เนื้อความทั้งข้อ
[๑๐๒] เราเป็นผู้เป่าสังข์บูชาแด่พระผู้มีพระภาค พระนามว่าวิปัสสี เป็นผู้ประ-
กอบการบำรุงพระสุคตเจ้า ผู้แสวงหาคุณใหญ่เป็นนิตย์ เราเห็นผลการ
บำรุงพระโลกนาถผู้คงที่ ดนตรี ๖ หมื่นห้อมล้อมเราทุกเมื่อ ในกัลปที่ ๙๑
แต่กัลปนี้ เราบำรุงพระผู้มีพระภาคผู้แสวงหาคุณใหญ่ ด้วยกรรมนั้น เรา
ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบำรุง ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ ได้มี
พระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ พระองค์ ทรงพระนามว่ามหานิโฆษ มีพลมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เรา
ทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระพุทธุปัฏฐากเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. สุธาปิณฑิยเถราปทาน ๒. สุปีฐิยเถราปทาน
๓. อัฑฒเจลกเถราปทาน ๔. สูจิทายกเถราปทาน
๕. คันธมาลิยเถราปทาน ๖. ติปุปผิยเถราปทาน
๗. มธุปิณฑิกเถราปทาน ๘. เสนาสนทายกเถราปทาน
๙. ไวยาวัจจกเถราปทาน ๑๐. พุทธุปัฏฐากเถราปทาน
พุทธวรรคที่ ๑ สีหาสนิยวรรคที่ ๒
สุภูติวรรคที่ ๓ กุณฑธานวรรคที่ ๔
อุปาลิวรรคที่ ๕ วีชนีวรรคที่ ๖
สกจิตตนิยวรรคที่ ๗ นาคสมาลวรรคที่ ๘
—
Buddhupaṭṭhākattheraapadāna
วิปสฺสิโน ภควโต✎ ร่าง
“Vipassissa bhagavato,
อโหสึ สงฺขธมฺมโก✎ ร่าง
ahosiṁ saṅkhadhammako;
นิจฺจุปฏฺฐานยุตฺโตมฺหิ✎ ร่าง
Niccupaṭṭhānayuttomhi,
สุคตสฺส มเหสิโน ฯ✎ ร่าง
sugatassa mahesino.
อุปฏฺฐานผลมฺปสฺสํ✎ ร่าง
Upaṭṭhānaphalaṁ passa,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.199
โลกนาถสฺส ตาทิโน✎ ร่าง
lokanāthassa tādino;
สฏฺฐิตุริยสหสฺสานิ✎ ร่าง
Saṭṭhitūriyasahassāni,
ปริวาเรนฺติ มํ สทา✎ ร่าง
parivārenti maṁ sadā.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
อ้างอิงPTS 1.139 · พุทธชยันตี 36.240
อุปฏฺฐหึ มหาอิสึ✎ ร่าง
upaṭṭhahiṁ mahāisiṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
อุปฏฺฐานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
upaṭṭhānassidaṁ phalaṁ.
จตุนวุเต ๒- อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Catuvīse ito kappe,
มหานิคฺโฆสนามกา✎ ร่าง
mahānigghosanāmakā;
โสฬสาสึสุ ราชาโน✎ ร่าง
Soḷasāsiṁsu rājāno,
จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ✎ ร่าง
cakkavattī mahabbalā.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พุทฺธุปฏฺฐาโก เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā buddhupaṭṭhāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
พุทฺธุปฏฺฐากตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Buddhupaṭṭhākattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
สุธา ปีฐญฺจ เ✎ ร่าง
Sudhā sucinti ceḷañca,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.139
จลญฺจ กมฺมาโร คนฺธมาลิโย✎ ร่าง
sūcī ca gandhamāliyo;
ติปุปฺผิโย มธุ เสนา✎ ร่าง
Tipupphiyo madhusenā,
เวยฺยาวจฺโจ ว ธมฺมโก✎ ร่าง
veyyāvacco cupaṭṭhako;
สมสฏฺฐิญฺจ คาถาโย✎ ร่าง
Samasaṭṭhi ca gāthāyo,
อสฺมึ วคฺเค ปกิตฺติตา ฯ
สุธาวคฺโค ทสโม ฯ✎ ร่าง
asmiṁ vagge pakittitā.
อถ วคฺคุทฺทานํ✎ ร่าง
Atha vagguddānaṁ
พุทฺธวคฺโค หิ ปฐโม✎ ร่าง
Buddhavaggo hi paṭhamo,
สีหาสนิ สุภูติ จ✎ ร่าง
sīhāsani subhūti ca;
กุณฺฑธาโน อุปาลิ จ ว✎ ร่าง
Kuṇḍadhāno upāli ca,
ีชนี สกจิตฺตนี✎ ร่าง
bījanisakacinti ca.
นาคสมาโล ติมิริ✎ ร่าง
Nāgasamālo timiro,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.200
สุธาวคฺเคน เต ทส✎ ร่าง
sudhāvaggena te dasa;
จตุทฺทสสตา คาถา✎ ร่าง
Catuddasasatā gāthā,
ปญฺจปญฺญาสเมว จ ฯ✎ ร่าง
pañcapaññāsameva ca.
พุทฺธวคฺคทสกํ ฯ✎ ร่าง
Buddhavaggadasakaṁ.
ปฐมสตกํ สมตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Paṭhamasatakaṁ samattaṁ.
เอกาทสโม✎ ร่าง
Therāpadāna
ภิกฺขทายิวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Bhikkhadāyivagga
ภิกฺขทายกตฺเถราปทาน✎ ร่าง
1 Bhikkhadāyakattheraapadāna
ํ✎ ร่าง
“Suvaṇṇavaṇṇaṁ sambuddhaṁ,
อ้างอิงPTS 1.140 · ฉัฏฐสังคายนา 57.140