puthavī yathā.

as the earth is from the sky.

thag18.1:29.1 #

เยสญฺจ หิริโอตฺตปฺปํ✎ ร่าง

Yesañca hiriottappaṁ,

Those whose conscience and prudence

thag18.1:29.2 #

สทา สมฺมา อุปฏฺฐิตํ✎ ร่าง

sadā sammā upaṭṭhitaṁ;

are always rightly established,

thag18.1:29.3 #

วิรูฬฺหพฺรหฺมจริยา✎ ร่าง

Virūḷhabrahmacariyā te,

thrive in the spiritual life;

thag18.1:29.4 #

—

tesaṁ khīṇā punabbhavā.

for them, there are no future lives.

thag18.1:30.1 #

—

Uddhato capalo bhikkhu,

When a mendicant who is haughty and fickle

thag18.1:30.2 #

—

paṁsukūlena pāruto;

wears rags from the rubbish-heap,

thag18.1:30.3 #

—

Kapīva sīhacammena,

that doesn’t make them shine:

thag18.1:30.4 #

—

na so tenupasobhati.

they’re like a monkey in a lion skin.

thag18.1:31.1 #

—

Anuddhato acapalo,

But if they not restless or fickle,

thag18.1:31.2 #

—

nipako saṁvutindriyo;

alert, with senses restrained,

thag18.1:31.3 #

—

Sobhati paṁsukūlena,

then, wearing rags from the rubbish-heap, they shine

thag18.1:31.4 #

—

sīhova girigabbhare.

like a lion in a mountain cave.”

thag18.1:32.1 #

—

Ete sambahulā devā,

“These many gods

thag18.1:32.2 #

—

iddhimanto yasassino;

powerful and glorious,

thag18.1:32.3 #

—

Dasadevasahassāni,

all 10,000 of them,

thag18.1:32.4 #

—

sabbe te brahmakāyikā.

belong to the host of the Divinity.

thag18.1:33.1 #

—

Dhammasenāpatiṁ vīraṁ,

They stand with cupped palms

thag18.1:33.2 #

—

mahājhāyiṁ samāhitaṁ;

honoring Sāriputta,

thag18.1:33.3 #

—

Sāriputtaṁ namassantā,

the general of the Dhamma, the hero,

thag18.1:33.4 #

—

tiṭṭhanti pañjalīkatā.

the serene great meditator:

thag18.1:34.1 #

—

‘Namo te purisājañña,

‘Homage to you, O thoroughbred!

thag18.1:34.2 #

—

namo te purisuttama;

Homage to you, supreme among men!

thag18.1:34.3 #

—

Yassa te nābhijānāma,

We don’t understand

thag18.1:34.4 #

—

yampi nissāya jhāyati.

the basis of your absorption.

thag18.1:35.1 #

—

Accheraṁ vata buddhānaṁ,

The profound domain of the Buddhas

thag18.1:35.2 #

—

gambhīro gocaro sako;

is truly amazing.

thag18.1:35.3 #

—

Ye mayaṁ nābhijānāma,

We don’t understand,

thag18.1:35.4 #

—

vālavedhisamāgatā’.

though we’ve gathered here to split hairs.’

thag18.1:36.1 #

—

Taṁ tathā devakāyehi,

When he saw the host of gods

thag18.1:36.2 #

—

pūjitaṁ pūjanārahaṁ;

paying homage to Sāriputta—

thag18.1:36.3 #

—

Sāriputtaṁ tadā disvā,

who is truly worthy of homage—

thag18.1:36.4 #

—

kappinassa sitaṁ ahu.

Kappina smiled.”

thag18.1:37.1 #

—

Yāvatā buddhakhettamhi,

“As far as the range of the Buddha extends,

thag18.1:37.2 #

—

ṭhapayitvā mahāmuniṁ;

I am distinguished in austerities.

thag18.1:37.3 #

—

Dhutaguṇe visiṭṭhohaṁ,

I have no equal,

thag18.1:37.4 #

—

sadiso me na vijjati.

apart from the great sage himself.

thag18.1:38.1 #

—

Pariciṇṇo mayā satthā,

I’ve served the teacher

อ้างอิงสยามรัฐ 26.413

thag18.1:38.2 #

—

kataṁ buddhassa sāsanaṁ;

and fulfilled the Buddha’s instructions.

thag18.1:38.3 #

—

Ohito garuko bhāro,

The heavy burden is laid down,

thag18.1:38.4 #

—

natthi dāni punabbhavo.

now there’ll be no more future lives.”

thag18.1:39.1 #

—

Na cīvare na sayane,

“Like a lotus flower

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.284 · พุทธชยันตี 28.248

thag18.1:39.2 #

—

bhojane nupalimpati;

to which water will not stick,

thag18.1:39.3 #

—

Gotamo anappameyyo,

Gotama the immeasurable is unstained

thag18.1:39.4 #

—

muḷālapupphaṁ vimalaṁva;

by robes, lodgings, or food.

thag18.1:39.5 #

—

Ambunā nekkhammaninno,

He inclines to renunciation,

thag18.1:39.6 #

—

tibhavābhinissaṭo.

and has escaped the three states of existence.

thag18.1:40.1 #

—

Satipaṭṭhānagīvo so,

The great sage’s neck is mindfulness meditation;

thag18.1:40.2 #

—

saddhāhattho mahāmuni;

faith is his hands, and wisdom his head.

thag18.1:40.3 #

—

Paññāsīso mahāñāṇī,

Having great knowledge,

thag18.1:40.4 #

—

sadā carati nibbuto”ti.

he always wanders, quenched.”

thag18.1:40.5 #

—

… Mahākassapo thero …

thag18.1:40.6 #

—

Cattālīsanipāto niṭṭhito.

The Book of the Forties is finished.

thag18.1:41.0 #

—

Tatruddānaṁ

thag18.1:41.1 #

—

Cattālīsanipātamhi,

thag18.1:41.2 #

—

mahākassapasavhayo;

thag18.1:41.3 #

—

Ekova thero gāthāyo,

thag18.1:41.4 #

—

cattālīsa duvepi cāti.

thag19.1:0.1 #

—

Theragāthā 19.1

Verses of the Senior Monks 19.1

thag19.1:0.2 #

—

Paññāsanipāta

The Book of the Fifties

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๖ — ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ–เปตวัตถุ–เถรคาถา–เถรีคาถา

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน