—
Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
ตถาคตํ เชตวเน วสนฺตํ✎ ร่าง
Tathāgataṁ jetavane vasantaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.1 · ฉัฏฐสังคายนา 57.1 · พุทธชยันตี 36.2
อปุจฺฉิ เวเทหมุนี นตงฺโค✎ ร่าง
Apucchi vedehamunī nataṅgo;
สพฺพญฺญุพุทฺธา กิร นาม โหนฺติ✎ ร่าง
“Sabbaññubuddhā kira nāma honti,
ภวนฺติ เต เหตุหิ เกหิ ธีรา ๑- ฯ✎ ร่าง
Bhavanti te hetubhi kehi vīra”.
ตทาห สพฺพญฺญุวโร มเหสี✎ ร่าง
Tadāha sabbaññuvaro mahesī,
อานนฺทภทฺทํ มธุรสฺสเรน✎ ร่าง
Ānandabhaddaṁ madhurassarena;
เย สพฺพพุทฺเธสุ กตาธิการา✎ ร่าง
“Ye pubbabuddhesu katādhikārā,
อลทฺธโมกฺขา ชินสาสเนสุ ฯ✎ ร่าง
Aladdhamokkhā jinasāsanesu.
เตเนว สมฺโพธิมุเขน ธีรา✎ ร่าง
Teneva sambodhimukhena dhīrā,
อชฺฌาสเยนาปิ มหาพเลน✎ ร่าง
Ajjhāsayenāpi mahābalena;
ปญฺญาย เตเชน สุติกฺขปญฺญา✎ ร่าง
Paññāya tejena sutikkhapaññā,
สพฺพญฺญุภาวํ อนุปาปุณนฺติ ฯ✎ ร่าง
Sabbaññubhāvaṁ anupāpuṇanti.
อหมฺปิ ปุพฺพพุทฺเธสุ✎ ร่าง
Ahampi pubbabuddhesu,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.2 · ฉัฏฐสังคายนา 57.2
พุทฺธตฺตํ อภิปตฺถยึ✎ ร่าง
buddhattamabhipatthayiṁ;
—
Atha buddhāpadānāni,
อ้างอิงPTS 1.1
ตึส ปารมิ สมฺปุณฺณา✎ ร่าง
Tiṁsapāramisampuṇṇā,
ธมฺมราชา อสงฺขิยา ฯ✎ ร่าง
dhammarājā asaṅkhiyā.
สมฺโพธึ พุทฺธเสฏฺฐานํ✎ ร่าง
Sambodhiṁ buddhaseṭṭhānaṁ,
สสงฺเฆ โลกนายเก✎ ร่าง
sasaṅghe lokanāyake;
ทสงฺคุลี นมสฺสิตฺวา✎ ร่าง
Dasaṅgulī namassitvā,
สิรสา อภิวาทเย ๒- ฯ✎ ร่าง
sirasā abhivādayiṁ.
ยาวตา พุทฺธเขตฺเตสุ✎ ร่าง
Yāvatā buddhakhettesu,
รตนา วิชฺชนฺติสงฺขิยา✎ ร่าง
ratanā vijjantisaṅkhiyā;
อากาสฏฺฐา จ ภุมฺมฏฺฐา✎ ร่าง
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā,
มนสา สพฺพมาหเร ๓- ฯ✎ ร่าง
manasā sabbamāhariṁ.
ตตฺถ รูปิยภูมิยํ✎ ร่าง
Tattha rūpiyabhūmiyaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.4
ปาสาทํ มาปเย อหํ✎ ร่าง
pāsādaṁ māpayiṁ ahaṁ;
เนกภุมฺมํ รตนมยํ✎ ร่าง
Nekabhummaṁ ratanāmayaṁ,
อุพฺพิทฺธํ นภมุคฺคตํ ฯ✎ ร่าง
ubbiddhaṁ nabhamuggataṁ.
วิจิตฺตถมภํ สุกตํ✎ ร่าง
Vicittathambhaṁ sukataṁ,
สุวิภตฺตํ มหารหํ✎ ร่าง
suvibhattaṁ mahārahaṁ;
กนกามยสงฺฆาฏํ✎ ร่าง
Kanakamayasaṅghāṭaṁ,
โกนฺตจฺฉตฺเตหิ มณฺฑิตํ ฯ✎ ร่าง
kontacchattehi maṇḍitaṁ.
ปฐมา เวฬุริยา ภูมิ✎ ร่าง
Paṭhamā veḷuriyā bhūmi,
วิมลพฺภสมา สุภา✎ ร่าง
vimalabbhasamā subhā;
นฬินาชลชากิณฺณา✎ ร่าง
Naḷinajalajākiṇṇā,
วรกญฺจนภูมิยา ฯ✎ ร่าง
varakañcanabhūmiyā.
ปหฏฺฐสาขาปวาฬ- วณฺณา✎ ร่าง
Pavāḷaṁsā pavāḷavaṇṇā,
โลหิตกา สุภา✎ ร่าง
kāci lohitakā subhā;
อินฺทโคปกวณฺณาภา✎ ร่าง
Indagopakavaṇṇābhā,
ภูมิ โอภาสตี ทิสา ฯ✎ ร่าง
bhūmi obhāsatī disā.
สุวิภตฺตา ฆรมุขา✎ ร่าง
Suvibhattā gharamukhā,
นิยฺยุหา ๘- สีหปญฺชรา✎ ร่าง
niyyūhā sīhapañjarā;
จตุโร เวทิกา ชาลา✎ ร่าง
Caturo vedikā jālā,
คนฺธาเวฬา มโนรมา ฯ✎ ร่าง
gandhāveḷā manoramā.
นีลา ปีตา โลหิตกา✎ ร่าง
Nīlā pītā lohitakā,
โอทาตา สุทฺธกาฬกา✎ ร่าง
odātā suddhakāḷakā;
กูฏาคารวรูเปตา✎ ร่าง
Kūṭāgāravarūpetā,
สตฺตรตนภูสิตา ฯ✎ ร่าง
sattaratanabhūsitā.
โอโลกมยา ปทุมา✎ ร่าง
Olokamayā padumā,
อ้างอิงPTS 1.2
วาฬวิหงฺคโสภิตา✎ ร่าง
vāḷavihaṅgasobhitā;
นกฺขตฺตตารกากิณฺณา✎ ร่าง
Nakkhattatārakākiṇṇā,
จนฺทสุริเยหิ ๙- มณฺฑิตา ฯ✎ ร่าง
candasūrehi maṇḍitā.
เหมชาเลน สญฺฉนฺนา✎ ร่าง
Hemajālena sañchannā,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.3
โสณฺณกึกิณิกายุตา✎ ร่าง
soṇṇakiṅkiṇikāyutā;
วาตเวเคน กุชฺชนฺติ✎ ร่าง
Vātavegena kūjanti,
โสณฺณชาลา ๑- มโนรมา ฯ✎ ร่าง
soṇṇamālā manoramā.
มญฺเชฏฺฐกํ โลหิตกํ✎ ร่าง
Mañjeṭṭhakaṁ lohitakaṁ,
ปีตกํ หริปญฺชรํ✎ ร่าง
pītakaṁ haripiñjaraṁ;
นานารงฺเคหิ สํจิตฺตํ✎ ร่าง
Nānāraṅgehi sampītaṁ,
อุสฺสิตทฺธชมาลินี ฯ✎ ร่าง
ussitaddhajamālinī.
นานา ๓- พหูเนกสตา✎ ร่าง
Na naṁ bahūnekasatā,
ผลกา ๔- รชตามยา✎ ร่าง
phalikā rajatāmayā;
มณิมยา โลหิตงฺกา✎ ร่าง
Maṇimayā lohitaṅgā,
มสารคลฺลมยา ตถา ฯ✎ ร่าง
masāragallamayā tathā;
นานาสยนจิตฺติตา✎ ร่าง
Nānāsayanavicittā,
สณฺหกาสิกสนฺถตา✎ ร่าง
saṇhakāsikasanthatā.
กมฺพลา ทุกุลา จีนา✎ ร่าง
Kampalā dukūlā cīnā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.3
ปตฺตุณฺณา ปณฺฑุปาวุรา ฯ✎ ร่าง
pattuṇṇā paṇḍupāvurā;
วิวิธตฺถรณํ สพฺพํ✎ ร่าง
Vividhattharaṇaṁ sabbaṁ,
มนสา ปญฺญเปมหํ✎ ร่าง
manasā paññapesahaṁ.
ตาสุ ตาเสฺวว ภูมีสุ✎ ร่าง
Tāsu tāsveva bhūmīsu,
รตนกูฏลงฺกตา ฯ✎ ร่าง
ratanakūṭalaṅkataṁ;
มณิเวโรจนา อุกฺกา✎ ร่าง
Maṇiverocanā ukkā,
ธารยนฺตา สุติฏฺฐเร✎ ร่าง
dhārayantā sutiṭṭhare.
โสภนฺติ เอสิกา ถมฺภา✎ ร่าง
Sobhanti esikā thambhā,
สุภา กญฺจนโตรณา ฯ✎ ร่าง
subhā kañcanatoraṇā;
ชมฺโพนทา สารมยา✎ ร่าง
Jambonadā sāramayā,
อโถ รชตมยาปิจ✎ ร่าง
atho rajatamayāpi ca.
เนกาสนฺธี สุวิภตฺตา✎ ร่าง
Nekā sandhī suvibhattā,
กวาฏคฺคลจิตฺติตา ฯ✎ ร่าง
kavāṭaggaḷacittitā;
อุภโต ปุณฺณฆฏาเนกา✎ ร่าง
Ubhato puṇṇaghaṭānekā,
ปทุมุปฺปลสํยุตา✎ ร่าง
padumuppalasaṁyutā.
อตีเต สพฺพพุทฺเธ จ✎ ร่าง
Atīte sabbabuddhe ca,
สสงฺเฆ โลกนายเก ฯ✎ ร่าง
sasaṅghe lokanāyake;
ปกติวณฺณรูเปน✎ ร่าง
Pakativaṇṇarūpena,
นิมฺมินิตฺวา สสาวเก✎ ร่าง
nimminitvā sasāvake.
เตน ทฺวาเรน ปวีสิตฺวา✎ ร่าง
Tena dvārena pavisitvā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.6
สพฺพพุทฺธา สสาวกา ฯ✎ ร่าง
sabbe buddhā sasāvakā;
สพฺพโสวณฺณมเย ปีเฐ✎ ร่าง
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe,
นิสินฺนา อริยมณฺฑลา✎ ร่าง
nisinnā ariyamaṇḍalā.
เย จ เอตรหิ อตฺถิ✎ ร่าง
Ye ca etarahi atthi,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.4
พุทฺธา โลเก อนุตฺตรา ฯ✎ ร่าง
Buddhā loke anuttarā;
อตีตา ๑- วตฺตมานา จ✎ ร่าง
Atīte vattamānā ca,
ภวนํ สพฺเพ สมารุหุํ✎ ร่าง
Bhavanaṁ sabbe samāruhuṁ.
ปจฺเจกพุทฺเธเนกสเต✎ ร่าง
Paccekabuddhenekasate,
สยมฺภู อปราชิเต ฯ✎ ร่าง
Sayambhū aparājite;
อตีเต วตฺตมาเน จ✎ ร่าง
Atīte vattamāne ca,
ภวนํ สพฺเพ สมารุหุํ✎ ร่าง
Bhavanaṁ sabbe samāruhuṁ.
กปฺปรุกฺขา พหู อตฺถิ✎ ร่าง
Kapparukkhā bahū atthi,
เย ทิพฺพา เย จ มานุสา ฯ✎ ร่าง
Ye dibbā ye ca mānusā;
สพฺพํ ทุสฺสํ สมาหนฺตฺวา✎ ร่าง
Sabbaṁ dussaṁ samāhantvā,
อจฺฉาเทมิ ติจีวรํ✎ ร่าง
Acchādemi ticīvaraṁ.
ขชฺชโภชฺชํ สายนิยํ✎ ร่าง
Khajjaṁ bhojjaṁ sāyanīyaṁ,
สมฺปนฺนํ ปานโภชนํ ฯ✎ ร่าง
sampannaṁ pānabhojanaṁ;
มณิมเย สุเภ ปตฺเต✎ ร่าง
Maṇimaye subhe patte,
สมฺปูเรตฺวา อทาสหํ✎ ร่าง
sampūretvā adāsahaṁ.
ทิพฺพวตฺถา สมาหุตฺวา✎ ร่าง
Dibbavatthasamā hutvā,
มฏฺฐา จีวรสํยุตา ฯ✎ ร่าง
maṭṭhā cīvarasaṁyutā;
มธุรา สกฺขรา เจว✎ ร่าง
Madhurā sakkharā ceva,
เตลา จ มธุผาณิตา✎ ร่าง
telā ca madhuphāṇitā.
ตปฺปิตา ปรมนฺเนน✎ ร่าง
Tappitā paramannena,
อ้างอิงPTS 1.3
สพฺเพ อริยมณฺฑลา ฯ✎ ร่าง
sabbe te ariyamaṇḍalā;
รตนคพฺภํ ปวีสิตฺวา✎ ร่าง
Ratanagabbhaṁ pavisitvā,
เกสรีว คุหาสเย✎ ร่าง
kesarīva guhāsayā.
มหารหมฺหิ สยเน✎ ร่าง
Mahārahamhi sayane,
สีหเสยฺยมกปฺปยุํ ฯ✎ ร่าง
sīhaseyyamakappayuṁ;
สมฺปชานา สมุฏฺฐาย เ✎ ร่าง
Sampajānā samuṭṭhāya,
สยฺเย ปลฺลงฺกมาภชุํ✎ ร่าง
sayane pallaṅkamābhujuṁ.
โคจรํ สพฺพพุทฺธานํ✎ ร่าง
Gocaraṁ sabbabuddhānaṁ,
ฌานรติสมปฺปิตา ฯ✎ ร่าง
jhānaratisamappitā;
อญฺเญ ธมฺมานิ เทเสนฺติ✎ ร่าง
Aññe dhammāni desenti,
อญฺเญ กีฬนฺติ อิทฺธิยา✎ ร่าง
aññe kīḷanti iddhiyā.
อปฺปนายปิ กีฬนฺติ✎ ร่าง
Aññe abhiññā appenti,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.4
อภิญฺญาวสิภาวิตา ฯ✎ ร่าง
abhiññā vasibhāvitā;
วิกุพฺพนา วิกุพฺพนฺติ✎ ร่าง
Vikubbanā vikubbanti,
อเนกสตสหสฺสิโย✎ ร่าง
aññenekasahassiyo.
พุทฺธาปิ พุทฺเธ ปุจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Buddhāpi buddhe pucchanti,
วิสยํ สพฺพญฺญุมาลยํ ฯ✎ ร่าง
visayaṁ sabbaññumālayaṁ;
คมฺภีรํ นิปุณํ ฐานํ✎ ร่าง
Gambhīraṁ nipuṇaṁ ṭhānaṁ,
ปญฺญาย วินิพุชฺฌเร✎ ร่าง
paññāya vinibujjhare.
สาวกา พุทฺเธ ปุจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Sāvakā buddhe pucchanti,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.5
พุทฺธา ปุจฺฉนฺติ สาวเก ฯ✎ ร่าง
buddhā pucchanti sāvake;
อญฺญมญฺญญฺจ ปุจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Aññamaññañca pucchitvā,
อญฺญมญฺญํ พฺยากโรนฺติ เต✎ ร่าง
aññoññaṁ byākaronti te.
พุทฺธา ปจฺเจกพุทฺธา จ✎ ร่าง
Buddhā paccekabuddhā ca,
สาวกา ปริจารกา ฯ✎ ร่าง
sāvakā paricārakā;
เอวํ รตีสุ รมมานา✎ ร่าง
Evaṁ sakāya ratiyā,
ปาสาเทภิรมนฺติ เต
|๑.๓๕| ฉตฺตาติ✎ ร่าง
pāsādebhiramanti te.
ฉตฺตา ติฏฺฐนฺติ รตนา✎ ร่าง
Chattā tiṭṭhantu ratanā,
เวฬุสนฺนิภา ๒- ฯ
สุวณฺณชาลสํยุตฺตํ รชตชาลขจิตํ✎ ร่าง
kañcanāveḷapantikā;
มุตฺตาชาลปริกฺขิตฺตํ✎ ร่าง
Muttājālaparikkhittā,
สพฺเพ ธาเรนฺตุ มตฺถเก ฯ✎ ร่าง
sabbe dhārentu matthake.
ภวนฺติ ๕- เจลวิตานา✎ ร่าง
Bhavantu ceḷavitānā,
โสณฺณตารกจิตฺติตา✎ ร่าง
soṇṇatārakacittitā;
วิจิตฺตา มลยวิตตา✎ ร่าง
Vicittamalyavitatā,
สพฺเพ ธาเรนฺตุ มตฺถเก ฯ✎ ร่าง
sabbe dhārentu matthake.
วิตตา มลยทาเมหิ✎ ร่าง
Vitatā malyadāmehi,
คนฺธทาเมหิ โสภิตา✎ ร่าง
gandhadāmehi sobhitā;
ทุสฺสทาเมหิ ปริกิณฺณา✎ ร่าง
Dussadāmaparikiṇṇā,
รตนทามภูสิตา ฯ✎ ร่าง
ratanadāmabhūsitā.
ปุปฺผาภิกิณฺณา สุวิจิตฺตา✎ ร่าง
Pupphābhikiṇṇā sucittā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.8
สุรภิคนฺธธูปิตา✎ ร่าง
surabhigandhabhūsitā;
คนฺธปญฺจางฺคุลงฺกตา✎ ร่าง
Gandhapañcaṅgulakatā,
เหมจฺฉทนฉาทิตา ฯ✎ ร่าง
hemacchadanachāditā.
จตุทฺทิสา โปกฺขรญฺโญ✎ ร่าง
Catuddisā pokkharañño,
ปทุมุปฺปลสนฺถตา✎ ร่าง
padumuppalasanthatā;
โสวณฺณรูเป ขายนฺตุ✎ ร่าง
Sovaṇṇarūpā khāyantu,
ปทุมเรณุรชุคฺคตา ฯ✎ ร่าง
padmareṇurajuggatā.
ปุปฺผนฺตุ ปาทปา สพฺเพ✎ ร่าง
Pupphantu pādapā sabbe,
ปาสาทสฺส สมนฺตโต✎ ร่าง
pāsādassa samantato;
สยญฺจ ปุปฺผา มุญฺจิตฺวา✎ ร่าง
Sayañca pupphā muñcitvā,
คนฺตฺวา ภวนโมกิรุํ ฯ✎ ร่าง
gantvā bhavanamokiruṁ.
สิขิโน ตตฺถ นจฺจนฺตุ✎ ร่าง
Sikhino tattha naccantu,
ทิพฺพา หํสา ปกุชฺชเร✎ ร่าง
dibbahaṁsā pakūjare;
กรวิกา จ คายนฺตุ✎ ร่าง
Karavīkā ca gāyantu,
ทิชสงฺฆา สมนฺตโต ฯ✎ ร่าง
dijasaṅghā samantato.
เภริโย สพฺพา วชฺชนฺตุ✎ ร่าง
Bheriyo sabbā vajjantu,
วีณา สพฺพา รวนฺตุ ตา✎ ร่าง
vīṇā sabbā rasantu tā;
สพฺพา สงฺคีติ วตฺตนฺตุ✎ ร่าง
Sabbā saṅgīti vattantu,
ปาสาทสฺส สมนฺตโต ฯ✎ ร่าง
pāsādassa samantato.
ยาวตา พุทฺธเขตฺตมฺหิ✎ ร่าง
Yāvatā buddhakhettamhi,
อ้างอิงPTS 1.4 · สยามรัฐ 32.6
จกฺกวาฬา ๑- จมูปริ✎ ร่าง
cakkavāḷe tato pare;
มหนฺตา โชติสมฺปนฺนา✎ ร่าง
Mahantā jotisampannā,
อจฺฉิทฺทา รตนามยา ฯ✎ ร่าง
acchinnā ratanāmayā.
ติฏฺฐนฺตุ โสณฺณปลฺลงฺกา✎ ร่าง
Tiṭṭhantu soṇṇapallaṅkā,
ทีปรุกฺขา ชลนฺตุ เต✎ ร่าง
dīparukkhā jalantu te;
ภวนฺตุ เอกปชฺโชตา✎ ร่าง
Bhavantu ekapajjotā,
ทสสหสฺสปรมฺปรา ฯ✎ ร่าง
dasasahassiparamparā.
คณิกา ลาสิกา เจว✎ ร่าง
Gaṇikā lāsikā ceva,
นจฺจนฺตุ อจฺฉราคณา✎ ร่าง
naccantu accharāgaṇā;
นานารงฺคา ปทิสฺสนฺตุ✎ ร่าง
Nānāraṅgā padissantu,
ปาสาทสฺส สมนฺตโต ฯ✎ ร่าง
pāsādassa samantato.
ทุมคฺเค ปพฺพตคฺเค วา✎ ร่าง
Dumagge pabbatagge vā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.5
สิเนรุคิริมุทฺธเน✎ ร่าง
sinerugirimuddhani;
อุสฺสาเปมิ ธชํ สพฺพํ✎ ร่าง
Ussāpemi dhajaṁ sabbaṁ,
วิจิตฺตํ ปญฺจวณฺณิกํ ฯ✎ ร่าง
vicittaṁ pañcavaṇṇikaṁ.
นรา นาคา จ คนฺธพฺพา✎ ร่าง
Narā nāgā ca gandhabbā,
สพฺเพ เทวา อุเปนฺตุ เต✎ ร่าง
sabbe devā upentu te;
นมสฺสนฺตา ปญฺชลิกา✎ ร่าง
Namassantā pañjalikā,
ปาสาทํ ปริวารยุํ ฯ✎ ร่าง
pāsādaṁ parivārayuṁ.
ยงฺกิญฺจิ กุสลํ กมฺมํ✎ ร่าง
Yaṁ kiñci kusalaṁ kammaṁ,
กตฺตพฺพํ กิริยํ มม✎ ร่าง
kattabbaṁ kiriyaṁ mama;
กาเยน วาจามนสา✎ ร่าง
Kāyena vācā manasā,
ติทเส สุคตํ กตํ ฯ✎ ร่าง
tidase sukataṁ kataṁ.
เย สตฺตา สญฺญิโน อตฺถิ✎ ร่าง
Ye sattā saññino atthi,
เย จ สตฺตา อสญฺญิโน✎ ร่าง
ye ca sattā asaññino;
กตํ ปุญฺญผลํ มยฺหํ✎ ร่าง
Kataṁ puññaphalaṁ mayhaṁ,
สพฺเพ ภาคี ภวนฺตุ เต ฯ✎ ร่าง
sabbe bhāgī bhavantu te.
เย ๒- ตํ กตํ สุวิทิตํ✎ ร่าง
Yesaṁ kataṁ suviditaṁ,
ทินฺนํ ปุญฺญผลํ มยา✎ ร่าง
dinnaṁ puññaphalaṁ mayā;
เย จ ตตฺถ น ชานนฺติ✎ ร่าง
Ye ca tattha na jānanti,
เทวา คนฺตฺวา นิเวทยุํ ฯ✎ ร่าง
devā gantvā nivedayuṁ.
สพฺเพ โลกมฺหิ เย สตฺตา✎ ร่าง
Sabbalokamhi ye sattā,
ชีวนฺตาหารเหตุกา✎ ร่าง
Jīvantāhārahetukā;
มนุญฺญํ โภชนํ สพฺเพ✎ ร่าง
Manuññaṁ bhojanaṁ sabbaṁ,
ลภนฺตุ มม เจตสา ฯ✎ ร่าง
Labhantu mama cetasā.
มนสา ทานํ มยา ทินฺนํ✎ ร่าง
Manasā dānaṁ mayā dinnaṁ,
มนสา ปสาทมาทยึ✎ ร่าง
manasā pasādamāvahiṁ;
ปูชิตฺวา ๕- สพฺพสมฺพุทฺธํ✎ ร่าง
Pūjitā sabbasambuddhā,
ปจฺเจกานญฺจ ปูชยึ ฯ✎ ร่าง
paccekā jinasāvakā.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.7
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชเหตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
ทุเว ภเว ปชานามิ✎ ร่าง
Duve bhave pajānāmi,
เทวตฺตํ อถ มานุสํ✎ ร่าง
devatte atha mānuse;
อญฺญํ คตึ น ชานามิ✎ ร่าง
Aññaṁ gatiṁ na jānāmi,
มนสา ปตฺถนาผลํ ฯ✎ ร่าง
manasā patthanāphalaṁ.
เทวานํ อธิโก โหมิ✎ ร่าง
Devānaṁ adhiko homi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.10
ภวามิ มนุชาธิโป✎ ร่าง
bhavāmi manujādhipo;
รูปลกฺขณสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Rūpalakkhaṇasampanno,
ปญฺญาย อสโม ภเว ฯ✎ ร่าง
paññāya asamo bhave.
โภชนํ วิวิธํ เสฏฺฐํ✎ ร่าง
Bhojanaṁ vividhaṁ seṭṭhaṁ,
รตนญฺจ อนปฺปกํ
นานา✎ ร่าง
Ratanañca anappakaṁ;
วิธานิ วตฺถานิ✎ ร่าง
Vividhāni ca vatthāni,
นภสา ขิปฺปํ อุเปนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง
Nabhā khippaṁ upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ ๑- หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
ทิพฺพา ภกฺขา อุเปนฺติ มํ ฯ✎ ร่าง
dibbā bhakkhā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อ้างอิงPTS 1.5
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
รตนา สพฺเพ อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
ratanā sabbe upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.6
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
สพฺเพ คนฺธา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
sabbe gandhā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
สพฺเพ ยานา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
sabbe yānā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
สพฺเพ มาลา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
sabbe mālā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
อลงฺการา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
alaṅkārā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.8
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
สพฺพา กญฺญา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
sabbā kaññā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
มธุสกฺขรา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
madhusakkharā upenti maṁ.
ปฐพฺยา ปพฺพเต เจว✎ ร่าง
Pathabyā pabbate ceva,
อากาเส อุทเก วเน✎ ร่าง
ākāse udake vane;
ยตฺถ หตฺถํ ปสาเรมิ✎ ร่าง
Yaṁ yaṁ hatthaṁ pasāremi,
สพฺเพ ขชฺชา อุเปนฺติ เม ฯ✎ ร่าง
sabbe khajjā upenti maṁ.
อธเน อทฺธิเก ชเน✎ ร่าง
Adhane addhikajane,
ยาจเก จ ปถาวิโน✎ ร่าง
yācake ca pathāvino;
ททามิ ตํ ทานวรํ✎ ร่าง
Dadāmihaṁ dānavaraṁ,
สมฺโพธิวรปตฺติยา ฯ✎ ร่าง
sambodhivarapattiyā.
นาเทนฺโต ปพฺพตํ เสลํ✎ ร่าง
Nādento pabbataṁ selaṁ,
คชฺเชนฺโต พหลํ คิรึ✎ ร่าง
gajjento bahalaṁ giriṁ;
สเทวกํ หาสยนฺโต✎ ร่าง
Sadevakaṁ hāsayanto,
พุทฺโธ โลเก ภวามหํ ฯ✎ ร่าง
buddho loke bhavāmahaṁ.
ทิสา ทสวิธา โลเก✎ ร่าง
Disā dasavidhā loke,
ยายโต นตฺถิ อนฺตกํ✎ ร่าง
yāyato natthi antakaṁ;
ตสฺมิญฺจ ทิสาภาคมฺหิ✎ ร่าง
Tasmiñca disābhāgamhi,
พุทฺธเขตฺตา อสงฺขิยา ฯ✎ ร่าง
buddhakhettā asaṅkhiyā.
ปภา ปกิตฺติตา มยฺหํ✎ ร่าง
Pabhā pakittitā mayhaṁ,
ยมกา รํสิวาหนา✎ ร่าง
yamakā raṁsivāhanā;
เอตฺถนฺตเร รํสิชาลํ✎ ร่าง
Etthantare raṁsijālaṁ,
อาโลโก วิปุโล ภเว ฯ✎ ร่าง
āloko vipulo bhave.
เอตฺตเก โลกธาตุมฺหิ✎ ร่าง
Ettake lokadhātumhi,
สพฺเพ ปสฺสนฺตุ มํ ชนา✎ ร่าง
sabbe passantu maṁ janā;
สพฺเพว ๑- สุมนา โหนฺตุ สพฺเพ มํ อนุวตฺต✎ ร่าง
Sabbe maṁ anuvattantu,
เร ฯ✎ ร่าง
yāva brahmanivesanaṁ.
วิสิฏฺฐมธุรนาเทน✎ ร่าง
Visiṭṭhamadhunādena,
อมตํ เภริมาหเร✎ ร่าง
amatabherimāhaniṁ;
เอตฺถนฺตเร ชนา สพฺเพ✎ ร่าง
Etthantare janā sabbe,
สุณนฺตุ มธุรํ คิรํ ฯ✎ ร่าง
suṇantu madhuraṁ giraṁ.
ธมฺมเมเฆน วสฺสนฺเต✎ ร่าง
Dhammameghena vassante,
สพฺเพ โหนฺตุ อนาสวา✎ ร่าง
sabbe hontu anāsavā;
เย ตตฺถ ปจฺฉิมกา สตฺตา✎ ร่าง
Yettha pacchimakā sattā,
โสตาปนฺนา ภวนฺตุ เต ฯ✎ ร่าง
sotāpannā bhavantu te.
ทตฺวา ทาตพฺพกํ ทานํ✎ ร่าง
Datvā dātabbakaṁ dānaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.9 · ฉัฏฐสังคายนา 57.7
สีลํ ปูเร ๑- อเสสโต✎ ร่าง
sīlaṁ pūretvā asesato;
เนกฺขมฺมปารมึ คนฺตฺวา✎ ร่าง
Nekkhammapāramiṁ gantvā,
ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
patto sambodhimuttamaṁ.
ปณฺฑิเต ปริปุจฺฉิตฺวา✎ ร่าง
Paṇḍite paripucchitvā,
อ้างอิงPTS 1.6
กตฺวา วิริยมุตฺตมํ✎ ร่าง
katvā vīriyamuttamaṁ;
ขนฺติยา ปารมึ คนฺตฺวา✎ ร่าง
Khantiyā pāramiṁ gantvā,
ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
patto sambodhimuttamaṁ.
กตฺวา ทฬฺหมธิฏฺฐานํ✎ ร่าง
Katvā daḷhamadhiṭṭhānaṁ,
สจฺจปารมิ ปูรเย✎ ร่าง
saccapārami pūriya;
เมตฺตาย ปารมึ คนฺตฺวา✎ ร่าง
Mettāya pāramiṁ gantvā,
ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
patto sambodhimuttamaṁ.
ลาภาลาเภ สุขทุกฺเข✎ ร่าง
Lābhālābhe sukhe dukkhe,
สมฺมานเน วิมานเน✎ ร่าง
sammāne cāvamānane;
สพฺพตฺถ สมโก หุตฺวา✎ ร่าง
Sabbattha samako hutvā,
ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
patto sambodhimuttamaṁ.
โกสชฺชํ ภยโต ทิสฺวา✎ ร่าง
Kosajjaṁ bhayato disvā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 36.12
วิริยญฺจาปิ เขมโต✎ ร่าง
vīriyañcāpi khemato;
อารทฺธวิริยา โหถ✎ ร่าง
Āraddhavīriyā hotha,
เอสา พุทฺธานุสาสนี ฯ✎ ร่าง
esā buddhānusāsanī.
วิวาทํ ภยโต ทิสฺวา✎ ร่าง
Vivādaṁ bhayato disvā,
อวิวาทญฺจ เขมโต✎ ร่าง
avivādañca khemato;
สมคฺคา สขิลา โหถ✎ ร่าง
Samaggā sakhilā hotha,
เอสา พุทฺธานุสาสนี ฯ✎ ร่าง
esā buddhānusāsanī.
ปมาทํ ภยโต ทิสฺวา✎ ร่าง
Pamādaṁ bhayato disvā,
อปฺปมาทญฺจ เขมโต✎ ร่าง
appamādañca khemato;
ภาเวถฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ✎ ร่าง
Bhāvethaṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ,
เอสา พุทฺธานุสาสนี ฯ✎ ร่าง
esā buddhānusāsanī.
สมาคตา พหู พุทฺธา✎ ร่าง
Samāgatā bahū buddhā,
อรหนฺโต จ สพฺพโส✎ ร่าง
arahantā ca sabbaso;
สมฺพุทฺเธ อรหนฺเต จ✎ ร่าง
Sambuddhe arahante ca,
วนฺทมานา นมสฺสถ ฯ✎ ร่าง
vandamānā namassatha.
เอวํ อจินฺติยา พุทฺธา✎ ร่าง
Evaṁ acintiyā buddhā,
พุทฺธธมฺมา อจินฺติยา✎ ร่าง
buddhadhammā acintiyā;
อจินฺติเยสุ ปสนฺนานํ✎ ร่าง
Acintiye pasannānaṁ,
วิปาโก โหตฺยจินฺติโยติ ฯ✎ ร่าง
vipāko hoti acintiyo”.
อิตฺถํ สุทํ ภควา อตฺตโน พุทฺธจริตํ สมฺโพธยมาโน ๒-
พุทฺธาปทานิยํ นาม ธมฺมปริยายํ อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ bhagavā attano buddhacariyaṁ sambhāvayamāno buddhāpadāniyaṁ nāma dhammapariyāyaṁ abhāsitthāti.
พุทฺธาปทานํ สมตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Buddhāpadānaṁ samattaṁ.
ปจฺเจกพุทฺธาปทานํ
[๑]- จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ
|๒๐๖.๑๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ
ตรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปจฺฉิเม จ ภเว อสฺมึ ฌาโตหํ พฺราหฺมเณ กุเล@ สทฺธึ ตีหิ สหาเยหิ ปพฺพชึ สตถุสาสเน ฯ
ปญฺจมํ นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิยตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
Paccekabuddhaapadāna