เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 250

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๕๐] ปัญญาในความสลัดออก เป็นวิโมกขวิวัฏฏญาณอย่างไร ฯ พระโยคาวจรย่อมสลัดกามฉันทะออกด้วยเนกขัมมะ สลัดพยาบาทออก ด้วยความไม่พยาบาท สลัดถีนมิทธะออกด้วยอาโลกสัญญา สลัดอุทธัจจะออก ด้วยความไม่ฟุ้งซ่าน สลัดวิจิกิจฉาออกด้วยการกำหนดธรรม ฯลฯ สลัดกิเลส ทั้งปวงออกด้วยอรหัตมรรค เพราะฉะนั้น ปัญญาในความสลัดออก (แต่ละอย่าง) จึงเป็นวิโมกขวิวัฏฏญาณ (แต่ละอย่าง) ฯ ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้ธรรมนั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะอรรถว่า รู้ชัด เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาในความสลัดออก เป็นวิโมกข- *วิวัฏฏญาณ ฯ

ps1.1:500.1 #

กถํ โวสฺ✎ ร่าง

Kathaṁ vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ?

อ้างอิงPTS 1.110 · สยามรัฐ 31.161 · ฉัฏฐสังคายนา 79.101

ps1.1:500.2 #

—

Nekkhammena kāmacchandaṁ vosajjatīti—

ps1.1:500.3 #

สคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ ฯ เนกฺขมฺเมน กามจฺฉนฺทํ โวสฺสชฺชตีติ ๔- โวสฺสคฺเค ปญฺญา @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ชานโต ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. ยุ. จกฺขาภินิเวสโต ฯ ๓ ม. ยุ.@มนาภินิเวสโต ฯ ๔ สี. โวสฺสชฺชตีติ โวสฺสชตีติ เทฺว ปาฐา ทิสฺสนฺติ ฯ วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ✎ ร่าง

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

ps1.1:500.4 #

อพฺยาปาเทน พฺยาปาทํ โวสฺสชฺชตีติ✎ ร่าง

Abyāpādena byāpādaṁ vosajjatīti—

ps1.1:500.5 #

โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ อาโลกสญฺญาย ถีนมิทฺธํ โวสฺสชฺชตีติ โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ อวิกฺเขเปน อุทฺธจฺจํ โวสฺสชฺชตีติ โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ ธมฺมววตฺถาเนน วิจิกิจฺฉํ โวสฺสชฺชตีติ โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

ps1.1:500.6 #

อรหตฺตมคฺเคน สพฺพกิเลเส โวสฺสชฺชตีติ✎ ร่าง

Ālokasaññāya thinamiddhaṁ vosajjatīti—

ps1.1:500.7 #

โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ✎ ร่าง

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

ps1.1:500.8 #

—

Avikkhepena uddhaccaṁ vosajjatīti—

ps1.1:500.9 #

—

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

ps1.1:500.10 #

—

Dhammavavatthānena vicikicchaṁ vosajjatīti—

ps1.1:500.11 #

—

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…

ps1.1:500.12 #

—

arahattamaggena sabbakilese vosajjatīti—

ps1.1:500.13 #

—

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

ps1.1:500.14 #

ตํ ญาตฏฺเฐน ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง

Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

ps1.1:500.15 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps1.1:500.16 #

โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ ฯ✎ ร่าง

“vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ”.