เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 219

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๑๙] คำว่า มุนีย่อมไม่เข้าไปติดในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน และอารมณ์ที่ทราบ ฉันนั้น มีความว่า คำว่า ฉันนั้น เป็นอุปไมยยังอุปมาให้ถึงพร้อมเฉพาะ. คำว่า มุนี มีความว่า ญาณเรียกว่า โมนะ ได้แก่ ปัญญา ความรู้ทั่ว ฯลฯ ก้าวล่วงธรรมเป็นเครื่องข้อง และตัณหา เพียงดังข่าย ดำรงอยู่ และเป็นผู้อันเทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว บุคคลนั้นชื่อว่ามุนี. คำว่า ติด ได้แก่ ความติด ๒ อย่าง คือ ความติดด้วยตัณหา ๑ ความติดด้วยทิฏฐิ ๑ ฯลฯ นี้ชื่อว่าความติด ด้วยตัณหา ฯลฯ นี้ชื่อว่าความติดด้วยทิฏฐิ มุนีละความติดด้วยตัณหา สละคืนความติดด้วย ทิฏฐิเสียแล้ว ย่อมไม่ติด ไม่ติดพร้อม ไม่เข้าไปติด คือ เป็นผู้ไม่ติด ไม่ติดพร้อม ไม่เข้า ไปติดแล้ว เป็นผู้ออกไป สละเสียแล้ว พ้นขาดแล้ว ไม่เกี่ยวข้องแล้ว ในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน อารมณ์ที่ทราบ อารมณ์ที่รู้แจ้ง เป็นผู้มีจิตกระทำให้ปราศจากแดนกิเลสอยู่ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า มุนีย่อมไม่เข้าไปติดในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน และอารมณ์ที่ทราบ ฉันนั้น. เพราะเหตุนั้น พระผู้ มีพระภาคจึงตรัสว่า หยาดน้ำย่อมไม่ติดในใบบัว วารีย่อมไม่ติดในดอกบัว ฉันใด มุนีย่อม ไม่เข้าไปติดในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน และอารมณ์ที่ทราบ ฉันนั้น.

เทียบรายประโยค (15 ประโยค)

mnd6:82.1 #

เอวํ มุนิ โนปลิมฺปติ ยทิทํ ทิฏฺฐสุตํ มุเตสุ วาติ✎ ร่าง

Evaṁ muni nopalimpati, yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vāti.

อ้างอิงPTS 136 · ฉัฏฐสังคายนา 77.98

mnd6:82.2 #

เอวนฺติ โอปมฺมสมฺปฏิปาทนา ฯ✎ ร่าง

Evanti opammasampaṭipādanaṁ.

mnd6:82.3 #

มุนีติ✎ ร่าง

Munīti.

mnd6:82.4 #

โมนํ วุจฺจติ ญาณํ ยา ปญฺญา ปชานนา ฯเปฯ สงฺคชาลมติจฺจ โส มุนิ ฯ✎ ร่าง

Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.

mnd6:82.5 #

เลปาติ เทฺว เลปา✎ ร่าง

Lepāti dve lepā—

mnd6:82.6 #

ตณฺหาเลโป จ ทิฏฺฐิเลโป จ ฯเปฯ✎ ร่าง

taṇhālepo ca diṭṭhilepo ca …pe…

mnd6:82.7 #

อยํ ตณฺหาเลโป ฯเปฯ✎ ร่าง

ayaṁ taṇhālepo …pe…

mnd6:82.8 #

อยํ ทิฏฺฐิเลโป ฯ✎ ร่าง

ayaṁ diṭṭhilepo.

mnd6:82.9 #

มุนิ ตณฺหาเลปํ ปหาย ทิฏฺฐิเลปํ ปฏินิสฺสชฺชิตฺวา ทิฏฺเฐ น ลิมฺปติ สุเต น ลิมฺปติ มุเต น ลิมฺปติ วิญฺญาเต น ลิมฺปติ น สํลิมฺปติ นุปลิมฺปติ อลิตฺโต อสํลิตฺโต อนูปลิตฺโต นิกฺขนฺโต นิสฺสฏฺโฐ วิปฺปมุตฺโต วิสญฺญุตฺโต วิมริยาทิกเตน เจตสา วิหรตีติ✎ ร่าง

Muni taṇhālepaṁ pahāya diṭṭhilepaṁ paṭinissajjitvā diṭṭhe na limpati, sute na limpati, mute na limpati, viññāte na limpati na palimpati na upalimpati alitto apalitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

mnd6:82.10 #

เอวํ มุนิ โนปลิมฺปติ ยทิทํ ทิฏฺฐสุตํ มุเตสุ วา ฯ✎ ร่าง

evaṁ muni nopalimpati, yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vā.

mnd6:83.1 #

เตนาห ภควา✎ ร่าง

Tenāha bhagavā—

mnd6:84.1 #

อุทวินฺทุ ยถาปิ โปกฺขเร✎ ร่าง

“Udabindu yathāpi pokkhare,

mnd6:84.2 #

ปทุเม วาริ ยถา น ลิมฺปติ✎ ร่าง

Padume vāri yathā na limpati;

mnd6:84.3 #

เอวํ มุนิ โนปลิมฺปติ✎ ร่าง

Evaṁ muni nopalimpati,

mnd6:84.4 #

ยทิทํ ทิฏฺฐสุตํ มุเตสุ วาติ ฯ✎ ร่าง

Yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vā”ti.

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน