เนื้อความทั้งข้อ
[๖๒๘] คำว่า ไม่ปรารถนาความหมดจดและความไม่หมดจด ความว่า พวกปุถุชน
ย่อมปรารถนาความไม่หมดจด คือ ปรารถนาอกุศลธรรม ย่อมปรารถนา ความหมดจด คือ
ปรารถนาเบญจกามคุณ ย่อมปรารถนาความไม่หมดจด คือ ปรารถนาอกุศลธรรมและเบญจกามคุณ
ปรารถนาความหมดจด คือ ปรารถนาทิฏฐิ ๖๒ ย่อมปรารถนาความไม่หมดจด คือ ปรารถนา
อกุศลธรรม เบญจกามคุณ และทิฏฐิ ๖๒ ย่อมปรารถนาความหมดจด คือ ปรารถนากุศล
ธรรมอันมีในไตรธาตุ ย่อมปรารถนาความไม่หมดจด คือ ปรารถนาอกุศลธรรม เบญจกามคุณ
ทิฏฐิ ๖๒ และกุศลธรรมอันมีในไตรธาตุ พวกกัลยาณปุถุชน ย่อมปรารถนาความหมดจด คือ
ปรารถนาความย่างเข้าสู่อริยมรรค พระเสขะ ย่อมปรารถนาอรหัตผลซึ่งเป็นธรรมอันเลิศ เมื่อบรรลุ
อรหัตผลแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่ปรารถนาอกุศลธรรม ไม่ปรารถนาเบญจกามคุณ ไม่ปรารถนา
ทิฏฐิ ๖๒ ไม่ปรารถนากุศลธรรมอันมีในไตรธาตุ ไม่ปรารถนาความย่างเข้าสู่อริยมรรค ไม่
ปรารถนาอรหัตผลซึ่งเป็นธรรมอันเลิศ พระอรหันต์ก้าวล่วงความปรารถนาแล้ว ล่วงเลยความ
เจริญและความเสื่อมเสียแล้ว. ท่านอยู่จบพรหมจรรย์แล้ว มีจรณะอันประพฤติแล้ว ฯลฯ มิได้
มีภพใหม่ต่อไป เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ไม่ปรารถนาความหมดจดและความไม่หมดจด.
สุทฺธึ อสุทฺธินฺติ อปตฺถยาโน✎ ร่าง
Suddhiṁ asuddhinti apatthayānoti.
อ้างอิงPTS 314 · สยามรัฐ 29.378
ติ อสุทฺธึ ปตฺเถนฺติ อกุสเล
ธมฺเม ปตฺเถ✎ ร่าง
Asuddhinti asuddhiṁ patthenti, akusale dhamme patthenti.
นฺติ สุทฺธึ ปตฺเถนฺติ ปญฺจ กามคุเณ ปตฺเถนฺติ✎ ร่าง
Suddhinti suddhiṁ patthenti, pañca kāmaguṇe patthenti;
อสุทฺธึ ปตฺเถนฺติ อกุสเล ธมฺเม ปตฺเถนฺติ ปญฺจ กามคุเณ
ปตฺเถนฺติ✎ ร่าง
asuddhiṁ patthenti, akusale dhamme patthenti, pañca kāmaguṇe patthenti;
สุทฺธึ ปตฺเถนฺติ ทฺวาสฏฺฐีทิฏฺฐิคตานิ ปตฺเถนฺติ อสุทฺธึ
ปตฺเถนฺติ อกุสเล ธมฺเม ปตฺเถนฺติ ปญฺจ กามคุเณ ปตฺเถนฺติ
ทฺวาสฏฺฐีทิฏฺฐิคตานิ ปตฺเถนฺติ✎ ร่าง
suddhiṁ patthenti, dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni patthenti, asuddhiṁ patthenti, akusale dhamme patthenti, pañca kāmaguṇe patthenti, dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni patthenti;
สุทฺธึ ปตฺเถนฺติ✎ ร่าง
suddhiṁ patthenti;
เตธาตุเก กุสเล
ธมฺเม ปตฺเถนฺติ อสุทฺธึ ปตฺเถนฺติ อกุสเล ธมฺเม ปตฺเถนฺติ ปญฺจ
กามคุเณ ปตฺเถนฺติ ทฺวาสฏฺฐีทิฏฺฐิคตานิ ปตฺเถนฺติ เตธาตุเก
กุสเล ธมฺเม ปตฺเถนฺติ✎ ร่าง
tedhātuke kusale dhamme patthenti, asuddhiṁ patthenti, akusale dhamme patthenti, pañca kāmaguṇe patthenti, dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni patthenti, tedhātuke kusale dhamme patthenti;
สุทฺธึ ปตฺเถนฺติ กลฺยาณปุถุชฺชนา ๑-
นิยามาวกฺกนฺตึ ปตฺเถนฺติ✎ ร่าง
suddhiṁ patthenti, puthujjanakalyāṇakā niyāmāvakkantiṁ patthenti.
เสกฺขา อคฺคธมฺมํ อรหตฺตํ ปตฺเถนฺติ ฯ✎ ร่าง
Sekkhā aggadhammaṁ arahattaṁ patthenti.
อรหตฺตปฺปตฺเต อรหา เนว อกุสเล ธมฺเม ปตฺเถติ นปิ ปญฺจ
กามคุเณ ปตฺเถติ นปิ ทฺวาสฏฺฐีทิฏฺฐิคตานิ ปตฺเถติ นปิ เตธาตุเก
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ปุถุชฺชนกลฺยาณกา ฯ
กุสเล ธมฺเม ปตฺเถติ นปิ นิยามาวกฺกนฺตึ ปตฺเถติ นปิ อคฺคธมฺมํ
อรหตฺตํ ปตฺเถติ ฯ✎ ร่าง
Arahatte patte arahā neva akusale dhamme pattheti, napi pañca kāmaguṇe pattheti, napi dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pattheti, napi tedhātuke kusale dhamme pattheti, napi niyāmāvakkantiṁ pattheti, napi aggadhammaṁ arahattaṁ pattheti.
ปตฺถนํ สมติกฺกนฺโต อรหา วุฑฺฒิปริหานึ
วีติวตฺโต ฯ✎ ร่าง
Patthanā samatikkanto arahā vuddhipārihānivītivatto.
โส วุฏฺฐวาโส จิณฺณจรโณ ฯเปฯ✎ ร่าง
So vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo …pe…
นตฺถิ ตสฺส ปุนพฺภโวติ✎ ร่าง
jātijarāmaraṇasaṁsāro natthi tassa punabbhavoti—
สุทฺธึ อสุทฺธินฺติ อปตฺถยาโน ฯ✎ ร่าง
suddhiṁ asuddhinti apatthayāno.