เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 616

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๑๖] จักษุ ฯลฯ แสงสว่าง เกิดขึ้นในธรรมทั้งหลายที่เราไม่เคยได้ ฟังมาก่อนว่า ก็ทุกขอริยสัจนี้นั้นแล ควรกำหนดรู้ ฯลฯ เรากำหนดรู้แล้ว คำว่า จักษุเกิดขึ้นเพราะอรรถว่ากระไร ฯลฯ คำว่า แสงสว่างเกิดขึ้นเพราะอรรถว่า กระไร ฯ คำว่า จักษุเกิดขึ้นเพราะอรรถว่าเห็น ฯลฯ คำว่า แสงสว่างเกิดขึ้นเพราะ อรรถว่าสว่างไสว ฯ จักษุเป็นธรรม ความเห็นเป็นอรรถ ฯลฯ แสงสว่างเป็นธรรม ความ สว่างไสวเป็นอรรถ ธรรม ๕ ประการ อรรถ ๕ ประการนี้ เป็นที่ตั้งแห่งทุกข์ ... ประดิษฐานอยู่ในสัจจะ ฯ ชื่อว่าธรรมจักร ในคำว่า ธมฺมจกฺกํ นี้ เพราะอรรถว่ากระไร ฯ ชื่อว่าธรรมจักร เพราะอรรถว่า พระผู้มีพระภาคทรงให้ธรรมและจักรเป็น ไป ... นิพพานอันหยั่งลงในอมตะเป็นธรรม เพราะอรรถว่าเป็นที่สุด ทรงให้ธรรม นั้นๆ เป็นไป ฯ

ps2.7:8.1 #

ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขํ อริยสจฺจํ ปริญฺเญยฺยนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง

“Taṁ kho panidaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ pariññeyyan”ti …pe…

ps2.7:8.2 #

ปริญฺญาตนฺติ ปุพฺเพ อนนุสฺสุเตสุ ธมฺเมสุ จกฺขุํ อุทปาทิ ฯเปฯ✎ ร่าง

pariññātanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…

ps2.7:8.3 #

อาโลโก อุทปาทิ ฯ✎ ร่าง

āloko udapādi.

ps2.7:9.1 #

จกฺขุํ อุทปาทีติ✎ ร่าง

Cakkhuṁ udapādīti—

อ้างอิงสยามรัฐ 31.529

ps2.7:9.2 #

เกนตฺเถน ฯเปฯ✎ ร่าง

kenaṭṭhena …pe…

ps2.7:9.3 #

อาโลโก อุทปาทีติ✎ ร่าง

āloko udapādīti—

ps2.7:9.4 #

เกนตฺเถน ฯ✎ ร่าง

kenaṭṭhena?

ps2.7:9.5 #

จกฺขุํ อุทปาทีติ✎ ร่าง

Cakkhuṁ udapādīti—

ps2.7:9.6 #

ทสฺสนฏฺเฐน ฯเปฯ✎ ร่าง

dassanaṭṭhena …pe…

ps2.7:9.7 #

อาโลโก อุทปาทีติ✎ ร่าง

āloko udapādīti—

ps2.7:9.8 #

โอภาสฏฺเฐน ฯ✎ ร่าง

obhāsaṭṭhena.

ps2.7:9.9 #

จกฺขุํ ธมฺโม ทสฺสนฏฺโฐ อตฺโถ ฯเปฯ✎ ร่าง

Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho …pe…

ps2.7:9.10 #

อาโลโก ธมฺโม โอภาสฏฺโฐ อตฺโถ✎ ร่าง

āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.

ps2.7:9.11 #

อิเม ปญฺจ ธมฺมา ปญฺจ อตฺถา ทุกฺขวตฺถุกา สจฺจวตฺถุกา สจฺจารมฺมณา สจฺจโคจรา สจฺจสงฺคหิตา สจฺจปริยาปนฺนา สจฺเจ สมุปาคตา สจฺเจ ฐิตา สจฺเจ ปติฏฺฐิตา ฯ✎ ร่าง

Ime pañca dhammā pañca atthā dukkhavatthukā saccavatthukā saccārammaṇā saccagocarā saccasaṅgahitā saccapariyāpannā sacce samudāgatā sacce ṭhitā sacce patiṭṭhitā.

ps2.7:10.1 #

ธมฺมจกฺกนฺติ เกนตฺเถน ธมฺมจกฺกํ ฯ✎ ร่าง

Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.337

ps2.7:10.2 #

ธมฺมญฺจ ปวตฺเตติ จกฺกญฺจาติ ธมฺมจกฺกํ✎ ร่าง

Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.

ps2.7:10.3 #

จกฺกญฺจ ปวตฺเตติ ธมฺมญฺจาติ ธมฺมจกฺกํ✎ ร่าง

Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.

ps2.7:10.4 #

ธมฺเมน ปวตฺเตตีติ ธมฺมจกฺกํ✎ ร่าง

Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.

ps2.7:10.5 #

ธมฺมจริยาย ปวตฺเตตีติ ธมฺมจกฺกํ✎ ร่าง

Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.

ps2.7:10.6 #

ธมฺเม ฐิโต ปวตฺเตตีติ ธมฺมจกฺกํ✎ ร่าง

Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.

ps2.7:10.7 #

ธมฺเม ปติฏฺฐิโต ปวตฺเตตีติ ธมฺมจกฺกํ ฯเปฯ✎ ร่าง

Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ …pe…

ps2.7:10.8 #

อมโตคธํ นิพฺพานํ ปริโยสานฏฺเฐน ธมฺโม ตํ ธมฺมํ ปวตฺเตตีติ ธมฺมจกฺกํ ฯ✎ ร่าง

amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.