เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 323

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๒๓] ปุถุชนย่อมเห็นสัญญาในตนอย่างไร ฯ บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมเห็นสังขาร วิญญาณ รูป เวทนา โดย ความเป็นตน เขามีความเห็นอย่างนี้ว่า นี้แลเป็นตัวตนของเรา ก็แลในตัวตนนี้ มีสัญญานี้ ดังนี้ ชื่อว่าย่อมเห็นสัญญาในตน เปรียบเหมือนดอกไม้มีกลิ่นหอม ... ชื่อว่าย่อมเห็นกลิ่นหอมในดอกไม้ ฉันใด บุคคลบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้น เหมือนกัน ย่อมเห็นสังขาร วิญญาณ รูป เวทนา โดยความเป็นตน ... นี้เป็น อัตตานุทิฐิมีสัญญาเป็นวัตถุที่ ๓ อัตตานุทิฐิเป็นมิจฉาทิฐิ ฯลฯ เหล่านี้เป็นสังโยชน์ แต่ไม่ใช่ทิฐิ ปุถุชนย่อมเห็นสัญญาในตนอย่างนี้ ฯ

ps1.2:54.1 #

กถํ อตฺตนิ สญฺญํ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Kathaṁ attani saññaṁ samanupassati?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.136

ps1.2:54.2 #

อิเธกจฺโจ สงฺขาเร✎ ร่าง

Idhekacco saṅkhāre …

ps1.2:54.3 #

วิญฺญาณํ✎ ร่าง

viññāṇaṁ …

ps1.2:54.4 #

รูปํ✎ ร่าง

rūpaṁ …

ps1.2:54.5 #

เวทนํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

vedanaṁ attato samanupassati.

ps1.2:54.6 #

ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง

Tassa evaṁ hoti—

ps1.2:54.7 #

อยํ โข เม อตฺตา✎ ร่าง

“ayaṁ kho me attā.

ps1.2:54.8 #

อิมสฺมิญฺจ ปน อตฺตนิ อยํ สญฺญาติ✎ ร่าง

Imasmiñca pana attani ayaṁ saññā”ti.

ps1.2:54.9 #

อตฺตนิ สญฺญํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

Attani saññaṁ samanupassati.

ps1.2:54.10 #

เสยฺยถาปิ ปุปฺผํ คนฺธสมฺปนฺนํ อสฺส✎ ร่าง

Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.

ps1.2:54.11 #

ตเมนํ ปุริโส เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง

Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—

ps1.2:54.12 #

อิทํ ปุปฺผํ อยํ คนฺโธ✎ ร่าง

“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho.

ps1.2:54.13 #

อญฺญํ ปุปฺผํ อญฺโญ คนฺโธ✎ ร่าง

Aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.

ps1.2:54.14 #

โส โข ปนายํ คนฺโธ อิมสฺมึ ปุปฺเผติ✎ ร่าง

So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.

ps1.2:54.15 #

ปุปฺผสฺมึ คนฺธํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.

ps1.2:54.16 #

เอวเมว อิเธกจฺโจ สงฺขาเร✎ ร่าง

Evamevaṁ idhekacco saṅkhāre …

ps1.2:54.17 #

วิญฺญาณํ✎ ร่าง

viññāṇaṁ …

ps1.2:54.18 #

รูปํ✎ ร่าง

rūpaṁ …

ps1.2:54.19 #

เวทนํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

vedanaṁ attato samanupassati.

ps1.2:54.20 #

ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง

Tassa evaṁ hoti—

ps1.2:54.21 #

อยํ โข เม อตฺตา✎ ร่าง

“ayaṁ kho me attā.

ps1.2:54.22 #

อิมสฺมิญฺจ ปน อตฺตนิ อยํ สญฺญาติ✎ ร่าง

Imasmiñca pana attani ayaṁ saññā”ti.

ps1.2:54.23 #

อตฺตนิ สญฺญํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

Attani saññaṁ samanupassati.

ps1.2:54.24 #

อภินิเวสปรามาโส ทิฏฺฐิ✎ ร่าง

Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.

ps1.2:54.25 #

ทิฏฺฐิ น วตฺถุ วตฺถุ น ทิฏฺฐิ✎ ร่าง

Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.

ps1.2:54.26 #

อญฺญา ทิฏฺฐิ อญฺญํ วตฺถุ✎ ร่าง

Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.

ps1.2:54.27 #

ยา จ ทิฏฺฐิ ยญฺจ วตฺถุ✎ ร่าง

Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—

ps1.2:54.28 #

อยํ ตติยา สญฺญาวตฺถุกา อตฺตานุทิฏฺฐิ✎ ร่าง

ayaṁ tatiyā saññāvatthukā attānudiṭṭhi.

ps1.2:54.29 #

อตฺตานุทิฏฺฐิ มิจฺฉาทิฏฺฐิ ฯเปฯ✎ ร่าง

Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…

ps1.2:54.30 #

อิมานิ สญฺโญชนานิ น จ ทิฏฺฐิโย✎ ร่าง

imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.

ps1.2:54.31 #

เอวํ อตฺตนิ สญฺญํ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ attani saññaṁ samanupassati.