เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 327

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๒๗] ปุถุชนย่อมเห็นสังขารในตนอย่างไร ฯ บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมเห็นวิญญาณ รูป เวทนา สัญญา โดย ความเป็นตน เขามีความเห็นอย่างนี้ว่า นี้แลเป็นตัวตนของเรา ก็แลในตัวตนนี้ มีสังขารเหล่านี้ ดังนี้ ชื่อว่าย่อมเห็นสังขารในตนเปรียบเหมือนดอกไม้มีกลิ่น- *หอม ... ฉันใด บุคคลบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเห็นวิญญาณ รูป เวทนา สัญญา โดยความเป็นตน ... นี้เป็นอัตตานุทิฐิมีสังขารเป็นวัตถุที่ ๓ อัตตานุ- *ทิฐิเป็นมิจฉาทิฐิ ฯลฯ เหล่านี้เป็นสังโยชน์ แต่ไม่ใช่ทิฐิ ปุถุชนย่อมเห็นสังขาร ในตนอย่างนี้ ฯ

ps1.2:58.1 #

กถํ อตฺตนิ สงฺขาเร สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Kathaṁ attani saṅkhāre samanupassati?

อ้างอิงPTS 1.148 · พุทธชยันตี 35.1.278

ps1.2:58.2 #

อิเธกจฺโจ วิญฺญาณํ✎ ร่าง

Idhekacco viññāṇaṁ …

ps1.2:58.3 #

รูปํ✎ ร่าง

rūpaṁ …

ps1.2:58.4 #

เวทนํ✎ ร่าง

vedanaṁ …

ps1.2:58.5 #

สญฺญํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

saññaṁ attato samanupassati.

ps1.2:58.6 #

ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง

Tassa evaṁ hoti—

ps1.2:58.7 #

อยํ โข เม อตฺตา✎ ร่าง

“ayaṁ kho me attā.

ps1.2:58.8 #

อิมสฺมิญฺจ ปน อตฺตนิ อิเม สงฺขาราติ✎ ร่าง

Imasmiñca pana attani ime saṅkhārā”ti.

ps1.2:58.9 #

อตฺตนิ สงฺขาเร สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

Attani saṅkhāre samanupassati.

ps1.2:58.10 #

เสยฺยถาปิ ปุปฺผํ คนฺธสมฺปนฺนํ อสฺส✎ ร่าง

Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.

ps1.2:58.11 #

ตเมนํ ปุริโส เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง

Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—

ps1.2:58.12 #

อิทํ ปุปฺผํ อยํ คนฺโธ✎ ร่าง

“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho;

ps1.2:58.13 #

อญฺญํ ปุปฺผํ อญฺโญ คนฺโธ✎ ร่าง

aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.

ps1.2:58.14 #

โส โข ปนายํ คนฺโธ อิมสฺมึ ปุปฺเผติ✎ ร่าง

So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.

ps1.2:58.15 #

ปุปฺผสฺมึ คนฺธํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.

ps1.2:58.16 #

เอวเมว อิเธกจฺโจ วิญฺญาณํ✎ ร่าง

Evamevaṁ idhekacco viññāṇaṁ …

ps1.2:58.17 #

รูปํ✎ ร่าง

rūpaṁ …

ps1.2:58.18 #

เวทนํ✎ ร่าง

vedanaṁ …

ps1.2:58.19 #

สญฺญํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

saññaṁ attato samanupassati.

ps1.2:58.20 #

ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง

Tassa evaṁ hoti—

ps1.2:58.21 #

อยํ โข เม อตฺตา✎ ร่าง

“ayaṁ kho me attā.

ps1.2:58.22 #

อิมสฺมิญฺจ ปน อตฺตนิ อิเม สงฺขาราติ✎ ร่าง

Imasmiñca pana attani ime saṅkhārā”ti.

ps1.2:58.23 #

อตฺตนิ สงฺขาเร สมนุปสฺสติ✎ ร่าง

Attani saṅkhāre samanupassati.

ps1.2:58.24 #

อภินิเวสปรามาโส ทิฏฺฐิ✎ ร่าง

Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.

ps1.2:58.25 #

ทิฏฺฐิ น วตฺถุ วตฺถุ น ทิฏฺฐิ✎ ร่าง

Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.

ps1.2:58.26 #

อญฺญา ทิฏฺฐิ อญฺญํ วตฺถุ✎ ร่าง

Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.

ps1.2:58.27 #

ยา จ ทิฏฺฐิ ยญฺจ วตฺถุ✎ ร่าง

Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—

ps1.2:58.28 #

อยํ ตติยา สงฺขารวตฺถุกา อตฺตานุทิฏฺฐิ✎ ร่าง

ayaṁ tatiyā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi.

ps1.2:58.29 #

อตฺตานุทิฏฺฐิ มิจฺฉาทิฏฺฐิ ฯเปฯ✎ ร่าง

Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…

ps1.2:58.30 #

อิมานิ สญฺโญชนานิ น จ ทิฏฺฐิโย✎ ร่าง

imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.

ps1.2:58.31 #

เอวํ อตฺตนิ สงฺขาเร สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ attani saṅkhāre samanupassati.