‹ กลับ
กุณาลชาดก
เล่ม ๒๘ — ขุททกนิกาย ชาดก ๒ (จัตตาฬีส–มหานิบาต) · ข้อ 313 · ขุ.ชา.๒. ๒๘/๑๘๙๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๑๓] ได้ยินว่า ในครั้งนั้น พญานกกุณาละรู้แจ้งแล้ว ซึ่งเบื้องต้นท่ามกลาง และที่สุดแห่งคาถา ของนารทพราหมณ์ผู้ประเสริฐ จึงได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ในเวลานั้นว่า บัณฑิตพึงเจรจากับบุรุษผู้ถือดาบอย่างคมกล้า พึงเจรจากับปีศาจผู้ดุร้าย แม้จะพึงเข้าไปนั่งใกล้งูพิษร้าย แต่ไม่ควรเจรจากับหญิงตัวต่อตัว เพราะ ว่าหญิงเป็นผู้ย่ำยีจิตของโลก ถืออาวุธ คือ การฟ้อนรำ ขับร้องและการ เจรจา ย่อมเบียดเบียนบุรุษผู้ไม่ตั้งสติไว้ เหมือนหมู่รากษสที่เกาะเบียด เบียนพวกพ่อค้าฉะนั้น หญิงไม่มีวินัย ไม่มีสังวร ยินดีในน้ำเมาและ เนื้อสัตว์ ไม่สำรวม ผลาญทรัพย์ที่บุรุษหามาได้โดยยากให้ฉิบหาย เหมือนปลาติมิงคละกลืนกินมังกรในทะเล ฉะนั้น หญิงมีกามคุณ ๕ อัน น่ายินดี เป็นทำเลหากิน เป็นคนหยิ่ง จิตไม่เที่ยงตรง ไม่สำรวม ย่อม เข้าไปหาชายผู้ประมาทเหมือนแม่น้ำทั้งหลาย อันไหลไปสู่มหาสมุทร ฉะนั้น หญิงได้ชื่อว่าฆ่าชายด้วยราคะ และโทสะ เข้าไปหาชายคนใด เพราะความพอใจ เพราะความกำหนัด หรือเพราะต้องการทรัพย์ ย่อม เผาชายเช่นนั้นเสีย เช่นดังเปลวไฟ หญิงรู้ว่าชายมั่งคั่ง มีทรัพย์มาก ย่อมเข้าไปหาชาย ยอมให้ทั้งทรัพย์และตนเอง ย่อมเกาะชายที่มีจิตถูก ราคะย้อม เหมือนเถาย่านทรายเกาะไม้สาละในป่า ฉะนั้น หญิงประดับ ร่างกายหน้าตาให้สวย เข้าไปหาชายด้วยความพอใจมีประการต่างๆ ทำ ยิ้มน้อยยิ้มใหญ่ ใช้มารยาตั้งร้อย เหมือนดังคนเล่นกลและอสุรินทรราหู หญิงประดับประดาด้วยทอง แก้วมณีและมุกดา ถึงจะมีคนสักการะและ รักษาไว้ในตระกูลสามี ก็ยังประพฤตินอกใจสามี ดังหญิงที่อยู่ใน ทรวงอก ประพฤตินอกใจทานพ ฉะนั้น จริงอยู่ นรชนผู้มีปัญญาเครื่อง พิจารณา แม้จะมีเดช มีมหาชนสักการะบูชา ถ้าตกอยู่ในอำนาจของ หญิงแล้ว ย่อมไม่รุ่งเรือง เหมือนพระจันทร์ ถูกราหูจับฉะนั้น โจรผู้มี จิตโกรธ คิดประทุษร้าย พึงกระทำแก่โจรอื่นซึ่งเป็นข้าศึกที่มาประจัญ หน้า ส่วนผู้ตกอยู่ในอำนาจหญิง ไม่มีอุเบกขา ย่อมเข้าถึงความ พินาศยิ่งกว่านั้นอีก หญิงถึงจะถูกชายฉุดกระชากลากผมและหยิกข่วน ด้วยเล็บ คุกคามทุบตีด้วยเท้า ด้วยมือและท่อนไม้ ก็กลับวิ่งเข้าหา เหมือนหมู่แมลงวันที่ซากศพ ฉะนั้น บุรุษผู้มีจักษุ คือปัญญา ปรารถนา ความสุขแก่ตน พึงเว้นหญิงเสียเหมือนกับบ่วงและข่ายที่ดักไว้ในสกุล ในถนนสายหนึ่ง ในราชธานี หรือในนิคม ผู้ใดสละเสียแล้วซึ่งตบะคุณ อันเป็นกุศล ประพฤติจริตอันมิใช่ของพระอริยะ ผู้นั้นต้องกลับจาก เทวโลกไปคลุกเคล้าอยู่กับนรก เหมือนพ่อค้าซื้อหม้อแตก ฉะนั้น บุรุษ ผู้ตกอยู่ในอำนาจของหญิง ย่อมถูกติเตียนทั้งในโลกนี้และโลกหน้า กรรมของตนกระทบแล้ว เป็นคนโง่เขลา ย่อมไปพลั้งๆ พลาดๆ โดย ไม่แน่นอน เหมือนรถที่เทียมด้วยลาโกง ย่อมไปผิดทาง ฉะนั้น ผู้ตกอยู่ ในอำนาจของหญิง ย่อมเข้าถึงนรกเป็นที่เผาสัตว์ให้รุ่มร้อน และนรกอัน มีป่าไม้งิ้ว มีหนามแหลมดังหอกเหล็ก แล้วมาในกำเนิดสัตว์ ดิรัจฉาน ย่อมไม่พ้นจากวิสัยเปรตและอสุรกาย หญิงย่อมทำลายความ เล่นหัว ความยินดี ความเพลิดเพลินอันเป็นทิพย์ และจักรพรรดิสมบัติ ในมนุษย์ของชายผู้ประมาทให้พินาศ และยังทำชายนั้นให้ถึงทุคติอีกด้วย ชายเหล่าใดไม่ต้องการหญิง ประพฤติพรหมจรรย์ ชายเหล่านั้นพึงได้ การเล่นหัว ความยินดีอันเป็นทิพย์ จักรพรรดิสมบัติในมนุษย์ และนาง เทพอัปสรอันอยู่ในวิมานทอง โดยไม่ยากเลย ชายเหล่าใดไม่ต้องการ หญิง ประพฤติพรหมจรรย์ ชายเหล่านั้นพึงได้คติที่ก้าวล่วงเสียซึ่ง กามธาตุ รูปธาตุ สมภพ และคติที่เข้าถึงวิสัยความปราศจากราคะ โดยไม่ยากเลย ชายเหล่าใดไม่ต้องการหญิง ประพฤติพรหมจรรย์ ชาย เหล่านั้นเป็นผู้ดับแล้ว สะอาด พึงได้นิพพานอันเกษม อันก้าวล่วงเสีย ซึ่งทุกข์ทั้งปวง ล่วงส่วน ไม่หวั่นไหว ไม่มีอะไรปรุงแต่ง โดยไม่ยาก เลย.
เทียบรายประโยค (77 ประโยค)
ja536:103.1 #
อถ ขลุ โภ กุณาโล สกุโณ นารทสฺส เทวพฺราหฺมณสฺส อาทิมชฺฌคาถาปริโยสานํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมา คาถาโย อภาสิ✎ ร่าง
Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo nāradassa devabrāhmaṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—
อ้างอิงPTS 5.452 · สยามรัฐ 28.126
ja536:104.1 #
สลฺลเป นิสิตขคฺคปาณินา✎ ร่าง
“Sallape nisitakhaggapāṇinā,
ja536:104.2 #
ปณฺฑิโต อปิ ปิสาจโทสินา✎ ร่าง
Paṇḍito api pisācadosinā;
ja536:104.3 #
อุคฺคเตชํ อุรคํปิ อาสิเท✎ ร่าง
Uggatejamuragampi āside,
ja536:104.4 #
เอโก เอกาย ปมุทาย นาลเป ฯ✎ ร่าง
Eko ekāya pamadāya nālape.
ja536:105.1 #
โลกจิตฺตมถนา หิ นาริโย✎ ร่าง
Lokacittamathanā hi nāriyo,
ja536:105.2 #
นจฺจคีตภณิตมฺหิตาวุธา✎ ร่าง
Naccagītabhaṇitamhitāvudhā;
ja536:105.3 #
พาธยนฺติ อนุปฏฺฐิตสฺสตึ✎ ร่าง
Bādhayanti anupaṭṭhitassatiṁ,
ja536:105.4 #
ทีเป รกฺขสิคณาว วาณิเช ฯ✎ ร่าง
Dīpe rakkhasigaṇova vāṇije.
ja536:106.1 #
นตฺถิ ตาสํ วินโย น สํวโร✎ ร่าง
Natthi tāsaṁ vinayo na saṁvaro,
ja536:106.2 #
มชฺชมํสนิรตา อสญฺญตา✎ ร่าง
Majjamaṁsaniratā asaññatā;
ja536:106.3 #
ตา คิลนฺติ ปุริสสฺส ปาภตํ✎ ร่าง
Tā gilanti purisassa pābhataṁ,
ja536:106.4 #
สาคเรว มกรํ ติมิงฺคโล ๑- ฯ✎ ร่าง
Sāgareva makaraṁ timiṅgalo.
ja536:107.1 #
ปญฺจกามคุณสาตโคจรา✎ ร่าง
Pañcakāmaguṇasātagocarā,
ja536:107.2 #
อุทฺธตา อนิยตา อสญฺญตา✎ ร่าง
Uddhatā aniyatā asaññatā;
ja536:107.3 #
โอสรนฺติ ปมุทา ปมาทินํ✎ ร่าง
Osaranti pamadā pamādinaṁ,
ja536:107.4 #
โลณโตยวติยํว อาปคา ฯ✎ ร่าง
Loṇatoyavatiyaṁva āpakā.
ja536:108.1 #
ยํ นรํ อุปลเปนฺติ ๒- นาริโย✎ ร่าง
Yaṁ naraṁ upalapenti nāriyo,
อ้างอิงสยามรัฐ 28.127
ja536:108.2 #
ฉนฺทสา วา รติยา วา ธเนน วา✎ ร่าง
Chandasā va ratiyā dhanena vā;
ja536:108.3 #
ชาตเวทสทิสํปิ ตาทิสํ✎ ร่าง
Jātavedasadisampi tādisaṁ,
ja536:108.4 #
ราคโทสวธิโย ๑- ทหนฺติ นํ ฯ✎ ร่าง
Rāgadosavadhiyo dahanti naṁ.
ja536:109.1 #
อทฺธํ ญตฺวา ปุริสํ มหทฺธนํ✎ ร่าง
Aḍḍhaṁ ñatvā purisaṁ mahaddhanaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 31.408
ja536:109.2 #
โอสรนฺติ สธนํ ๒- สหตฺตนา✎ ร่าง
Osaranti sadhanā sahattanā;
ja536:109.3 #
รตฺตจิตฺตํ อติเวฐยนฺติ นํ✎ ร่าง
Rattacittamativeṭhayanti naṁ,
ja536:109.4 #
สาลํ มาลุวลตาว กานเน ฯ✎ ร่าง
Sāla māluvalatāva kānane.
ja536:110.1 #
ตา อุเปนฺติ วิวิเธน ฉนฺทสา✎ ร่าง
Tā upenti vividhena chandasā,
ja536:110.2 #
จิตฺรพิมฺพมุขิโย อลงฺกตา โ✎ ร่าง
Citrabimbamukhiyo alaṅkatā;
ja536:110.3 #
อหสนฺติ ๓- ปหสนฺติ นาริโย✎ ร่าง
Uhasanti pahasanti nāriyo,
ja536:110.4 #
สํวโรว ๔- สตมายโกวิทา ฯ✎ ร่าง
Sambarova satamāyakovidā.
ja536:111.1 #
ชาตรูปมณิมุตฺตภูสิตา✎ ร่าง
Jātarūpamaṇimuttabhūsitā,
อ้างอิงPTS 5.453
ja536:111.2 #
สกฺกตา ปติกุเลสุ นาริโย✎ ร่าง
Sakkatā patikulesu nāriyo;
ja536:111.3 #
รกฺขิตา อติจรนฺติ สามิกํ✎ ร่าง
Rakkhitā aticaranti sāmikaṁ,
ja536:111.4 #
ทานวํว หทยนฺตรนิสฺสิตา ๕- ฯ✎ ร่าง
Dānavaṁva hadayantarassitā.
ja536:112.1 #
เตชวาปิ หิ นโร วิจกฺขโณ✎ ร่าง
Tejavāpi hi naro vicakkhaṇo,
ja536:112.2 #
สกฺกโต พหุชนสฺส ปูชิโต✎ ร่าง
Sakkato bahujanassa pūjito;
ja536:112.3 #
นารีนํ วสงฺคโต น ภาสติ✎ ร่าง
Nārinaṁ vasagato na bhāsati,
ja536:112.4 #
ราหุนา อุปหโตว จนฺทิมา ฯ✎ ร่าง
Rāhunā upahatova candimā.
ja536:113.1 #
ยํ กเรยฺย กุปิโต ทิโส ทิสํ✎ ร่าง
Yaṁ kareyya kupito diso disaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 28.128
ja536:113.2 #
ทุฏฺฐจิตฺโตว สมาคตํ อรึ✎ ร่าง
Duṭṭhacitto vasamāgataṁ ariṁ;
ja536:113.3 #
เตน ภิยฺโย พฺยสนํ นิคจฺฉติ✎ ร่าง
Tena bhiyyo byasanaṁ nigacchati,
ja536:113.4 #
นารีนํ วสงฺคโต อเปกฺขวา ฯ✎ ร่าง
Nārinaṁ vasagato apekkhavā.
ja536:114.1 #
เกสลูนนขฉินฺนตชฺชิตา✎ ร่าง
Kesalūnanakhachinnatajjitā,
ja536:114.2 #
ปาทปาณิกสทณฺฑตาฬิตา✎ ร่าง
Pādapāṇikasadaṇḍatāḷitā;
ja536:114.3 #
หีนเมวุปคตา หิ นาริโย✎ ร่าง
Hīnamevupagatā hi nāriyo,
ja536:114.4 #
ตา รมนฺติ กุณเปว มกฺขิกา ฯ✎ ร่าง
Tā ramanti kuṇapeva makkhikā.
ja536:115.1 #
ตา กุเลสุ วิสิขนฺตเรสุ วา✎ ร่าง
Tā kulesu visikhantaresu vā,
ja536:115.2 #
ราชธานีสุ นิคเมสุ วา ปน✎ ร่าง
Rājadhāninigamesu vā puna;
ja536:115.3 #
โอฑฺฑิตํ นมุจิปาสวาคุรํ✎ ร่าง
Oḍḍitaṁ namucipāsavākaraṁ,
ja536:115.4 #
จกฺขุมา ปริวชฺเชยฺย สุขตฺถิโก ฯ✎ ร่าง
Cakkhumā parivajje sukhatthiko.
ja536:116.1 #
โอสฺสชิตฺวา กุสลํ ตโปคุณํ✎ ร่าง
Ossajitva kusalaṁ tapoguṇaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 69.92 · พุทธชยันตี 31.410
ja536:116.2 #
โย อนริยจริตานิ มาจริ✎ ร่าง
Yo anariyacaritāni mācari;
ja536:116.3 #
เทวตาหิ นิรยํ นิมิสฺสติ✎ ร่าง
Devatāhi nirayaṁ nimissati,
ja536:116.4 #
เฉทคามิมณิยํว วาณิโช ฯ✎ ร่าง
Chedagāmimaṇiyaṁva vāṇijo.
ja536:117.1 #
โส อิธ ครหิโต ปรตฺถ จ✎ ร่าง
So idha garahito parattha ca,
ja536:117.2 #
ทุมฺมตี อุปหโต ๓- สกมฺมุนา✎ ร่าง
Dummatī upahato sakammunā;
ja536:117.3 #
คจฺฉติ อนิยโต คลาคลํ✎ ร่าง
Gacchatī aniyato gaḷāgaḷaṁ,
ja536:117.4 #
ทุฏฺฐคทฺรภรโถว อุปฺปเถ ฯ✎ ร่าง
Duṭṭhagadrabharathova uppathe.
ja536:118.1 #
โส อุเปติ นิรยํ ปตาปนํ✎ ร่าง
So upeti nirayaṁ patāpanaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 28.129
ja536:118.2 #
สตฺติสิมฺพลิวนญฺจ อายสํ✎ ร่าง
Sattisimbalivanañca āyasaṁ;
ja536:118.3 #
อาวสิตฺวาน ติรจฺฉานโยนิยํ✎ ร่าง
Āvasitvā tiracchānayoniyaṁ,
ja536:118.4 #
เปตราชวิสยํ น มุญฺจติ ฯ✎ ร่าง
Petarājavisayaṁ na muñcati.
ja536:119.1 #
ทิพฺยา ขิฑฺฑา รติโย จ นนฺทเน✎ ร่าง
Dibyakhiḍḍaratiyo ca nandane,
ja536:119.2 #
จกฺกวตฺติจริตญฺจ มานุเส✎ ร่าง
Cakkavatticaritañca mānuse;
ja536:119.3 #
นาสยนฺติ ปมุทา ปมาทินํ✎ ร่าง
Nāsayanti pamadā pamādinaṁ,
ja536:119.4 #
ทุคฺคติญฺจ ปฏิปาทยนฺติ นํ ฯ✎ ร่าง
Duggatiñca paṭipādayanti naṁ.
ja536:120.1 #
ทิพฺยา ขิฑฺฑา รติโย น ทุลฺลภา✎ ร่าง
Dibyakhiḍḍaratiyo na dullabhā,
อ้างอิงPTS 5.454
ja536:120.2 #
จกฺกวตฺติจริตญฺจ มานุเส✎ ร่าง
Cakkavatticaritañca mānuse;
ja536:120.3 #
โสวณฺณพฺยมฺหนิลยา จ อจฺฉรา✎ ร่าง
Soṇṇabyamhanilayā ca accharā,
ja536:120.4 #
เย จรนฺติ ปมุทาหนตฺถิกา ฯ✎ ร่าง
Ye caranti pamadāhanatthikā.
ja536:121.1 #
กามธาตุสมติกฺกมา คติ✎ ร่าง
Kāmadhātusamatikkamā gati,
ja536:121.2 #
รูปธาตุสมฺภโว น ทุลฺลโภ✎ ร่าง
Rūpadhātuyā bhāvo na dullabho;
ja536:121.3 #
วีตราควิสยูปปตฺติ ยา✎ ร่าง
Vītarāgavisayūpapatti yā,
ja536:121.4 #
เย จรนฺติ ปมุทาหนตฺถิกา ฯ✎ ร่าง
Ye caranti pamadāhanatthikā.
ja536:122.1 #
สพฺพทุกฺขสมติกฺกมํ สิวํ✎ ร่าง
Sabbadukkhasamatikkamaṁ sivaṁ,
ja536:122.2 #
อจฺจนฺตํ อจลิตํ อสงฺขตํ✎ ร่าง
Accantamacalitaṁ asaṅkhataṁ;
ja536:122.3 #
นิพฺพุเตหิ สุจีหิ น ทุลฺลภํ✎ ร่าง
Nibbutehi sucihī na dullabhaṁ,
ja536:122.4 #
เย จรนฺติ ปมุทาหนตฺถิกาติ ฯ✎ ร่าง
Ye caranti pamadāhanatthikā”ti.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๘ — ขุททกนิกาย ชาดก ๒ (จัตตาฬีส–มหานิบาต)
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน