เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 17

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๗] คำว่า โค ม้า ทาส คนภายใน มีความว่า โคทั้งหลายเรียกว่า โค. ปสุสัตว์ เป็นต้นเรียกว่า ม้า. คำว่า ทาส ได้แก่ ทาส ๔ จำพวก คือ ทาสที่เกิดภายใน ๑ ทาสที่ซื้อ มาด้วยทรัพย์ ๑ ผู้ที่สมัครเข้าถึงความเป็นทาสเอง ๑ เชลยผู้ที่เข้าถึงความเป็นทาส ๑. สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสว่า คนบางพวกเป็นทาสโดยกำเนิดบ้าง คนบางพวกเป็นทาสที่เขาซื้อมาด้วย ทรัพย์บ้าง คนบางพวกสมัครเข้าเป็นทาสเองบ้าง คนบางพวกเป็นทาส เพราะตกเป็นเชลยบ้าง. คำว่า คนภายใน ได้แก่ บุรุษ ๓ จำพวก คือ คนรับจ้าง ๑ กรรมกร ๑ พวกอยู่อาศัย ๑ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า โค ม้า ทาส คนภายใน.

mnd1:39.1 #

ควาสฺสํ ทาสโปริสนฺติ✎ ร่าง

Gavāssaṁ dāsaporisanti.

mnd1:39.2 #

ควนฺติ คาโว ๑- วุจฺจนฺติ ฯ✎ ร่าง

Gavanti gavā vuccanti.

mnd1:39.3 #

อสฺสาติ ปสุกาทโย วุจฺจนฺติ ฯ ทาสาติ จตฺตาโร ทาสา อนฺโตชาตโก ทาโส ธนกฺกีตโก ทาโส สามํ วา ทาสวิยํ ๒- อุเปติ อกามโก ๓- วา ทาสวิยํ ๔- อุเปติ ฯ อามาย ทาสาปิ ภวนฺติ เหเก ธเนน กีตาปิ ภวนฺติ ทาสา สามญฺจ เอเก อุปยนฺติ ทาสํ ๕- ภยาปนุณฺณาปิ ภวนฺติ ทาสา ๖- ฯ โปริสนฺติ ตโย ปุริสา ภชกา กมฺมกรา อุปชีวิโนติ✎ ร่าง

Assāti pasukādayo vuccanti.

mnd1:41.3 #

ควาสฺสํ ทาสโปริสํ ฯ✎ ร่าง

gavāssaṁ dāsaporisaṁ.