เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต) ข้อ 1990

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๙๙๐] พวกพ่อค้าพากันนาจากรัฐต่างๆ กระทำการประชุมกันในเมืองพาราณสี ตั้งพ่อค้าคนหนึ่งให้เป็นหัวหน้า แล้วพากันขนเอาทรัพย์กลับไป. พ่อค้า เหล่านั้นมาถึงแดนกันดาร ไม่มีอาหาร ไม่มีน้ำ ได้เห็นต้นไทรใหญ่มี ร่มเงาเย็นสบาย น่ารื่นรมย์ใจ. ก็พากันเข้าไปนั่งพักที่ร่มต้นไทรนั้น พ่อค้าทั้งหลายเป็นคนโง่เขลา ถูกโมหะครอบงำ คิดร่วมกันว่าไม้ต้นนี้ บางทีจะมีน้ำไหลซึมอยู่ เชิญพวกเราเหล่าพ่อค้ามาช่วยกันตัดกิ่งข้างทิศ ตะวันออกแห่งต้นไม้นั้นดูทีเถิด. พอกิ่งนั้นถูกตัดขาดออก น้ำใสไม่ขุ่น มัวไหลออกมา พ่อค้าเหล่านั้นก็พากันอาบและดื่ม ที่สายน้ำนั้นจนสม ปรารถนา. พ่อค้าทั้งหลาย ผู้โง่เขลา ถูกโมหะครอบงำ ร่วมคิดกัน เป็นครั้งที่ ๒ ว่า ขอให้พวกเราช่วยกันตัดกิ่ง ข้างทิศใต้แห่งต้นไม้นั้น อีกเถิด. พอกิ่งนั้นถูกตัดขาดออก ข้าวสาลี เนื้อสุก ขนมถั่ว ซึ่งมีสี เหมือนข้าวปายาสปราศจากน้ำ แกงอ่อมปลาดุก ก็ไหลออกมามากมาย พ่อค้าเหล่านั้นพากันบริโภคเคี้ยวกินจนสมปรารถนา. พ่อค้าทั้งหลายผู้โง่ เขลา ถูกโมหะครอบงำ ร่วมคิดกันเป็นครั้งที่ ๓ ว่า ขอให้พวกเรา ช่วยกันตัดกิ่งข้างทิศตะวันตกแห่งต้นไม้นั้นอีกเถิด. พอกิ่งนั้นถูกตัดขาด ออก เหล่านางนารีแต่งตัวงามสมส่วน มีผ้าและเครื่องอาภรณ์อันวิจิตร ใส่ต่างหูแก้วมณี พากันออกมา. นารีทั้งหลายต่างแยกกันบำเรอพ่อค้า นางคนละคน นารี ๒๕ นางต่างก็แวดล้อมพ่อค้า ผู้เป็นหัวหน้าอยู่โดย รอบ ที่ร่มแห่งต้นไทรนั้น พ่อค้าเหล่านั้นแวดล้อมด้วยนารีเหล่านั้นจน สมปรารถนา. พ่อค้าทั้งหลายผู้โง่เขลา ถูกโมหะครอบงำ ร่วมคิดเป็น ครั้งที่ ๔ ว่า ขอให้พวกเราช่วยกันตัดกิ่งทางทิศเหนือแห่งต้นไม้อีกเถิด. พอกิ่งนั้นถูกตัดขาดออก แก้วมุกดา แก้วไพฑูรย์ เงิน ทอง เครื่อง ประดับมือ เครื่องปูลาด ผ้ากาสิกพัสตร์และผ้ากัมพล ชื่ออุทธิยะ ก็พรั่งพรู ออกมาเป็นอันมาก พ่อค้าเหล่านั้นพากันขนบรรทุกใส่ในเกวียนเหล่านั้น จนสมปรารถนา. พ่อค้าเหล่านั้น เป็นคนโง่เขลา ถูกโมหะครอบงำ ร่วมกันคิดเป็นครั้งที่ ๕ ว่า ขอให้พวกเราช่วยกันตัดโคนต้นไม้นั้นเสียที เดียว บางทีจะได้ของมากไปกว่านี้อีก. ทันใดนั้นนายกองเกวียนจึงลุก ขึ้น ประคองอัญชลีร้องขอว่า ดูกรพ่อค้าทั้งหลาย ต้นไทรทำผิดอะไร หรือ (จึงพากันทำร้าย) ขอให้ท่านจงมีความเจริญเถิด. ดูกรพ่อค้าทั้ง หลาย กิ่งทางทิศตะวันออกก็ให้น้ำ กิ่งทางทิศใต้ก็ให้ข้าวและน้ำ กิ่ง ทางทิศตะวันตก ก็ให้นางนารี และกิ่งทางทิศเหนือก็ให้สิ่งที่ปรารถนา ทุกอย่าง ต้นไทรทำผิดอะไรหรือ (จึงพากันจะทำร้าย) ขอให้ท่านจงมี ความเจริญเถิด. บุคคลพึงนั่งหรือนอนที่ร่มเงาแห่งต้นไม้ใด ก็ไม่ควร หักรานก้านแห่งต้นไทรนั้น เพราะผู้ประทุษร้ายมิตรเป็นคนเลวทราม แต่พ่อค้าเหล่านั้นมากด้วยกัน ไม่เชื่อถือถ้อยคำนายกองเกวียนผู้เดียว ต่างก็ถือขวานที่ลับแล้ว พากันเข้าไปหมายจะตัดต้นไทรนั้นที่โคน.

เทียบรายประโยค (78 ประโยค)

ja493:1.1 #

วาณิชา สมิตึ กตฺวา✎ ร่าง

Vāṇijā samitiṁ katvā,

อ้างอิงPTS 4.351

ja493:1.2 #

นานารฏฺฐโต อาคตา✎ ร่าง

nānāraṭṭhato āgatā;

ja493:1.3 #

ธนหารา ปกฺกมึสุ✎ ร่าง

Dhanāharā pakkamiṁsu,

ja493:1.4 #

เอกํ กตฺวาน คามณึ ฯ✎ ร่าง

ekaṁ katvāna gāmaṇiṁ.

ja493:2.1 #

เต ตํ กนฺตารมาคมฺม✎ ร่าง

Te taṁ kantāramāgamma,

ja493:2.2 #

อปฺปภกฺขํ อนูทกํ✎ ร่าง

appabhakkhaṁ anodakaṁ;

ja493:2.3 #

มหานิโคฺรธมทฺทกฺขุํ✎ ร่าง

Mahānigrodhamaddakkhuṁ,

ja493:2.4 #

สีตจฺฉายํ มโนรมํ ฯ✎ ร่าง

sītacchāyaṁ manoramaṁ.

ja493:3.1 #

เต จ ตตฺถ นิสีทิตฺวา✎ ร่าง

Te ca tattha nisīditvā,

ja493:3.2 #

ตสฺส รุกฺขสฺส ฉาทิยา✎ ร่าง

tassa rukkhassa chāyayā;

ja493:3.3 #

วาณิชา สมจินฺเตสุํ✎ ร่าง

Vāṇijā samacintesuṁ,

ja493:3.4 #

พาลา โมเหน ปารุตา ฯ✎ ร่าง

bālā mohena pārutā.

ja493:4.1 #

อลฺลายเต ๕- อยํ รุกฺโข✎ ร่าง

Allāyate ayaṁ rukkho,

ja493:4.2 #

อปิ วารีว ๖- สนฺทติ✎ ร่าง

api vārīva sandati;

ja493:4.3 #

อิงฺฆสฺส ปุริมํ สาขํ✎ ร่าง

Iṅghassa purimaṁ sākhaṁ,

ja493:4.4 #

มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ✎ ร่าง

mayaṁ chindāma vāṇijā.

ja493:5.1 #

สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ✎ ร่าง

Sā ca chinnāva pagghari,

อ้างอิงสยามรัฐ 27.395

ja493:5.2 #

อจฺฉํ วาริ ๗- อนาวิลํ✎ ร่าง

acchaṁ vāriṁ anāvilaṁ;

ja493:5.3 #

เต ตตฺถ นฺหาตฺวา ปิวิตฺวา✎ ร่าง

Te tattha nhatvā pivitvā,

ja493:5.4 #

ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ✎ ร่าง

yāvaticchiṁsu vāṇijā.

ja493:6.1 #

ทุติยํ สมจินฺเตสุํ✎ ร่าง

Dutiyaṁ samacintesuṁ,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 68.226

ja493:6.2 #

พาลา โมเหน ปารุตา✎ ร่าง

bālā mohena pārutā;

ja493:6.3 #

อิงฺฆสฺส ทกฺขิณํ สาขํ✎ ร่าง

Iṅghassa dakkhiṇaṁ sākhaṁ,

ja493:6.4 #

มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ✎ ร่าง

mayaṁ chindāma vāṇijā.

ja493:7.1 #

สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ✎ ร่าง

Sā ca chinnāva pagghari,

อ้างอิงPTS 4.352

ja493:7.2 #

สาลิมํโสทนํ พหุํ✎ ร่าง

sālimaṁsodanaṁ bahuṁ;

ja493:7.3 #

อปฺโปทวณฺเณ กุมฺมาเส✎ ร่าง

Appodavaṇṇe kummāse,

ja493:7.4 #

สิงฺคิวิทลสูปิโย✎ ร่าง

siṅgiṁ vidalasūpiyo.

ja493:8.1 #

เต ตตฺถ ภุตฺวา ขาทิตฺวา✎ ร่าง

Te tattha bhutvā khāditvā,

ja493:8.2 #

ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ✎ ร่าง

yāvaticchiṁsu vāṇijā;

ja493:8.3 #

ตติยํ สมจินฺเตสุํ✎ ร่าง

Tatiyaṁ samacintesuṁ,

ja493:8.4 #

พาลา โมเหน ปารุตา✎ ร่าง

bālā mohena pārutā;

ja493:8.5 #

อิงฺฆสฺส ปจฺฉิมํ สาขํ✎ ร่าง

Iṅghassa pacchimaṁ sākhaṁ,

ja493:8.6 #

มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ✎ ร่าง

mayaṁ chindāma vāṇijā.

ja493:9.1 #

สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ✎ ร่าง

Sā ca chinnāva pagghari,

ja493:9.2 #

นาริโย สมลงฺกตา✎ ร่าง

nāriyo samalaṅkatā;

ja493:9.3 #

วิจิตฺตวตฺถาภรณา✎ ร่าง

Vicitravatthābharaṇā,

ja493:9.4 #

อามุตฺตมณิกุณฺฑลา ฯ✎ ร่าง

āmuttamaṇikuṇḍalā.

ja493:10.1 #

อปิสุ วาณิชา เอกา✎ ร่าง

Api su vāṇijā ekā,

ja493:10.2 #

นาริโย ปญฺจวีสติ✎ ร่าง

nāriyo paṇṇavīsati;

ja493:10.3 #

สมนฺตา ปริกรึสุ✎ ร่าง

Samantā parivāriṁsu,

ja493:10.4 #

ตสฺส รุกฺขสฺส ฉาทิยา✎ ร่าง

tassa rukkhassa chāyayā.

ja493:11.1 #

เต ตาหิ ปริวาเรตฺวา✎ ร่าง

Te tāhi paricāretvā,

อ้างอิงพุทธชยันตี 30.518

ja493:11.2 #

ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ✎ ร่าง

yāvaticchiṁsu vāṇijā;

ja493:11.3 #

จตุตฺถํ สมจินฺเตสุํ✎ ร่าง

Catutthaṁ samacintesuṁ,

ja493:11.4 #

พาลา โมเหน ปารุตา✎ ร่าง

bālā mohena pārutā;

ja493:11.5 #

อิงฺฆสฺส อุตฺตรํ สาขํ✎ ร่าง

Iṅghassa uttaraṁ sākhaṁ,

ja493:11.6 #

มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ✎ ร่าง

mayaṁ chindāma vāṇijā.

ja493:12.1 #

สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ✎ ร่าง

Sā ca chinnāva pagghari,

ja493:12.2 #

มุตฺตา เวฬุริยา พหู✎ ร่าง

muttā veḷuriyā bahū;

ja493:12.3 #

รชตํ ชาตรูปญฺจ✎ ร่าง

Rajataṁ jātarūpañca,

ja493:12.4 #

กุตฺติโย ปฏิยานิ จ✎ ร่าง

kuttiyo paṭiyāni ca.

ja493:13.1 #

กาสิกานิ จ วตฺถานิ✎ ร่าง

Kāsikāni ca vatthāni,

ja493:13.2 #

อุทฺธิยานิ ๓- จ กมฺพลา✎ ร่าง

uddiyāni ca kambalā;

ja493:13.3 #

เต ตตฺถ ภาเร พนฺธิตฺวา✎ ร่าง

Te tattha bhāre bandhitvā,

ja493:13.4 #

ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ✎ ร่าง

yāvaticchiṁsu vāṇijā.

ja493:14.1 #

ปญฺจมํ สมจินฺเตสุํ✎ ร่าง

Pañcamaṁ samacintesuṁ,

อ้างอิงสยามรัฐ 27.396

ja493:14.2 #

พาลา โมเหน ปารุตา✎ ร่าง

bālā mohena pārutā;

ja493:14.3 #

อิงฺฆสฺส มูเล ๑- ฉินฺทาม✎ ร่าง

Iṅghassa mūlaṁ chindāma,

ja493:14.4 #

อปิ ภิยฺโย ลภามเส ฯ✎ ร่าง

api bhiyyo labhāmase.

ja493:15.1 #

อถุฏฺฐหิ สตฺถวาโห✎ ร่าง

Athuṭṭhahi satthavāho,

ja493:15.2 #

ยาจมาโน กตญฺชลิ✎ ร่าง

yācamāno katañjalī;

ja493:15.3 #

นิโคฺรโธ กึ อปรชฺฌติ✎ ร่าง

Nigrodho kiṁ parajjhati,

ja493:15.4 #

วาณิชา ภทฺทมตฺถุ เต ฯ✎ ร่าง

vāṇijā bhaddamatthu te.

ja493:16.1 #

วาริทา ปุริมา สาขา✎ ร่าง

Vāridā purimā sākhā,

ja493:16.2 #

อนฺนปานญฺจ ทกฺขิณา✎ ร่าง

annapānañca dakkhiṇā;

ja493:16.3 #

นาริทา ปจฺฉิมา สาขา✎ ร่าง

Nāridā pacchimā sākhā,

ja493:16.4 #

สพฺพกาเม จ อุตฺตรา✎ ร่าง

sabbakāme ca uttarā;

ja493:16.5 #

นิโคฺรโธ กึ อปรชฺฌติ✎ ร่าง

Nigrodho kiṁ parajjhati,

ja493:16.6 #

วาณิชา ภทฺทมตฺถุ เต ฯ✎ ร่าง

vāṇijā bhaddamatthu te.

ja493:17.1 #

ยสฺส รุกฺขสฺส ฉายาย✎ ร่าง

Yassa rukkhassa chāyāya,

ja493:17.2 #

นิสีเทยฺย สเยยฺย วา✎ ร่าง

nisīdeyya sayeyya vā;

ja493:17.3 #

น ตสฺส สาขํ ภญฺเชยฺย✎ ร่าง

Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,

ja493:17.4 #

มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก ฯ✎ ร่าง

mittadubbho hi pāpako.

ja493:18.1 #

เต จ ตสฺส อนาทิตฺวา✎ ร่าง

Te ca tassānādiyitvā,

ja493:18.2 #

เอกสฺส วจนํ พหู✎ ร่าง

ekassa vacanaṁ bahū;

ja493:18.3 #

นิสิตาหิ กุฐารีหิ✎ ร่าง

Nisitāhi kuṭhārīhi,

ja493:18.4 #

มูลโต นํ อุปกฺกมุํ ฯ✎ ร่าง

mūlato naṁ upakkamuṁ.

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต)

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน