—
12. Rajjumālāvimānavatthu
อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน✎ ร่าง
“Abhikkantena vaṇṇena,
ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต✎ ร่าง
yā tvaṁ tiṭṭhasi devate;
หตฺเถ ปาเท จ วิคฺคยฺห✎ ร่าง
Hatthapāde ca viggayha,
นจฺจสิ สุปฺปวาทิเต✎ ร่าง
naccasi suppavādite.
ตสฺสา เต นจฺจมานาย✎ ร่าง
Tassā te naccamānāya,
องฺคมงฺเคหิ สพฺพโส✎ ร่าง
aṅgamaṅgehi sabbaso;
ทิพฺพา สทฺทา นิจฺฉรนฺติ✎ ร่าง
Dibbā saddā niccharanti,
สวนียา มโนรมา✎ ร่าง
savanīyā manoramā.
ตสฺสา เต นจฺจมานาย✎ ร่าง
Tassā te naccamānāya,
องฺคมงฺเคหิ สพฺพโส✎ ร่าง
aṅgamaṅgehi sabbaso;
ทิพฺพา คนฺธา ปวายนฺติ✎ ร่าง
Dibbā gandhā pavāyanti,
สุจิคนฺธา มโนรมา✎ ร่าง
sucigandhā manoramā.
วิวตฺตมานา กาเยน✎ ร่าง
Vivattamānā kāyena,
ยา เวณีสุ ปิลนฺธนา✎ ร่าง
yā veṇīsu piḷandhanā;
เตสํ สุยฺยติ นิคฺโฆโส✎ ร่าง
Tesaṁ suyyati nigghoso,
ตุริเย ปญฺจงฺคิเก ยถา✎ ร่าง
tūriye pañcaṅgike yathā.
วฏํสกา วาตธูตา✎ ร่าง
Vaṭaṁsakā vātadhutā,
วาเตน สมฺปกมฺปิตา✎ ร่าง
vātena sampakampitā;
เตสํ สุยฺยติ นิคฺโฆโส✎ ร่าง
Tesaṁ suyyati nigghoso,
ตุริเย ปญฺจงฺคิเก ยถา
|๕๐.๕๙๗| ส✎ ร่าง
tūriye pañcaṅgike yathā.
าปิ เต สิรสิ มาลา✎ ร่าง
Yāpi te sirasmiṁ mālā,
สุจิคนฺธา มโนรมา✎ ร่าง
sucigandhā manoramā;
วาติ คนฺโธ ทิสา สพฺพา✎ ร่าง
Vāti gandho disā sabbā,
รุกฺโข มญฺชูสโก ยถา✎ ร่าง
rukkho mañjūsako yathā.
ฆายเส ตํ สุจิคนฺธํ✎ ร่าง
Ghāyase taṁ sucigandhaṁ,
รูปํ ปสฺสสิ อมานุสํ✎ ร่าง
rūpaṁ passasi amānusaṁ;
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข✎ ร่าง
Devate pucchitācikkha,
กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ (อิติ) ฯ✎ ร่าง
kissa kammassidaṁ phalan”ti.
ทาสี อหํ ปุเร อาสึ✎ ร่าง
“Dāsī ahaṁ pure āsiṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.53 · พุทธชยันตี 26.118
คยายํ พฺราหฺมณสฺสหํ✎ ร่าง
gayāyaṁ brāhmaṇassahaṁ;
อปฺปปุญฺญา อลกฺขิกา✎ ร่าง
Appapuññā alakkhikā,
รชฺชุมาลาติ มํ วิทู✎ ร่าง
rajjumālāti maṁ viduṁ.
อกฺโกสานํ วธานญฺจ✎ ร่าง
Akkosānaṁ vadhānañca,
อ้างอิงสยามรัฐ 26.87
ตชฺชนาย จ อุกฺกตา✎ ร่าง
tajjanāya ca uggatā;
กุฏํ คเหตฺวา นิกฺขมฺม✎ ร่าง
Kuṭaṁ gahetvā nikkhamma,
อาคจฺฉึ อุทกหาริยา✎ ร่าง
agañchiṁ udahāriyā.
วิปเถ กุฏํ นิกฺขิปิตฺวา✎ ร่าง
Vipathe kuṭaṁ nikkhipitvā,
วนสณฺฑํ อุปาคมึ✎ ร่าง
vanasaṇḍaṁ upāgamiṁ;
อิเธวาหํ มริสฺสามิ✎ ร่าง
Idhevāhaṁ marissāmi,
กฺวตฺโถปิ ชีวิเตน เม✎ ร่าง
ko attho jīvitena me.
ทฬฺหปาสํ กริตฺวาน✎ ร่าง
Daḷhaṁ pāsaṁ karitvāna,
อาลมฺพิตฺวาน ปาทเป✎ ร่าง
āsumbhitvāna pādape;
ตโต ทิสา วิโลเกสึ✎ ร่าง
Tato disā vilokesiṁ,
โก นุ โขว นมสฺสิโต✎ ร่าง
‘ko nu kho vanamassito’.
ตตฺถทฺทสาสึ ๑- สมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Tatthaddasāsiṁ sambuddhaṁ,
สพฺพโลกหิตํ มุนึ✎ ร่าง
sabbalokahitaṁ muniṁ;
นิสินฺนํ รุกฺขมูลสฺมึ✎ ร่าง
Nisinnaṁ rukkhamūlasmiṁ,
ฌายนฺตํ อกุโตภยํ✎ ร่าง
jhāyantaṁ akutobhayaṁ.
ตสฺสา เม อหุ สํเวโค✎ ร่าง
Tassā me ahu saṁvego,
อพฺภูโต โลมหํสโน✎ ร่าง
abbhuto lomahaṁsano;
โก นุ โขว นมสฺสิโต✎ ร่าง
Ko nu kho vanamassito,
มนุสฺโส อุทาหุ เทวตา✎ ร่าง
manusso udāhu devatā.
ปาสาทิกํ ปสาทนียํ✎ ร่าง
Pāsādikaṁ pasādanīyaṁ,
วนา นิพฺพนมาคตํ✎ ร่าง
vanā nibbanamāgataṁ;
ทิสฺวา มโน เม ปสีทิ✎ ร่าง
Disvā mano me pasīdi,
นายํ ยาทิสิกีทิโส✎ ร่าง
nāyaṁ yādisakīdiso.
คุตฺตินฺทฺริโย ฌานรโต✎ ร่าง
Guttindriyo jhānarato,
อพหิคตมานโส✎ ร่าง
abahiggatamānaso;
หิโต สพฺพสฺส โลกสฺส✎ ร่าง
Hito sabbassa lokassa,
พุทฺโธ อยํ ภวิสฺสติ✎ ร่าง
buddho ayaṁ bhavissati.
ภยเภรโว ทุราสโท✎ ร่าง
Bhayabheravo durāsado,
สีโหว คูหนิสฺสิโต✎ ร่าง
sīhova guhamassito;
ทุลฺลภายํ ทสฺสนาย✎ ร่าง
Dullabhāyaṁ dassanāya,
ปุปฺผํ อุทุมฺพรํ ยถา✎ ร่าง
pupphaṁ odumbaraṁ yathā.
โส มํ มุทูหิ วาจาหิ✎ ร่าง
So maṁ mudūhi vācāhi,
อาลปิตฺวา ตถาคโต✎ ร่าง
ālapitvā tathāgato;
รชฺชุมาเลติ มํ อโวจ✎ ร่าง
Rajjumāleti maṁvoca,
สรณํ คจฺฉ ตถาคตํ✎ ร่าง
saraṇaṁ gaccha tathāgataṁ.
ตาหํ คิรํ สุณิตฺวาน✎ ร่าง
Tāhaṁ giraṁ suṇitvāna,
เนลํ อตฺถวตึ สุจึ✎ ร่าง
nelaṁ atthavatiṁ suciṁ;
สณฺหํ มุทุญฺจ วคฺคุญฺจ✎ ร่าง
Saṇhaṁ muduñca vagguñca,
สพฺพโสกาปนูทนํ✎ ร่าง
sabbasokāpanūdanaṁ.
กลฺลจิตฺตญฺจ มํ ญตฺวา✎ ร่าง
Kallacittañca maṁ ñatvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 26.88
ปสนฺนํ สุทฺธมานสํ✎ ร่าง
pasannaṁ suddhamānasaṁ;
หิโต สพฺพสฺส โลกสฺส✎ ร่าง
Hito sabbassa lokassa,
อนุสาสิ ตถาคโต✎ ร่าง
anusāsi tathāgato.
อิทํ ทุกฺขนฺติ มํ อโวจ✎ ร่าง
Idaṁ dukkhanti maṁvoca,
อยํ ทุกฺขสฺส สมฺภโว
อยํ✎ ร่าง
Ayaṁ dukkhassa sambhavo;
ทุกฺขนิโรโธ จ✎ ร่าง
Dukkha nirodho maggo ca,
อญฺชโส อมโตคโธ✎ ร่าง
Añjaso amatogadho.
อนุกมฺปกสฺส กุสลสฺส✎ ร่าง
Anukampakassa kusalassa,
โอวาทมฺหิ อหํ ฐิตา✎ ร่าง
Ovādamhi ahaṁ ṭhitā;
อชฺฌคา อมตํ สนฺตึ✎ ร่าง
Ajjhagā amataṁ santiṁ,
นิพฺพานํ ปทมจฺจุตํ✎ ร่าง
Nibbānaṁ padamaccutaṁ.
สาหํ อวตฺถิตา ๑- เปมา✎ ร่าง
Sāhaṁ avaṭṭhitāpemā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 26.120
ทสฺสเน อวิกมฺปินี✎ ร่าง
dassane avikampinī;
มูลชาตาย สทฺธาย✎ ร่าง
Mūlajātāya saddhāya,
ธีตา พุทฺธสฺส โอรสา✎ ร่าง
dhītā buddhassa orasā.
สาหํ รมามิ กีฬามิ✎ ร่าง
Sāhaṁ ramāmi kīḷāmi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 56.54
โมทามิ อกุโตภยา✎ ร่าง
modāmi akutobhayā;
ทิพฺพมาลํ ธารยามิ✎ ร่าง
Dibbamālaṁ dhārayāmi,
ปิวามิ มธุมทฺธุวํ✎ ร่าง
pivāmi madhumaddavaṁ.
สฏฺฐิตุริยสหสฺสานิ✎ ร่าง
Saṭṭhitūriyasahassāni,
ปฏิโพธํ กโรนฺติ เม✎ ร่าง
paṭibodhaṁ karonti me;
อาฬมฺโพ คคฺคโร ภีโม✎ ร่าง
Āḷambo gaggaro bhīmo,
สาธุวาที จ สํสโย✎ ร่าง
sādhuvādī ca saṁsayo.
โปกฺขโร จ สุผสฺโส จ✎ ร่าง
Pokkharo ca suphasso ca,
วีณา โมกฺขา จ นาริโย✎ ร่าง
vīṇāmokkhā ca nāriyo;
นนฺทา เจว สุนนฺทา จ✎ ร่าง
Nandā ceva sunandā ca,
โสณทินฺนา สุจิมฺหิตา✎ ร่าง
soṇadinnā sucimhitā.
อลมฺพุสา มิสฺสเกสี จ✎ ร่าง
Alambusā missakesī ca,
ปุณฺฑรีกาติทารุณี✎ ร่าง
puṇḍarīkātidāruṇī;
เอณิปสฺสา สุปสฺสา จ✎ ร่าง
Eṇīphassā suphassā ca,
สุภทฺทา มุทุกาวที✎ ร่าง
subhaddā muduvādinī.
เอตา จญฺญา จ เสยฺยาเส✎ ร่าง
Etā caññā ca seyyāse,
อจฺฉรานํ ปโพธิยา✎ ร่าง
accharānaṁ pabodhikā;
ตา มํ กาเลนุปาคนฺตฺวา✎ ร่าง
Tā maṁ kālenupāgantvā,
อภิภาสนฺติ เทวตา✎ ร่าง
abhibhāsanti devatā.
หนฺท นจฺจาม คายาม✎ ร่าง
Handa naccāma gāyāma,
หนฺท ตํ รมยามเส✎ ร่าง
handa taṁ ramayāmase;
นยิทํ อกตปุญฺญานํ✎ ร่าง
Nayidaṁ akatapuññānaṁ,
กตปุญฺญานเมวิทํ✎ ร่าง
katapuññānamevidaṁ.
อโสกํ นนฺทนํ รมฺมํ✎ ร่าง
Asokaṁ nandanaṁ rammaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 26.89
ติทสานํ มหาวนํ✎ ร่าง
tidasānaṁ mahāvanaṁ;
สุขํ อกตปุญฺญานํ✎ ร่าง
Sukhaṁ akatapuññānaṁ,
อิธ นตฺถิ ปรตฺถ จ✎ ร่าง
idha natthi parattha ca.
สุขญฺจ กตปุญฺญานํ✎ ร่าง
Sukhañca katapuññānaṁ,
อิธ เจว ปรตฺถ จ✎ ร่าง
idha ceva parattha ca;
เตสํ สหพฺยกามานํ✎ ร่าง
Tesaṁ sahabyakāmānaṁ,
กาตพฺพํ กุสลํ พหุํ✎ ร่าง
kattabbaṁ kusalaṁ bahuṁ;
กตปุญฺญา หิ โมทนฺติ✎ ร่าง
Katapuññā hi modanti,
สคฺเค โภคสมงฺคิโน✎ ร่าง
sagge bhogasamaṅgino.
พหุนฺนํ วต อตฺถาย✎ ร่าง
Bahūnaṁ vata atthāya,
อุปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา✎ ร่าง
uppajjanti tathāgatā;
ทกฺขิเณยฺยา มนุสฺสานํ✎ ร่าง
Dakkhiṇeyyā manussānaṁ,
ปุญฺญกฺเขตฺตานมากรา✎ ร่าง
puññakhettānamākarā;
ยตฺถ การํ กริตฺวาน✎ ร่าง
Yattha kāraṁ karitvāna,
สคฺเค โมทนฺติ ทายกาติ ฯ✎ ร่าง
sagge modanti dāyakā”ti.
รชฺชุมาลาวิมานํ ทฺวาทสมํ ฯ
อุทฺทานํ✎ ร่าง
Rajjumālāvimānaṁ dvādasamaṁ.
มญฺชิฏฺฐา ปภสฺสรา นาคา✎ ร่าง
Mañjiṭṭhā pabhassarā nāgā,
อโลมา กญฺชิกทายิกา✎ ร่าง
Alomākañjikadāyikā;
วิหารจตุริตฺถมฺพา✎ ร่าง
Vihāracaturitthambā,
ปีตา อุจฺฉุวนฺทนรชฺชุมาลา จ✎ ร่าง
Pītā ucchuvandanarajjumālā ca;
วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ
อ✎ ร่าง
Vaggo tena pavuccatīti.
ิตฺถิวิมาเน วคฺโค จตุตฺโถ ฯ✎ ร่าง
Mañjiṭṭhakavaggo catuttho.
ปญฺจโม✎ ร่าง
Purisavimāna
มหารถวคฺโค✎ ร่าง
Mahārathavagga