เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๗๔] ทุกข์นี้ไม่ใช่ทุกข์ที่แท้จริงของลูก เพราะทุกข์เช่นนี้อันลูกผู้ชายพึงได้รับ
ส่วนทุกข์อันใดที่ลูกจักไม่ได้เห็นพระมารดา ทุกข์นั้นของลูกเป็นทุกข์ยิ่ง
กว่าทุกข์ ที่ถูกตาพราหมณ์เฆี่ยนตีทุกข์นี้ไม่ใช่ทุกข์ที่แท้จริงของลูก
เพราะทุกข์เช่นนี้อันลูกผู้ชายพึงได้รับ ส่วนทุกข์อันใดที่ลูกจักไม่ได้เห็น
พระบิดา ทุกข์นั้นของลูกเป็นทุกข์ยิ่งกว่าทุกข์ที่ถูกตาพราหมณ์เฆี่ยนตี
พระมารดาจักเป็นกำพร้าเสียแน่แท้ เมื่อไม่ได้ทรงเห็นกัณหาชินากุมารี
ผู้มีดวงตางาม ก็จักทรงกรรแสงไห้หาตลอดราตรีนาน พระบิดาจักเป็น
กำพร้าเสียเป็นแน่แท้เมื่อไม่ได้ทรงเห็นกัณหาชินากุมารีผู้มีดวงตางาม ก็
จักกรรแสงไห้หาตลอดราตรีนาน พระมารดาจักเป็นกำพร้าเสียแน่แท้
เมื่อไม่ได้ทรงเห็นกัณหาชินากุมารี ผู้มีดวงตางาม ก็จักทรงกรรแสงไห้
อยู่ในอาศรมช้านาน พระบิดาจักเป็นกำพร้าเสียแน่แท้ เมื่อไม่ได้ทรง
เห็นกัณหาชินากุมารีผู้มีดวงตางาม ก็จักทรงกรรแสงไห้อยู่ในอาศรม
ช้านาน พระมารดาจักเป็นกำพร้าเสียแน่แท้ จักทรงกรรแสงไห้อยู่
ตลอดราตรีนาน ทรงระลึกถึงเราทั้งสอง ตลอดครึ่งคืนหรือตลอดคืน
จักทรงซูบซีดเหี่ยวแห้งไป เหมือนแม่น้ำน้อยในฤดูแล้งเหือดแห้งไป
ฉะนั้น พระบิดาจักเป็นกำพร้าเสียแน่แท้ ทรงกรรแสงไห้อยู่ตลอด
ราตรีนาน ทรงระลึกถึงเราทั้งสองตลอดครึ่งคืนหรือตลอดคืน ก็จักทรง
ซูบซีดเหี่ยวแห้งไป เหมือนแม่น้ำน้อยในฤดูแล้งเหือดแห้งไป ฉะนั้น
รุกขชาติเหล่านี้มีต่างๆ พันธุ์ คือ ต้นหว้า ต้นยางทราย กิ่งห้อยย้อย
เราเคยเล่นมาแต่กาลก่อน วันนี้เราทั้งสองจะต้องละรุกขชาติเหล่านั้น
ซึ่งเราเคยเก็บดอกและผลเล่นมาช้านาน รุกขชาติที่มีผลต่างๆ ชนิด คือ
โพธิ์ใบ ขนุน ไทร และมะขวิด ที่เราเคยเล่นมาในกาลก่อน วันนี้
เราทั้งสองจะต้องละรุกขชาติที่เราเคยเก็บผลกินมาช้านาน นี่สวน นี่
สระน้ำเย็นใส เราเคยเที่ยวเล่นเคยลงทรงสนานมาแต่กาลก่อน วันนี้
เราทั้งสองจะต้องละสวนและสระนั้นไป บุปผชาติต่างๆ ชนิดบนภู
เขาโน้น เราเคยเก็บมาทัดทรงในกาลก่อน วันนี้เราจะต้องละบุปผชาติ
เหล่านั้นไป นี่ตุ๊กตาช้าง ตุ๊กตาม้า ตุ๊กตาวัว พระบิดาทรงปั้นเพื่อให้
เราทั้งสองเล่น เราเคยเล่นมาในกาลก่อน วันนี้เราทั้งสองจะต้องละ
ตุ๊กตาเหล่านั้นไป.
น เม อิทํ ตถา ทุกฺขํ✎ ร่าง
Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,
อ้างอิงPTS 6.550
ลพฺภา หิ ปุมุนา อิทํ✎ ร่าง
labbhā hi pumunā idaṁ;
ยญฺจ อมฺมํ น ปสฺสิสฺสํ✎ ร่าง
Yañca ammaṁ na passāmi,
ตํ เม ทุกฺขตรํ อิโต ฯ✎ ร่าง
taṁ me dukkhataraṁ ito.
น เม อิทํ ตถา ทุกฺขํ✎ ร่าง
Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,
ลพฺภา หิ ปุมุนา อิทํ✎ ร่าง
labbhā hi pumunā idaṁ;
ยญฺจ ตาตํ น ปสฺสิสฺสํ✎ ร่าง
Yañca tātaṁ na passāmi,
ตํ เม ทุกฺขตรํ อิโต ฯ✎ ร่าง
taṁ me dukkhataraṁ ito.
สา นูน กปณา อมฺมา✎ ร่าง
Sā nūna kapaṇā ammā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 32.436
จิรํ รตฺตาย ๕- รุจฺจติ✎ ร่าง
cirarattāya rucchati;
กณฺหาชินํ อปสฺสนฺตี✎ ร่าง
Kaṇhājinaṁ apassantī,
กุมารึ จารุทสฺสนึ ฯ✎ ร่าง
kumāriṁ cārudassaniṁ.
โส นูน กปโณ ตาโต✎ ร่าง
So nūna kapaṇo tāto,
จิรํ รตฺตาย รุจฺจติ✎ ร่าง
cirarattāya rucchati;
กณฺหาชินํ อปสฺสนฺโต✎ ร่าง
Kaṇhājinaṁ apassanto,
กุมารึ จารุทสฺสนึ ฯ✎ ร่าง
kumāriṁ cārudassaniṁ.
สา นูน กปณา อมฺมา✎ ร่าง
Sā nūna kapaṇā ammā,
จิรํ รุจฺจติ อสฺสเม✎ ร่าง
ciraṁ rucchati assame;
กณฺหาชินํ อปสฺสนฺตี✎ ร่าง
Kaṇhājinaṁ apassantī,
กุมารึ จารุทสฺสนึ ฯ✎ ร่าง
kumāriṁ cārudassaniṁ.
โส นูน กปโณ ตาโต✎ ร่าง
So nūna kapaṇo tāto,
จิรํ รุจฺจติ อสฺสเม✎ ร่าง
ciraṁ rucchati assame;
กณฺหาชินํ อปสฺสนฺโต✎ ร่าง
Kaṇhājinaṁ apassanto,
กุมารึ จารุทสฺสนึ ฯ✎ ร่าง
kumāriṁ cārudassaniṁ.
สา นูน กปณา อมฺมา✎ ร่าง
Sā nūna kapaṇā ammā,
จิรํ รตฺตาย รุจฺจติ✎ ร่าง
cirarattāya rucchati;
อฑฺฒรตฺเตว รตฺเต วา✎ ร่าง
Aḍḍharatte va ratte vā,
นทีว อวสุสฺสติ ๖- ฯ✎ ร่าง
nadīva avasucchati.
โส นูน กปโณ ตาโต✎ ร่าง
So nūna kapaṇo tāto,
จิรํ รตฺตาย รุจฺจติ✎ ร่าง
cirarattāya rucchati;
อฑฺฒรตฺเตว รตฺเต วา✎ ร่าง
Aḍḍharatte va ratte vā,
นทีว อวสุสฺสติ ๗- ฯ✎ ร่าง
nadīva avasucchati.
อิเม เต ชมฺพุกา รุกฺขา✎ ร่าง
Ime te jambukā rukkhā,
อ้างอิงสยามรัฐ 28.420 · ฉัฏฐสังคายนา 69.260
เวทิสา สินฺธุวาริตา✎ ร่าง
vedisā sinduvārakā;
วิวิธานิ รุกฺขชาตานิ✎ ร่าง
Vividhāni rukkhajātāni,
ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ✎ ร่าง
tāni ajja jahāmase.
อสฺสตฺถา ปนสา เจเม✎ ร่าง
Assatthā panasā ceme,
นิโคฺรธา จ กปิตฺถนา✎ ร่าง
nigrodhā ca kapitthanā;
วิวิธานิ ผลชาตานิ✎ ร่าง
Vividhāni phalajātāni,
ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ✎ ร่าง
tāni ajja jahāmase.
อิเม ติฏฺฐนฺติ อารามา✎ ร่าง
Ime tiṭṭhanti ārāmā,
อยํ สีตูทกา นที✎ ร่าง
ayaṁ sītūdakā nadī;
ยตฺถสฺสุ ปุพฺเพ กีฬาม✎ ร่าง
Yatthassu pubbe kīḷāma,
ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ✎ ร่าง
tāni ajja jahāmase.
วิวิธานิ ปุปฺผชาตานิ✎ ร่าง
Vividhāni pupphajātāni,
อสฺมึ อุปริ ปพฺพเต✎ ร่าง
asmiṁ uparipabbate;
ยานสฺสุ ปุพฺเพ ธาเรม✎ ร่าง
Yānassu pubbe dhārema,
ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ✎ ร่าง
tāni ajja jahāmase.
วิวิธานิ ผลชาตานิ✎ ร่าง
Vividhāni phalajātāni,
อสฺมึ อุปริ ปพฺพเต✎ ร่าง
asmiṁ uparipabbate;
ยานสฺสุ ปุพฺเพ ภุญฺชาม✎ ร่าง
Yānassu pubbe bhuñjāma,
ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ✎ ร่าง
tāni ajja jahāmase.
อิเม โน หตฺถิกา อสฺสา✎ ร่าง
Ime no hatthikā assā,
พลิพทฺธา จ โน อิเม✎ ร่าง
balībaddā ca no ime;
เยหิสฺสุ ปุพฺเพ กีฬาม✎ ร่าง
Yehissu pubbe kīḷāma,
ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ✎ ร่าง
tāni ajja jahāmase”.