‹ กลับ
สังขปาลชาดก
เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต) · ข้อ 2498 · ขุ.ชา.๑. ๒๗/๑๐๔๒๒ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๔๙๘] ดูกรมหาบพิตร ผู้เป็นอธิบดีในรัฐมณฑล อาตมภาพเดินทางไปค้าขาย ได้เห็นบุตรนายพรานช่วยกันหามนาคตัวมีร่างกายใหญ่โต เดินร่าเริงไป ในหนทาง. ดูกรพระจอมประชานิกร อาตมภาพ มาประจวบเข้ากับ ลูกนายพรานเหล่านั้น ก็กลัวจนขนลุกขนพอง ได้ถามเขาว่า ดูกรพ่อ บุตรนายพราน ท่านทั้งหลายจงนำงูซึ่งมีร่างกายน่ากลัวไปไหน ท่านทั้ง หลายจักทำอะไรกับงูนี้. งูใหญ่มีกายอันเจริญพวกเรานำไปเพื่อจะกิน เนื้อของมันมีรสอร่อยมันและอ่อนนุ่ม ดูกรท่านผู้เป็นบุตรชาววิเทหรัฐ ท่านยังไม่รู้จักรส. เราทั้งหลายไปจากที่นี้ถึงบ้านของตนแล้ว จะเอามีด สับกินเนื้อกันให้สำราญใจ เพราะว่าเราทั้งหลายเป็นศัตรูของพวกงู. ถ้าท่านทั้งหลายจะนำงูใหญ่มีกายอันเจริญนี้ไปเพื่อกิน เราจะให้โค ๑๖ ตัว แก่ท่านทั้งหลาย ขอให้ปล่อยงูนี้เสียจากเครื่องผูกเถิด. ความจริงงูตัวนี้ เป็นอาหารที่ชอบใจของเราทั้งหลายโดยแท้ และเราทั้งหลายเคยกินงูมา มาก ดูกรนายอฬาระผู้เป็นบุตรชาววิเทหรัฐ เราทั้งหลายจะทำตามคำของ ท่าน แต่ว่าท่านจงเป็นมิตรของเราทั้งหลาย. ชนเหล่านั้นก็แก้นาคราช ออกจากเครื่องผูก นาคราชนั้นได้พ้นจากเครื่องผูกซึ่งเขาร้อยไว้ที่จมูกกับ บ่วงนั้นแล้วบ่ายหน้าตรงปาจีนทิศหลีกไปได้ครู่หนึ่ง ครั้นบ่ายหน้าตรง ปาจีนทิศไปสักครู่หนึ่ง มีดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา เหลียวมาดูอาตมภาพ อาตมภาพได้ตามไปข้างหลังของนาคราชนั้นประคองอัญชลีทั้ง ๑๐ นิ้ว เตือนว่า. จงรีบไปเสียโดยเร็ว ขอพวกศัตรูอย่าจับได้อีกเลย เพราะว่า การสมาคมด้วยพวกพรานบ่อยๆ เป็นทุกข์ ท่านจงไปสู่ที่ที่พวกบุตรนาย พรานจะไม่เห็น. นาคราชนั้นได้ไปสู่ห้วงน้ำใสมีสีเขียวน่ารื่นรมย์ มีท่า ราบเรียบ ปกคลุมไปด้วยไม้หว้า และย่างทราย เป็นสัตว์ปลอดภัย มีปีติ เข้าไปยังนาคพิภพ. ดูกรพระจอมประชานิกร นาคราชนั้น ครั้นเข้าไปสู่ นาคพิภพแล้ว ไม่ช้าก็มีบริวารทิพย์มาปรากฏแก่อาตมภาพ บำรุงอาตมภาพ เหมือนบุตรบำรุงบิดาฉะนั้น กล่าวคำจับใจรื่นหูแก่อาตมภาพว่า. ข้าแต่ ท่านอฬาระ ท่านเป็นเหมือนมารดาบิดาของข้าพเจ้า เป็นดังดวงใจ เป็นผู้ ให้ชีวิต เป็นสหาย ข้าพเจ้าจึงกลับได้ฤทธิ์ของตน ข้าแต่ท่านอฬาระ ขอเชิญท่านไปเยี่ยมนาคพิภพของข้าพเจ้า ซึ่งมีภักษาหารมาก มีข้าวและ น้ำมากมาย ดังเทพนครของท้าววาสวะ ฉะนั้น.
เทียบรายประโยค (50 ประโยค)
ja524:4.1 #
วาณิชฺช รฏฺฐาธิป คจฺฉมาโน✎ ร่าง
“Vāṇijja raṭṭhādhipa gacchamāno,
ja524:4.2 #
ปเถ อทฺทสาสิมฺหิ โภชปุตฺเต✎ ร่าง
Pathe addasāsimhi bhojaputte;
ja524:4.3 #
ปวฑฺฒกายํ อุรคํ มหนฺตํ✎ ร่าง
Pavaddhakāyaṁ uragaṁ mahantaṁ,
ja524:4.4 #
อาทาย คจฺฉนฺเต ปโมทมาเน ฯ✎ ร่าง
Ādāya gacchante pamodamāne.
ja524:5.1 #
โสหํ สมาคมฺม ชนินฺท เตหิ✎ ร่าง
Sohaṁ samāgamma janinda tehi,
ja524:5.2 #
ปหฏฺฐโลโม อวจมฺหิ ภีโต✎ ร่าง
Pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto;
ja524:5.3 #
กุหึ อยํ นียติ ภีมกาโย✎ ร่าง
‘Kuhiṁ ayaṁ nīyati bhīmakāyo,
ja524:5.4 #
นาเคน กึ กาหถ โภชปุตฺตา ๓- ฯ✎ ร่าง
Nāgena kiṁ kāhatha bhojaputtā’.
ja524:6.1 #
นาโค อยํ นียติ โภชนตฺถํ✎ ร่าง
‘Nāgo ayaṁ nīyati bhojanatthā,
อ้างอิงPTS 5.166 · สยามรัฐ 27.551
ja524:6.2 #
ปวฑฺฒกาโย อุรโค มหนฺโต✎ ร่าง
Pavaddhakāyo urago mahanto;
ja524:6.3 #
สาทุญฺจ ถูลญฺจ มุทุญฺจ มํสํ✎ ร่าง
Sāduñca thūlañca muduñca maṁsaṁ,
ja524:6.4 #
น ตฺวํ รสญฺญาสิ วิเทหปุตฺต ฯ✎ ร่าง
Na tvaṁ rasaññāsi videhaputta.
ja524:7.1 #
อิโต มยํ คนฺตฺวา สกํ นิเกตํ✎ ร่าง
Ito mayaṁ gantvā sakaṁ niketaṁ,
ja524:7.2 #
อาทาย สตฺถานิ วิโกปยิตฺวา✎ ร่าง
Ādāya satthāni vikopayitvā;
ja524:7.3 #
มํสานิ ภกฺขาม ๒- ปโมทมานา✎ ร่าง
Maṁsāni bhokkhāma pamodamānā,
ja524:7.4 #
มยํ หิ โว ๓- สตฺตโว ปนฺนคานํ ฯ✎ ร่าง
Mayañhi ve sattavo pannagānaṁ’.
ja524:8.1 #
สเจ อยํ นียติ โภชนตฺถํ✎ ร่าง
‘Sace ayaṁ nīyati bhojanatthā,
ja524:8.2 #
ปวฑฺฒกาโย อุรโค มหนฺโต✎ ร่าง
Pavaddhakāyo urago mahanto;
ja524:8.3 #
ททามิ โว พลิพทฺธานิ โสฬส✎ ร่าง
Dadāmi vo balibaddāni soḷasa,
ja524:8.4 #
นาคํ อิมํ มุญฺจถ พนฺธนสฺมา ฯ✎ ร่าง
Nāgaṁ imaṁ muñcatha bandhanasmā’.
ja524:9.1 #
อทฺธา หิ โน ภกฺโข อยํ มนาโป✎ ร่าง
‘Addhā hi no bhakkho ayaṁ manāpo,
อ้างอิงพุทธชยันตี 31.196
ja524:9.2 #
พหู จ โน โอรคา ๔- ภุตฺตปุพฺพา✎ ร่าง
Bahū ca no uragā bhuttapubbā;
ja524:9.3 #
กโรม เต ตํ วจนํ อฬาร✎ ร่าง
Karoma te taṁ vacanaṁ aḷāra,
ja524:9.4 #
มิตฺตญฺจ โน โหหิ วิเทหปุตฺต ฯ✎ ร่าง
Mittañca no hohi videhaputta’.
ja524:10.1 #
ตทสฺสุ เต พนฺธนา โมจยึสุ✎ ร่าง
Tadāssu te bandhanā mocayiṁsu,
ja524:10.2 #
ยํ นตฺถุโต ปฏิโมกฺขสฺส ปาเส✎ ร่าง
Yaṁ natthuto paṭimokkassa pāse;
ja524:10.3 #
มุตฺโต จ โส พนฺธนา นาคราชา✎ ร่าง
Mutto ca so bandhanā nāgarājā,
ja524:10.4 #
ปกฺกามิ ปาจีนมุโข มุหุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Pakkāmi pācīnamukho muhuttaṁ.
ja524:11.1 #
คนฺตฺวาน ปาจีนมุโข มุหุตฺตํ✎ ร่าง
Gantvāna pācīnamukho muhuttaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 27.552
ja524:11.2 #
ปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ ปโลกยี มํ✎ ร่าง
Puṇṇehi nettehi palokayī maṁ;
ja524:11.3 #
ตทสฺสหํ ปิฏฺฐิโต อนฺวคจฺฉึ✎ ร่าง
Tadāssahaṁ piṭṭhito anvagacchiṁ,
ja524:11.4 #
ทสงฺคุลี ๑- อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา ฯ✎ ร่าง
Dasaṅguliṁ añjaliṁ paggahetvā.
ja524:12.1 #
คจฺเฉว โข ตฺวํ ตรมานรูโป✎ ร่าง
‘Gaccheva kho tvaṁ taramānarūpo,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 69.13
ja524:12.2 #
มา ตํ อมิตฺตา ปุนรคฺคเหสุํ✎ ร่าง
Mā taṁ amittā punaraggahesuṁ;
ja524:12.3 #
ทกฺโข หิ ลุทฺเทหิ ปุนา สมาคโม✎ ร่าง
Dukkho hi luddehi punā samāgamo,
ja524:12.4 #
อทสฺสนํ โภชปุตฺตาน คจฺฉ ฯ✎ ร่าง
Adassanaṁ bhojaputtāna gaccha’.
ja524:13.1 #
อคมาสิ โส รหทํ วิปฺปสนฺนํ✎ ร่าง
Agamāsi so rahadaṁ vippasannaṁ,
อ้างอิงPTS 5.167
ja524:13.2 #
นีโลภาสํ รมณียํ สุติตฺถํ✎ ร่าง
Nīlobhāsaṁ ramaṇīyaṁ sutitthaṁ;
ja524:13.3 #
สโมนตํ ๒- ชมฺพุหิ เวทิสาหิ✎ ร่าง
Samotataṁ jambuhi vetasāhi,
ja524:13.4 #
ปาเวกฺขิ นิตฺติณฺณภโย ปตีโต ฯ✎ ร่าง
Pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto.
ja524:14.1 #
โส ตํ ปวิสฺส น จิรสฺส นาโค✎ ร่าง
So taṁ pavissa na cirassa nāgo,
ja524:14.2 #
ทิพฺเพน เม ปาตุรหู ๓- ชนินฺท✎ ร่าง
Dibbena me pāturahuṁ janinda;
ja524:14.3 #
อุปฏฺฐหี มํ ปิตรํว ปุตฺโต✎ ร่าง
Upaṭṭhahī maṁ pitaraṁva putto,
ja524:14.4 #
หทยงฺคมํ กณฺณสุขํ ภณนฺโต ฯ✎ ร่าง
Hadayaṅgamaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇanto.
ja524:15.1 #
ตฺวํ เมสิ มาตา จ ปิตา อฬาร✎ ร่าง
‘Tvaṁ mesi mātā ca pitā aḷāra,
อ้างอิงสยามรัฐ 27.553
ja524:15.2 #
อพฺภนฺตโร ปาณทโท สหาโย✎ ร่าง
Abbhantaro pāṇadado sahāyo;
ja524:15.3 #
สกญฺจ อิทฺธึ ปฏิลาภโกสฺมิ✎ ร่าง
Sakañca iddhiṁ paṭilābhakosmi,
ja524:15.4 #
อฬาร ปสฺส เม นิเวสนานิ✎ ร่าง
Aḷāra passa me nivesanāni;
ja524:15.5 #
ปหูตภกฺขํ พหุอนฺนปานํ✎ ร่าง
Pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ,
ja524:15.6 #
มสกฺกสารํ วิย วาสวสฺส ฯ✎ ร่าง
Masakkasāraṁ viya vāsavassa.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๗ — ขุททกนิกาย ชาดก ๑ (เอก–ติงสนิบาต)
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน