‹ กลับ
กุณาลชาดก
เล่ม ๒๘ — ขุททกนิกาย ชาดก ๒ (จัตตาฬีส–มหานิบาต) · ข้อ 311 · ขุ.ชา.๒. ๒๘/๑๘๙๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๑๑] ได้ยินว่า ในครั้งนั้น พญาแร้งชื่ออานนท์ รู้แจ้งซึ่งคาถาทั้งเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด ของพญานกกุณาละแล้ว ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ในเวลานั้นว่า ถ้าบุรุษจะพึงให้แผ่นดินอันเต็มด้วยทรัพย์นี้ แก่หญิงที่ตนนับถือไซร้ หญิงนั้นได้โอกาสก็จะพึงดูหมิ่นบุรุษนั้น เราจึงไม่ยอมตกอยู่ในอำนาจ ของพวกหญิงเผอเรอ เมื่อมีอันตรายและเมื่อกิจธุระเกิดขึ้น หญิงย่อม ละทิ้งผัวหนุ่มผู้หมั่นขยัน มีความประพฤติไม่เหลาะแหละ เป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เพราะฉะนั้น เราจึงไม่วิสาสะกับหญิงทั้งหลาย บุรุษไม่ ควรวางใจว่า หญิงคนนี้ปรารถนาเรา ไม่ควรวางใจว่า หญิงคนนี้ร้องไห้ กระซิกกระซี้เรา เพราะว่า หญิงทั้งหลายย่อมคบได้ทั้งบุรุษที่น่ารัก ทั้ง บุรุษที่ไม่น่ารัก เหมือนเรือจอดได้ทั้งฝั่งโน้นฝั่งนี้ ฉะนั้น ไม่ควรวิสาสะ กะใบไม้ลาดที่เก่า ไม่ควรวิสาสะกะมิตรเก่าที่เป็นโจร ไม่ควรวิสาสะกะ พระราชาว่า เป็นเพื่อนของเรา ไม่ควรวิสาสะกะหญิงแม้จะมีลูก ๑๐ คน แล้ว ไม่ควรวิสาสะในหญิงที่กระทำความยินดีให้ เป็นผู้ล่วงศีล ไม่ สำรวม ถึงแม้ภรรยาจะพึงเป็นผู้มีความรักแน่นแฟ้น ก็ไม่ควรวางใจ เพราะว่าหญิงทั้งหลายเสมอกับท่าน้ำ หญิงทั้งหลายพึงฆ่าชายก็ได้ พึงตัด เองก็ได้ พึงใช้ให้ผู้อื่นตัดก็ได้ พึงตัดคอแล้วดื่มเลือดกินก็ได้ อย่าพึง กระทำความสิเนหาในหญิงผู้มีความรักใคร่อันเลวทราม ผู้ไม่สำรวม ผู้ เปรียบเทียบด้วยท่าน้ำ คำเท็จของหญิงเหมือนคำจริง คำจริงของหญิง เหมือนคำเท็จ หญิงทั้งหลายย่อมเลือกคบแต่ชายที่มีทรัพย์ ดังโคเลือก กินหญ้าที่ดีๆ ในภายนอก หญิงทั้งหลายย่อมประเล้าประโลมชายด้วย การเดิน การจ้องดู ยิ้มแย้ม นุ่งผ้าหลุดๆ ลุ่ยๆ และพูดเพราะ หญิง ทั้งหลายเป็นโจร หัวใจแข็ง ดุร้าย เป็นน้ำตาลกรวด ย่อมไม่รู้อะไรๆ ว่าเป็นเครื่องล่อลวงในมนุษย์ธรรมดาหญิงในโลกเป็นคนลามก ไม่มีเขต แดน กำหนัดนักทุกเมื่อ และคะนอง กินไม่ควร เหมือนเปลวไฟ ไหม้เชื้อทุกอย่าง บุรุษชื่อว่าเป็นที่รักของหญิงไม่มี ไม่เป็นที่รักก็ไม่มี เพราะหญิงทั้งหลาย ย่อมคบบุรุษได้ทั้งที่รักทั้งที่ไม่รัก เหมือนเรือจอด ได้ทั้งฝั่งนี้และฝั่งโน้น บุรุษชื่อว่าเป็นที่รักของหญิงไม่มี ไม่เป็นที่รัก ก็ไม่มี หญิง ย่อมผูกพันชายเพราะต้องการทรัพย์เหมือนเถาวัลย์พันไม้ หญิงทั้งหลาย ย่อมติดตามชายที่มีทรัพย์ ถึงจะเป็นคนเลี้ยงช้าง เลี้ยงม้า เลี้ยงโค คนจัณฑาล สัปเหร่อ คนเทหยากเยื่อ ก็ช่าง หญิงทั้งหลาย ย่อมละทิ้งชายผู้มีตระกูล แต่ไม่มีอะไร เหมือนซากศพ แต่ติดตามชายเช่นนั้นได้เพราะเหตุแห่งทรัพย์.
เทียบรายประโยค (57 ประโยค)
ja536:76.1 #
อถ ขลุ โภ อานนฺโท คิชฺฌราชา กุณาลสฺส สกุณสฺส อาทิมชฺฌคาถาปริโยสานํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมา คาถาโย อภาสิ✎ ร่าง
Atha khalu, bho, ānando gijjharājā kuṇālassa sakuṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—
อ้างอิงPTS 5.447
ja536:77.1 #
ปุณฺณมฺปิ เจมํ ปฐวึ ธเนน✎ ร่าง
“Puṇṇampi cemaṁ pathaviṁ dhanena,
อ้างอิงPTS 5.448
ja536:77.2 #
ทชฺชิตฺถิยา ปุริโส สมฺมตาย✎ ร่าง
Dajjitthiyā puriso sammatāya;
ja536:77.3 #
ลทฺธา ขณํ อติมญฺเญยฺย ตํปิ✎ ร่าง
Laddhā khaṇaṁ atimaññeyya tampi,
ja536:77.4 #
ตาสํ วสํ อสตีนํ น คจฺเฉ ฯ✎ ร่าง
Tāsaṁ vasaṁ asatīnaṁ na gacche.
ja536:78.1 #
อุฏฺฐาหกญฺเจว อลีนวุตฺตึ✎ ร่าง
Uṭṭhāhakañcepi alīnavuttiṁ,
ja536:78.2 #
โกมารภตฺตารํ ปิยํ มนาปํ✎ ร่าง
Komārabhattāraṁ piyaṁ manāpaṁ;
ja536:78.3 #
อาวาสุ กิจฺเจสุ จ นํ ชหนฺติ✎ ร่าง
Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,
ja536:78.4 #
ตสฺมาหํ อิตฺถีนํ น วิสฺสสามิ ฯ✎ ร่าง
Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.
ja536:79.1 #
น วิสฺสเส อิจฺฉติ มนฺติ โปโส✎ ร่าง
Na vissase icchati manti poso,
ja536:79.2 #
น วิสฺสเส โรทติ เม สกาเส✎ ร่าง
Na vissase rodati me sakāse;
ja536:79.3 #
เสวนฺติ เหตา ปิยมปฺปิยญฺจ✎ ร่าง
Sevanti hetā piyamappiyañca,
ja536:79.4 #
นาวา ยถา โอรกูลํ ปรญฺจ ฯ✎ ร่าง
Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.
ja536:80.1 #
น วิสฺสเส สาขปุราณสนฺถตํ✎ ร่าง
Na vissase sākhapurāṇasanthataṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 28.123 · พุทธชยันตี 31.402
ja536:80.2 #
น วิสฺสเส มิตฺตปุราณโจรํ✎ ร่าง
Na vissase mittapurāṇacoraṁ;
ja536:80.3 #
น วิสฺสเส ราช สขา ๑- มนนฺติ✎ ร่าง
Na vissase rājānaṁ sakhā mamanti,
ja536:80.4 #
น วิสฺสเส อิตฺถิ ทสนฺน มาตรํ ฯ✎ ร่าง
Na vissase itthi dasanna mātaraṁ.
ja536:81.1 #
น วิสฺสเส รามกราสุ นาริสุ✎ ร่าง
Na vissase rāmakarāsu nārisu,
ja536:81.2 #
อจฺจนฺตสีลาสุ อสญฺญตาสุ✎ ร่าง
Accantasīlāsu asaññatāsu;
ja536:81.3 #
อจฺจนฺตเปมานุคตสฺส ภริยา✎ ร่าง
Accantapemānugatassa bhariyā,
ja536:81.4 #
น วิสฺสเส ติตฺถสมา หิ นาริโย ฯ✎ ร่าง
Na vissase titthasamā hi nāriyo.
ja536:82.1 #
หเนยฺยุํปิ ฉินฺเทยฺยุํปิ เฉทาเปยฺยุํปิ✎ ร่าง
Haneyyuṁ chindeyyuṁ chedāpeyyumpi,
ja536:82.2 #
กณฺฐํปิ ๓- เฉตฺวา รุธิรํ ปิเวยฺยุํ✎ ร่าง
Kaṇṭhepi chetvā rudhiraṁ piveyyuṁ;
ja536:82.3 #
มา ทีนกามาสุ อสญฺญตาสุ✎ ร่าง
Mā dīnakāmāsu asaññatāsu,
ja536:82.4 #
ภาวํกเร คงฺคติตฺถูปมาสุ ฯ✎ ร่าง
Bhāvaṁ kare gaṅgatitthūpamāsu.
ja536:83.1 #
มุสา ตาสํ ยถา สจฺจํ✎ ร่าง
Musā tāsaṁ yathā saccaṁ,
ja536:83.2 #
สจฺจํ ตาสํ ยถา มุสา✎ ร่าง
saccaṁ tāsaṁ yathā musā;
ja536:83.3 #
คาโว พหิ ติณสฺเสว✎ ร่าง
Gāvo bahitiṇasseva,
ja536:83.4 #
โอมสนฺติ วรํ วรํ ฯ✎ ร่าง
omasanti varaṁ varaṁ.
ja536:84.1 #
คเตน ตา ปโลเภนฺติ✎ ร่าง
Gatenetā palobhenti,
ja536:84.2 #
เปกฺขิเตน หสิเตน จ✎ ร่าง
pekkhitena mhitena ca;
ja536:84.3 #
อโถปิ ทุนฺนิวตฺเถน✎ ร่าง
Athopi dunnivatthena,
ja536:84.4 #
มญฺชุนา ภณิเตน จ ฯ✎ ร่าง
mañjunā bhaṇitena ca.
ja536:85.1 #
โจริโย กฐินา ๕- เหตา✎ ร่าง
Coriyo kathinā hetā,
ja536:85.2 #
วาฬา จ ลปสกฺขรา✎ ร่าง
vāḷā ca lapasakkharā;
ja536:85.3 #
น ตา กิญฺจิ น ชานนฺติ✎ ร่าง
Na tā kiñci na jānanti,
ja536:85.4 #
ยํ มนุสฺเสสุ วญฺจนํ ฯ✎ ร่าง
yaṁ manussesu vañcanaṁ.
ja536:86.1 #
อสา โลกิตฺถิโย นาม✎ ร่าง
Asā lokitthiyo nāma,
ja536:86.2 #
เวลา ตาสํ น วิชฺชติ✎ ร่าง
velā tāsaṁ na vijjati;
ja536:86.3 #
สารตฺตา จ ปคพฺภา จ✎ ร่าง
Sārattā ca pagabbhā ca,
ja536:86.4 #
สิขี สพฺพฆโส ยถา ฯ✎ ร่าง
sikhī sabbaghaso yathā.
ja536:87.1 #
นตฺถิตฺถีนํ ปิโย นาม✎ ร่าง
Natthitthīnaṁ piyo nāma,
อ้างอิงสยามรัฐ 28.124
ja536:87.2 #
อปฺปิโยปิ น วิชฺชติ✎ ร่าง
Appiyopi na vijjati;
ja536:87.3 #
เสวนฺติ เหตา ปิยมปฺปิยญฺจ✎ ร่าง
Sevanti hetā piyamappiyañca,
ja536:87.4 #
นาวา ยถา โอรกุลํ ปรญฺจ ฯ✎ ร่าง
Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.
ja536:88.1 #
นตฺถิตฺถีนํ ปิโย นาม✎ ร่าง
Natthitthīnaṁ piyo nāma,
อ้างอิงPTS 5.449
ja536:88.2 #
อปฺปิโยปิ น วิชฺชติ✎ ร่าง
appiyopi na vijjati;
ja536:88.3 #
ธนตฺถา ปฏิเวลฺลนฺติ✎ ร่าง
Dhanattā paṭivallanti,
ja536:88.4 #
ลตาว ทุมนิสฺสิตา ฯ✎ ร่าง
latāva dumanissitā.
ja536:89.1 #
หตฺถิพนฺธํ อสฺสพนฺธํ✎ ร่าง
Hatthibandhaṁ assabandhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 69.90
ja536:89.2 #
โคปุริสญฺจ จณฺฑาลํ✎ ร่าง
Gopurisañca maṇḍalaṁ;
ja536:89.3 #
ฉวทาหกํ ปุปฺผฉฑฺฑกํ✎ ร่าง
Chavaḍāhakaṁ pupphachaḍḍakaṁ,
ja536:89.4 #
สธนํ อนุปตนฺติ นาริโย ฯ✎ ร่าง
Sadhanamanupatanti nāriyo.
ja536:90.1 #
กุลปุตฺตํปิ ชหนฺติ อกิญฺจินํ✎ ร่าง
Kulaputtampi jahanti akiñcanaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 31.404
ja536:90.2 #
ฉวกสมํ สทิสํ✎ ร่าง
Chavakasamasadisampi;
ja536:90.3 #
อนุปตนฺติ✎ ร่าง
Anugacchanti anupatanti,
ja536:90.4 #
ธนเหตุ จ นาริโยติ ฯ✎ ร่าง
Dhanahetu hi nāriyo”ti.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๘ — ขุททกนิกาย ชาดก ๒ (จัตตาฬีส–มหานิบาต)
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน