เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔๕] คำว่า ขอเชิญพระองค์จงตรัสบอกว่า กิเลสเหล่านั้น มีมาแต่อะไร?
ความว่า พระพุทธนิมิตตรัสถาม สอบถาม ขอให้ตรัสบอก เชิญให้ทรงแสดง ขอให้ประกาศ
ซึ่งมูล เหตุ นิทาน เหตุเกิด แดนเกิด สมุฏฐาน อาหาร อารมณ์ ปัจจัย สมุทัย แห่งกิเลส ๘
ประการนี้ว่า กิเลส ๘ ประการนี้ คือ ความทะเลาะ ความวิวาท ความรำพัน ความโศก
ความตระหนี่ ความถือตัว ความดูหมิ่น และความพูดส่อเสียด มีมา คือ เกิด เกิดพร้อม
บังเกิด บังเกิดเฉพาะ ปรากฏมาแต่อะไร คือ มีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็น
ชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า กิเลสเหล่านั้นมีมาแต่อะไร. คำว่า ขอเชิญ
พระองค์จงตรัสบอก คือ ขอเชิญพระองค์จงตรัสบอก ตรัสตอบ แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย
จำแนก ทำให้ตื้น ประกาศ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ขอเชิญพระองค์จงตรัสบอกว่า กิเลสเหล่านั้นมี
มาแต่อะไร. เพราะเหตุนั้น พระพุทธนิมิตนั้นจึงตรัสถามว่า
ความทะเลาะ ความวิวาท ความรำพัน ความโศก ความตระหนี่
ความถือตัว ความดูหมิ่น และความพูดส่อเสียดมีมาแต่อะไร? ขอเชิญ
พระองค์จงตรัสบอกว่า กิเลสเหล่านั้นมีมาแต่อะไร?
กุโต ปหูตา เต ตทิงฺฆ พฺรูหีติ✎ ร่าง
Kutopahūtā te tadiṅgha brūhīti.
อ้างอิงPTS 258 · ฉัฏฐสังคายนา 77.188
กลโห จ วิวาโท
จ ปริเทโว จ โสโก จ มจฺฉริยญฺจ มาโน จ อติมาโน จ
เปสุญฺญญฺจ✎ ร่าง
Kalaho ca vivādo ca paridevo ca soko ca macchariyañca māno ca atimāno ca pesuññañcāti—
อิเม อฏฺฐ กิเลสา กุโต ปหูตา กุโต ชาตา กุโต
สญฺชาตา กุโต นิพฺพตฺตา กุโต อภินิพฺพตฺตา กุโต ปาตุภูตา
กึนิทานา กึสมุทยา กึชาติกา กึปภวาติ✎ ร่าง
ime aṭṭha kilesā kutopahūtā kutojātā kutosañjātā kutonibbattā kutoabhinibbattā kutopātubhūtā, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavāti.
อิเมสํ อฏฺฐนฺนํ กิเลสานํ
มูลํ ปุจฺฉติ เหตุํ ปุจฺฉติ นิทานํ ปุจฺฉติ สมฺภวํ ปุจฺฉติ ปภวํ ปุจฺฉติ
สมุฏฺฐานํ ปุจฺฉติ อาหารํ ปุจฺฉติ อารมฺมณํ ปุจฺฉติ ปจฺจยํ
ปุจฺฉติ สมุทยํ ปุจฺฉติ ปปุจฺฉติ ยาจติ อชฺเฌสติ ปสาเทตีติ✎ ร่าง
Imesaṁ aṭṭhannaṁ kilesānaṁ mūlaṁ pucchati, hetuṁ pucchati, nidānaṁ pucchati, sambhavaṁ pucchati, pabhavaṁ pucchati, samuṭṭhānaṁ pucchati, āhāraṁ pucchati, ārammaṇaṁ pucchati, paccayaṁ pucchati, samudayaṁ pucchati papucchati yācati ajjhesati pasādetīti—
กุโต ปหูตา เต ฯ ตทิงฺฆ พฺรูหีติ✎ ร่าง
kutopahūtā te tadiṅgha brūhīti.
อิงฺฆ พฺรูหิ อาจิกฺขาหิ เทเสหิ
ปญฺญาเปหิ ๑- ปฏฺฐเปหิ วิวร วิภช อุตฺตานีกโรหิ ปกาเสหีติ✎ ร่าง
Iṅgha brūhi ācikkha desehi paññapehi paṭṭhapehi vivara vibhaja uttānīkarohi pakāsehīti—
กุโต ปหูตา เต ตทิงฺฆ พฺรูหิ ฯ✎ ร่าง
kutopahūtā te tadiṅgha brūhi.
เตนาห โส นิมฺมิโต✎ ร่าง
Tenāha so nimmito—
กุโต ปหูตา กลหา วิวาทา✎ ร่าง
“Kutopahūtā kalahā vivādā,
ปริเทวโสกา สหมจฺฉรา จ✎ ร่าง
Paridevasokā sahamaccharā ca;
มานาติมานา สหเปสุณา จ✎ ร่าง
Mānātimānā sahapesuṇā ca,
กุโต ปหูตา เต ตทิงฺฆ พฺรูหีติ ฯ✎ ร่าง
Kutopahūtā te tadiṅgha brūhī”ti.