เล่ม ๒๘ — ขุททกนิกาย ชาดก ๒ (จัตตาฬีส–มหานิบาต) ข้อ 414

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๑๔] พระราชชนนีทอดพระเนตรเห็นรถเปล่า นายสารถีกลับมาแต่ผู้เดียว ทรงกรรแสง มีพระเนตรชุ่มด้วยน้ำอัสสุชล ทอดพระเนตรดูนายสารถี นั้นอยู่ ทรงเข้าพระทัยว่านายสารถีฝังลูกของเราเสร็จแล้วกลับมา ลูก ของเราอันนายสารถีฝังในแผ่นดิน ถมแผ่นดินแล้วเป็นแน่ ศัตรูทั้งหลาย ย่อมพากันยินดี คนมีเวรทั้งหลายย่อมพากันอิ่มใจแน่แท้ เพราะเห็นนาย สารถีกลับมา เพราะนายสารถีฝังลูกของเรา พระราชชนนีทอดพระเนตร เห็นรถเปล่า และนายสารถีกลับมาแต่ผู้เดียว จึงทรงกรรแสง มีพระเนตร ชุ่มด้วยน้ำอัสสุชล ตรัสถามนายสารถีระร่ำระรักว่า ลูกของเราเป็นใบ้ หรือ เป็นง่อยเปลี้ยจริงหรือ ลูกของเราขณะเมื่อท่านจะฝังในแผ่นดิน พูด อะไรบ้างหรือเปล่า ดูกรนายสารถี ขอได้บอกเนื้อความนั้นแก่เราเถิด ลูก ของเราเป็นใบ้ ง่อยเปลี้ย เมื่อท่านจะฝังลงแผ่นดิน กระดิกมือและเท้า อย่างไร เราถามแล้ว ขอท่านจงบอกเนื้อความนั้นแก่เรา.

ja538:50.1 #

สุญฺญํ มาตา รถํ ทิสฺวา✎ ร่าง

Suññaṁ mātā rathaṁ disvā,

ja538:50.2 #

เอกํ สารถิมาคตํ✎ ร่าง

ekaṁ sārathimāgataṁ;

ja538:50.3 #

อสฺสุปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ✎ ร่าง

Assupuṇṇehi nettehi,

ja538:50.4 #

โรทนฺตี นํ อุทิกฺขติ✎ ร่าง

rodantī naṁ udikkhati.

ja538:51.1 #

อยํ โส สารถิ เอติ✎ ร่าง

“Ayaṁ so sārathi eti,

ja538:51.2 #

นิหนฺตฺวา มม อตฺรชํ ฯ✎ ร่าง

nihantvā mama atrajaṁ;

ja538:51.3 #

นิหโต นูน เม ปุตฺโต✎ ร่าง

Nihato nūna me putto,

ja538:51.4 #

ปฐพฺยา ภูมิวฑฺฒโน✎ ร่าง

pathabyā bhūmivaḍḍhano.

ja538:52.1 #

อมิตฺตา นูน นนฺทนฺติ✎ ร่าง

Amittā nūna nandanti,

ja538:52.2 #

ปตีตา นูน เวริโน✎ ร่าง

patītā nūna verino;

ja538:52.3 #

อาคตํ สารถึ ทิสฺวา✎ ร่าง

Āgataṁ sārathiṁ disvā,

ja538:52.4 #

นิหนฺตฺวา มม อตฺรชํ ฯ✎ ร่าง

nihantvā mama atrajaṁ”.

ja538:53.1 #

สุญฺญํ มาตา รถํ ทิสฺวา✎ ร่าง

Suññaṁ mātā rathaṁ disvā,

ja538:53.2 #

เอกํ สารถิมาคตํ✎ ร่าง

ekaṁ sārathimāgataṁ;

ja538:53.3 #

อสฺสุปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ✎ ร่าง

Assupuṇṇehi nettehi,

ja538:53.4 #

โรทนฺตี นํ ปริปุจฺฉติ ๑- ฯ✎ ร่าง

rodantī paripucchi naṁ.

ja538:54.1 #

กินฺนุ มูโค กินฺนุ ปกฺโข✎ ร่าง

“Kiṁ nu mūgo kiṁ nu pakkho,

อ้างอิงพุทธชยันตี 32.12

ja538:54.2 #

กินฺนุ โส วิลปี ตทา✎ ร่าง

kiṁ nu so vilapī tadā;

ja538:54.3 #

นิหญฺญมาโน ภูมิยา✎ ร่าง

Nihaññamāno bhūmiyā,

ja538:54.4 #

ตํ เม อกฺขาหิ สารถิ ฯ✎ ร่าง

taṁ me akkhāhi sārathi.

ja538:55.1 #

กถํ หตฺเถหิ ปาเทหิ✎ ร่าง

Kathaṁ hatthehi pādehi,

ja538:55.2 #

มูโค ปกฺโข วิวชฺชยิ✎ ร่าง

mūgapakkho vivajjayi;

ja538:55.3 #

นิหญฺญมาโน ภูมิยา✎ ร่าง

Nihaññamāno bhūmiyā,

ja538:55.4 #

ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ✎ ร่าง

taṁ me akkhāhi pucchito”.