‹ กลับ
เตสกุณชาดก
เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต) · ข้อ 2440 · ขุ.ชา.๑. ๒๗/๑๐๐๗๕ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๔๔๐] ข้าแต่บรมกษัตริย์ ธรรมดาพระราชาควรทรงห้ามมุสาวาท ความโกรธ และความร่าเริงก่อนทีเดียว แต่นั้นพึงรับสั่งให้กระทำกิจทั้งหลาย คำที่ ข้าพระพุทธเจ้ากล่าวมานั้นนักปราชญ์ทั้งหลายกล่าวว่า เป็นวัตรของพระ- ราชา. ข้าแต่พระบิดา เมื่อก่อนพระองค์ทรงรักใคร่และเกลียดชังแล้ว พึงทรงทำกรรมใดกรรมนั้นที่พระองค์ทำแล้ว พึงยังพระองค์ให้เดือดร้อน โดยไม่ต้องสงสัย แต่นั้นพระองค์ไม่ควรทรงกระทำกรรมนั้นอีก. ข้าแต่ พระองค์ผู้ทรงบำรุงรัฐ เมื่อกษัตริย์ประมาทแล้ว โภคสมบัติทุกอย่าง ในแว่นแคว้นย่อมพินาศ ข้อนั้นนักปราชญ์กล่าวว่าเป็นความทุกข์ของ พระราชา. ข้าแต่พระบิดา เทพธิดาชื่อศิริ และชื่อลักขีถูกสูจิบริวาร เศรษฐีถามได้ตอบว่า ข้าพเจ้าย่อมยินดีในบุรุษผู้มีความขยันหมั่นเพียร ไม่มีความริษยา. ข้าแต่พระมหาราชา คนกาลกรรณีผู้ทำลายจักร ย่อม ยินดีในบุรุษผู้ริษยา ผู้มีใจชั่ว ผู้ประทุษร้ายการงาน. ข้าแต่พระมหา ราชา พระองค์จงทรงเป็นผู้มีพระทัยดีต่อคนทั้งปวง จงทรงพิทักษ์รักษา คนทั้งปวง จงทรงบรรเทาเสียซึ่งคนไม่มีราศรี จงเป็นผู้มีคนที่มีราศรีเป็น ที่พึ่งเถิด. ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่แห่งชนชาวกาสี บุรุษผู้มีราศรี สมบูรณ์ด้วยความเพียร มีอัธยาศัยใหญ่ ย่อมตัดโคน และยอดของศัตรู ทั้งหลายได้. ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่ของประชาชน จริงอยู่ ถึงท้าว สักกะก็ไม่ทรงประมาทในความหมั่นเพียร ท้าวเธอทรงทำความเพียรใน กัลยาณธรรม ทำพระทัยในความหมั่นเพียร. คนธรรพ์ พรหม เทวดา เป็นผู้เป็นอยู่ อาศัยพระราชาเช่นนั้น เมื่อพระราชาทรงอุตสาหะ ไม่ ทรงประมาท เทวดาทั้งหลายย่อมคุ้มครองป้องกัน. ข้าแต่พระบิดา พระองค์จงทรงเป็นผู้ไม่ประมาท ไม่ทรงพระพิโรธแล้ว รับสั่งให้ทำกิจ ทั้งหลาย จงทรงพยายามในกิจทั้งหลาย เพราะคนเกียจคร้าน ย่อมไม่ พบความสุข. ข้อความที่ข้าพระองค์กล่าวแก้แล้วในปัญหาของพระองค์ นั้น ข้อนี้เป็นอนุศาสนี สามารถยังผู้เป็นมิตรให้ถึงความสุข และยัง คนผู้นั้นเป็นศัตรูให้ถึงความทุกข์ได้.
เทียบรายประโยค (44 ประโยค)
ja521:4.1 #
ปฐเมเนว วิตถํ✎ ร่าง
Paṭhameneva vitathaṁ,
ja521:4.2 #
โกธํ หาสํ นิวารเย✎ ร่าง
kodhaṁ hāsaṁ nivāraye;
ja521:4.3 #
ตโต กิจฺจานิ กาเรยฺย✎ ร่าง
Tato kiccāni kāreyya,
ja521:4.4 #
ตํ วตํ อาหุ ขตฺติย ฯ✎ ร่าง
taṁ vataṁ āhu khattiya.
ja521:5.1 #
ยํ ตฺวํ ตาต ตเป กมฺมํ✎ ร่าง
Yaṁ tvaṁ tāta tapokammaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 69.2
ja521:5.2 #
ปุพฺเพ กตมสํสยํ✎ ร่าง
Pubbe katamasaṁsayaṁ;
ja521:5.3 #
รตฺโต ทุฏฺโฐ จ ยํ กยิรา✎ ร่าง
Ratto duṭṭho ca yaṁ kayirā,
ja521:5.4 #
น ตํ กยิรา ตโต ปุน ฯ✎ ร่าง
Na taṁ kayirā tato puna.
ja521:6.1 #
ขตฺติยสฺส ปมตฺตสฺส✎ ร่าง
Khattiyassa pamattassa,
ja521:6.2 #
รฏฺฐสฺมึ รฏฺฐวฑฺฒน✎ ร่าง
raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana;
ja521:6.3 #
สพฺเพ โภคา วินสฺสนฺติ✎ ร่าง
Sabbe bhogā vinassanti,
ja521:6.4 #
รญฺโญ ตํ วุจฺจเต อฆํ ฯ✎ ร่าง
rañño taṁ vuccate aghaṁ.
ja521:7.1 #
สิรี จ ๒- ตาต ลกฺขี จ✎ ร่าง
Sirī tāta alakkhī ca,
ja521:7.2 #
ปุจฺฉิตา เอตทพฺรวุํ✎ ร่าง
pucchitā etadabravuṁ;
ja521:7.3 #
อุฏฺฐาเน วีริเย โปเส✎ ร่าง
Uṭṭhānavīriye pose,
ja521:7.4 #
รมามหํ อนุสุยฺยเก ฯ✎ ร่าง
ramāhaṁ anusūyake.
ja521:8.1 #
อุสฺสุยฺยเก ทุหทเย✎ ร่าง
Usūyake duhadaye,
อ้างอิงPTS 5.113
ja521:8.2 #
ปุริเส กมฺมทุสฺสเก✎ ร่าง
purise kammadussake;
ja521:8.3 #
กาฬกณฺณี มหาราช✎ ร่าง
Kāḷakaṇṇī mahārāja,
ja521:8.4 #
รมติ จกฺกภญฺชนี ฯ✎ ร่าง
ramati cakkabhañjanī.
ja521:9.1 #
โส ตฺวํ สพฺเพสํ ๓- สุหทโย✎ ร่าง
So tvaṁ sabbesu suhadayo,
ja521:9.2 #
สพฺเพสํ รกฺขิโต ภว✎ ร่าง
sabbesaṁ rakkhito bhava;
ja521:9.3 #
อลกฺขึ นูท มหาราช✎ ร่าง
Alakkhiṁ nuda mahārāja,
ja521:9.4 #
ลกฺขฺยา ภว นิเวสนํ ฯ✎ ร่าง
lakkhyā bhava nivesanaṁ.
ja521:10.1 #
สลกฺขี ธีติสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Sa lakkhīdhitisampanno,
อ้างอิงสยามรัฐ 27.531
ja521:10.2 #
ปุริโส หิ มหคฺคโต✎ ร่าง
puriso hi mahaggato;
ja521:10.3 #
อมิตฺตานํ กาสิปติ✎ ร่าง
Amittānaṁ kāsipati,
ja521:10.4 #
มูลํ อคฺคญฺจ ฉินฺทติ ฯ✎ ร่าง
mūlaṁ aggañca chindati.
ja521:11.1 #
สกฺโกปิ หิ ภูตปติ✎ ร่าง
Sakkopi hi bhūtapati,
ja521:11.2 #
อุฏฺฐาเน นปฺปมชฺชติ✎ ร่าง
uṭṭhāne nappamajjati;
ja521:11.3 #
ส กลฺยาเณ ธิตึ กตฺวา✎ ร่าง
Sa kalyāṇe dhitiṁ katvā,
ja521:11.4 #
อุฏฺฐาเน กุรุเต มโน ฯ✎ ร่าง
uṭṭhāne kurute mano.
ja521:12.1 #
คนฺธพฺพา ปิตโร เทวา✎ ร่าง
Gandhabbā pitaro devā,
ja521:12.2 #
สาชีวา ๑- โหนฺติ ตาทิโน✎ ร่าง
sājīvā honti tādino;
ja521:12.3 #
อุฏฺฐหโต อปฺปมชฺชโต✎ ร่าง
Uṭṭhāhato appamajjato,
ja521:12.4 #
อนุติฏฺฐนฺติ เทวตา ฯ✎ ร่าง
anutiṭṭhanti devatā.
ja521:13.1 #
โส อปฺปมตฺโต อกุทฺโธ✎ ร่าง
So appamatto akkuddho,
อ้างอิงพุทธชยันตี 31.168
ja521:13.2 #
ตาต กิจฺจานิ การย✎ ร่าง
tāta kiccāni kāraya;
ja521:13.3 #
วายมสฺสุ สกิจฺเจสุ✎ ร่าง
Vāyamassu ca kiccesu,
ja521:13.4 #
นาลโส วินฺทเต สุขํ ฯ✎ ร่าง
nālaso vindate sukhaṁ.
ja521:14.1 #
ตตฺเถว เต วตฺตปทา✎ ร่าง
Tattheva te vattapadā,
ja521:14.2 #
เอสาว อนุสาสนี✎ ร่าง
esāva anusāsanī;
ja521:14.3 #
อลํ มิตฺเต สุขาเปตุํ✎ ร่าง
Alaṁ mitte sukhāpetuṁ,
ja521:14.4 #
อมิตฺตานํ ทุขาย จ ฯ✎ ร่าง
amittānaṁ dukhāya ca”.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต)
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน