‹ กลับ
สติปัฏฐานกถา
เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค · ข้อ 729 · ขุ.ป. ๓๑/๑๐๗๑๐ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๗๒๙] ภิกษุมีปรกติพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่อย่างไร ฯ ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ ย่อมพิจารณาเห็นจิตมีราคะ โดยความเป็น ของไม่เที่ยง ไม่พิจารณาเห็นโดยความเป็นของเที่ยง ฯลฯ ย่อมสละคืน ไม่ถือ มั่น เมื่อพิจารณาเห็นโดยความเป็นของไม่เที่ยง ย่อมละนิจจสัญญาได้ ฯลฯ เมื่อสละคืน ย่อมละความถือมั่นได้ ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นจิตด้วยอาการ ๗ นี้ จิตปรากฏ ไม่ใช่สติ สติปรากฏด้วย เป็นตัวสติด้วย ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นจิต นั้นด้วยสติและญาณนั้น เพราะเหตุดังนี้นั้น ท่านจึงเรียกการพิจารณาเห็นจิตในจิต ว่า สติปัฏฐานภาวนา ฯ ภาวนา ในคำว่า ภาวนา มี ๔ ฯลฯ ภาวนาด้วยความเป็นธรรมที่เสพ ฯลฯ ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ ย่อมพิจารณาเห็นจิตอันปราศจากราคะ จิตมีโทสะ จิตปราศจากโทสะ จิตมีโมหะ จิตปราศจากโมหะ จิตหดหู่ จิตฟุ้งซ่าน จิตเป็น มหรคต จิตไม่เป็นมหรคต จิตมีจิตอื่นยิ่งกว่า จิตไม่มีจิตอื่นยิ่งกว่า จิตตั้งมั่น จิตไม่ตั้งมั่น จิตหลุดพ้น จักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหา- *วิญญาณ กายวิญญาณ มโนวิญญาณ โดยความเป็นของไม่เที่ยง ไม่พิจารณา เห็นโดยความเป็นของเที่ยง ฯลฯ ย่อมสละคืน ไม่ถือมั่น เมื่อพิจารณาเห็น โดยความเป็นของไม่เที่ยง ย่อมละนิจจสัญญาได้ ฯลฯ เมื่อสละคืน ย่อมละ ความถือมั่นได้ ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นจิตด้วยอาการ ๗ นี้ จิตปรากฏ ไม่ใช่สติ สติปรากฏด้วย เป็นตัวสติด้วย ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นจิตนั้นด้วยสติและญาณนั้น เพราะเหตุดังนี้นั้น ท่านจึงเรียกการพิจารณาเห็นจิตในจิตว่า สติปัฏฐานภาวนา ฯ ภาวนา ในคำว่า ภาวนา มี ๔ ฯลฯ ภาวนาด้วยความว่าเป็นธรรม ที่เสพ ฯลฯ ภิกษุมีปรกติพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่อย่างนี้ ฯ
เทียบรายประโยค (44 ประโยค)
ps3.8:9.1 #
กถํ จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ citte cittānupassī viharati?
อ้างอิงPTS 2.234 · ฉัฏฐสังคายนา 79.402
ps3.8:9.2 #
อิเธกจฺโจ สราคํ จิตฺตํ อนิจฺจโต อนุปสฺสติ โน นิจฺจโต ฯเปฯ✎ ร่าง
Idhekacco sarāgaṁ cittaṁ aniccato anupassati, no niccato …pe…
ps3.8:9.3 #
ปฏินิสฺสชฺชติ โน อาทิยติ✎ ร่าง
paṭinissajjati, no ādiyati.
ps3.8:9.4 #
อนิจฺจโต อนุปสฺสนฺโต นิจฺจสญฺญํ ปชหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Aniccato anupassanto niccasaññaṁ pajahati …pe…
ps3.8:9.5 #
ปฏินิสฺสชฺชนฺโต อาทานํ ปชหติ✎ ร่าง
paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.
ps3.8:9.6 #
อิเมหิ สตฺตหากาเรหิ จิตฺตํ อนุปสฺสติ✎ ร่าง
Imehi sattahi ākārehi cittaṁ anupassati.
ps3.8:9.7 #
จิตฺตํ อุปฏฺฐานํ โน สติ✎ ร่าง
Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati.
ps3.8:9.8 #
สติ อุปฏฺฐานํ เจว สติ จ✎ ร่าง
Sati upaṭṭhānañceva sati ca.
ps3.8:9.9 #
ตาย สติยา เตน ญาเณน ตํ จิตฺตํ อนุปสฺสตีติ✎ ร่าง
Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.
ps3.8:9.10 #
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
ps3.8:9.11 #
จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสนา สติปฏฺฐานภาวนา ฯ✎ ร่าง
“citte cittānupassanāsatipaṭṭhānā”.
ps3.8:10.1 #
ภาวนาติ จตสฺโส ภาวนา ฯเปฯ✎ ร่าง
Bhāvanāti catasso bhāvanā …pe…
อ้างอิงพุทธชยันตี 35.2.224
ps3.8:10.2 #
อาเสวนฏฺเฐน ภาวนา ฯเปฯ✎ ร่าง
āsevanaṭṭhena bhāvanā.
ps3.8:11.1 #
อิเธกจฺโจ วีตราคํ จิตฺตํ สโทสํ จิตฺตํ วีตโทสํ จิตฺตํ✎ ร่าง
Idhekacco vītarāgaṁ cittaṁ …pe…
อ้างอิงสยามรัฐ 31.626
ps3.8:11.4 #
สโมหํ จิตฺตํ✎ ร่าง
samohaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.5 #
วีตโมหํ จิตฺตํ✎ ร่าง
vītamohaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.6 #
สงฺขิตฺตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
saṅkhittaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.7 #
วิกฺขิตฺตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
vikkhittaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.8 #
มหคฺคตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
mahaggataṁ cittaṁ …
ps3.8:11.9 #
อมหคฺคตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
amahaggataṁ cittaṁ …
ps3.8:11.10 #
สอุตฺตรํ จิตฺตํ✎ ร่าง
sauttaraṁ cittaṁ …
ps3.8:11.11 #
อนุตฺตรํ จิตฺตํ✎ ร่าง
anuttaraṁ cittaṁ …
ps3.8:11.12 #
สมาหิตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
samāhitaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.13 #
อสมาหิตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
asamāhitaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.14 #
วิมุตฺตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
vimuttaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.15 #
อวิมุตฺตํ จิตฺตํ✎ ร่าง
avimuttaṁ cittaṁ …
ps3.8:11.16 #
จกฺขุวิญฺญาณํ✎ ร่าง
cakkhuviññāṇaṁ …
ps3.8:11.17 #
โสตวิญฺญาณํ✎ ร่าง
sotaviññāṇaṁ …
ps3.8:11.18 #
ฆานวิญฺญาณํ✎ ร่าง
ghānaviññāṇaṁ …
ps3.8:11.19 #
ชิวฺหาวิญฺญาณํ✎ ร่าง
jivhāviññāṇaṁ …
ps3.8:11.20 #
กายวิญฺญาณํ✎ ร่าง
kāyaviññāṇaṁ …
ps3.8:11.21 #
มโนวิญฺญาณํ อนิจฺจโต อนุปสฺสติ โน นิจฺจโต ฯเปฯ✎ ร่าง
manoviññāṇaṁ aniccato anupassati, no niccato …pe…
ps3.8:11.22 #
ปฏินิสฺสชฺชติ โน อาทิยติ✎ ร่าง
paṭinissajjati, no ādiyati.
ps3.8:11.23 #
อนิจฺจโต อนุปสฺสนฺโต นิจฺจสญฺญํ ปชหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Aniccato anupassanto niccasaññaṁ pajahati …pe…
ps3.8:11.24 #
ปฏินิสฺสชฺชนฺโต อาทานํ ปชหติ✎ ร่าง
paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.
ps3.8:11.25 #
อิเมหิ สตฺตหากาเรหิ จิตฺตํ อนุปสฺสติ✎ ร่าง
Imehi sattahi ākārehi cittaṁ anupassati.
ps3.8:11.26 #
จิตฺตํ อุปฏฺฐานํ โน สติ✎ ร่าง
Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati.
ps3.8:11.27 #
สติ อุปฏฺฐานํ เจว สติ จ✎ ร่าง
Sati upaṭṭhānañceva sati ca.
ps3.8:11.28 #
ตาย สติยา เตน ญาเณน ตํ จิตฺตํ อนุปสฺสตีติ✎ ร่าง
Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.
ps3.8:11.29 #
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
ps3.8:11.30 #
จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสนา สติปฏฺฐานภาวนา ฯ✎ ร่าง
“citte cittānupassanāsatipaṭṭhānā”.
ps3.8:12.1 #
ภาวนาติ จตสฺโส ภาวนา ฯเปฯ✎ ร่าง
Bhāvanāti catasso bhāvanā …pe…
ps3.8:12.2 #
อาเสวนฏฺเฐน ภาวนา ฯเปฯ✎ ร่าง
āsevanaṭṭhena bhāvanā.
ps3.8:12.3 #
เอวํ จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ citte cittānupassī viharati.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน