เนื้อความทั้งข้อ
[๑๓๖] ปัญญาในการออกและหลีกไปจากสังขารนิมิตภายนอกเป็นโคตร-
*ภูญาณอย่างไร ชื่อว่าโคตรภู เพราะอรรถว่าครอบงำความเกิดขึ้น ครอบงำความ
เป็นไป ครอบงำนิมิต ครอบงำกรรมเครื่องประมวลมา ครอบงำปฏิสนธิ
ครอบงำคติ ครอบงำความบังเกิด ครอบงำอุบัติ ครอบงำชาติ ครอบงำชรา
ครอบงำพยาธิ ครอบงำมรณะ ครอบงำความเศร้าโศก ครอบงำความรำพัน
ครอบงำความคับแค้นใจ ครอบงำสังขารนิมิตภายนอก ชื่อว่าโคตรภู เพราะ
อรรถว่า แล่นไปสู่นิพพานอันไม่มีความเกิดขึ้น ฯลฯ แล่นไปสู่นิพพานอัน
เป็นที่ดับ ชื่อว่าโคตรภู เพราะอรรถว่า ครอบงำความเกิดขึ้นแล้ว แล่นไปสู่
นิพพานอันไม่มีความเกิดขึ้น ครอบงำความเป็นไปแล้ว แล่นไปสู่นิพพานอัน
ไม่มีความเป็นไป ฯลฯ ครอบงำสังขารนิมิตภายนอกแล้ว แล่นไปสู่นิพพานอัน
เป็นที่ดับ ฯ
กถํ พหิทฺธาวุฏฺฐานวิวฏฺฏเน ปญฺญา โคตฺรภูญาณํ ๑- ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ bahiddhā vuṭṭhānavivaṭṭane paññā gotrabhuñāṇaṁ?
อ้างอิงPTS 1.66
อุปฺปาทํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Uppādaṁ abhibhuyyatīti—
ปวตฺตํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Pavattaṁ abhibhuyyatīti—
นิมิตฺตํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Nimittaṁ abhibhuyyatīti—
อายุหนํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Āyūhanaṁ abhibhuyyatīti—
ปฏิสนฺธึ
อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Paṭisandhiṁ abhibhuyyatīti—
คตึ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Gatiṁ abhibhuyyatīti—
นิพฺพตฺตึ
อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Nibbattiṁ abhibhuyyatīti—
อุปปตฺตึ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Upapattiṁ abhibhuyyatīti—
ชาตึ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Jātiṁ abhibhuyyatīti—
ชรํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Jaraṁ abhibhuyyatīti—
พฺยาธึ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Byādhiṁ abhibhuyyatīti—
มรณํ
อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Maraṇaṁ abhibhuyyatīti—
โสกํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Sokaṁ abhibhuyyatīti—
ปริเทวํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Paridevaṁ abhibhuyyatīti—
อุปายาสํ อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Upāyāsaṁ abhibhuyyatīti—
พหิทฺธาสงฺขารนิมิตฺตํ
อภิภุยฺยตีติ✎ ร่าง
Bahiddhā saṅkhāranimittaṁ abhibhuyyatīti—
อนุปฺปาทํ ปกฺขนฺทตีติ✎ ร่าง
Anuppādaṁ pakkhandatīti—
โคตฺรภู ฯ✎ ร่าง
gotrabhu.
—
Appavattaṁ pakkhandatīti—
นิโรธํ
นิพฺพานํ ปกฺขนฺทตีติ✎ ร่าง
nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—
อุปฺปาทํ อภิภุยฺยิตฺวา อนุปฺปาทํ
ปกฺขนฺทตีติ✎ ร่าง
Uppādaṁ abhibhuyyitvā anuppādaṁ pakkhandatīti—
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.60
ปวตฺตํ อภิภุยฺยิตฺวา อปฺปวตฺตํ ปกฺขนฺทตีติ✎ ร่าง
Pavattaṁ abhibhuyyitvā appavattaṁ pakkhandatīti—
นิมิตฺตํ อภิภุยฺยิตฺวา อนิมิตฺตํ ปกฺขนฺทตีติ✎ ร่าง
Nimittaṁ abhibhuyyitvā animittaṁ pakkhandatīti—
โคตฺรภู ฯเปฯ✎ ร่าง
gotrabhu …pe…
พหิทฺธาสงฺขารนิมิตฺตํ อภิภุยฺยิตฺวา นิโรธํ นิพฺพานํ ปกฺขนฺทตีติ✎ ร่าง
bahiddhā saṅkhāranimittaṁ abhibhuyyitvā nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—
โคตฺรภู ฯ✎ ร่าง
gotrabhu.