เนื้อความทั้งข้อ
[๓๕๐] มีภูเขาชื่อลัมพกะ อยู่ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่า
อุปติสสะ เสด็จจงกรมอยู่ในที่แจ้ง ในกาลก่อนเราเป็นพรานเนื้ออยู่
(เที่ยวไป) ในป่าใหญ่ ได้พบพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ผู้ประเสริฐกว่า
เทวดา เป็นสยัมภูผู้ไม่แพ้อะไรๆ ขณะนั้น เรามีจิตเลื่อมใสยิ่งนัก ได้
ถวายหญ้ากำมือหนึ่งสำหรับประทับนั่ง แด่พระพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณอัน
ใหญ่หลวงพระองค์นั้น ครั้นถวายแก่พระองค์ผู้ประเสริฐกว่าเทวดาแล้ว
ยังจิตให้เลื่อมใสอย่างยิ่ง ถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้า แล้วบ่ายหน้ากลับไป
ทางทิศอุดร พอเราไปได้ไม่นานสีหะได้เบียดเบียนเรา เราถูกสีหะทำให้
ล้มลงแล้ว ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น (เพราะ) กรรมที่เราทำแล้วในสำนัก
พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ ไม่มีอาสวะ เราได้ไปสู่เทวโลก เหมือนกำลังลูกศร
พ้นจากแล่ง ในเทวโลกนั้น มีปราสาทงามอันบุญกรรมนิรมิต (ใน
ปราสาทนั้น) มีเครื่องประดับพันหนึ่ง ลูกคลีหนัง ๗ ลูก ธงสีเขียว
รัศมีของปราสาทนั้นพุ่งออกขึ้นไปสูงเหมือนพระจันทร์ เราเกลื่อนกล่น
ด้วยนางเทพกัญญา เบิกบานด้วยวัตถุกามและกิเลสกาม เราอันกุศลมูล
มูลตักเตือนแล้ว จุติจากเทวโลกมาสู่ความเป็นมนุษย์แล้ว ได้บรรลุความ
สิ้นอาสวะ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายที่นั่ง ด้วยทานนั้น เรา
ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งหญ้ากำมือเดียว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ
ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระ-
พุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadāna
หิมวนฺตสฺสวิทูเร✎ ร่าง
“Himavantassāvidūre,
ลมฺพโก นาม ปพฺพโต✎ ร่าง
lambako nāma pabbato;
อุปติสฺโส นาม สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Upatisso nāma sambuddho,
อพฺโภกาสมฺหิ จงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
abbhokāsamhi caṅkami.
มิคลุทฺโธ ปุเร อาสึ✎ ร่าง
Migaluddo tadā āsiṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 32.436
อรญฺเญ กานเน อหํ✎ ร่าง
araññe kānane ahaṁ;
ทิสฺวาน ตํ เทวเทวํ✎ ร่าง
Disvāna taṁ devadevaṁ,
สยมฺภุํ อปราชิตํ ฯ✎ ร่าง
sayambhuṁ aparājitaṁ.
วิปฺปสนฺเนน จิตฺเตน✎ ร่าง
Vippasannena cittena,
ตทา ตสฺส มเหสิโน✎ ร่าง
tadā tassa mahesino;
นิสีทนตฺถํ พุทฺธสฺส✎ ร่าง
Nisīdanatthaṁ buddhassa,
ติณมุฏฺฐิมทาสหํ ฯ✎ ร่าง
tiṇamuṭṭhimadāsahaṁ.
ทตฺวาน เทวเทวสฺส✎ ร่าง
Datvāna devadevassa,
ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ✎ ร่าง
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ;
สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา✎ ร่าง
Sambuddhaṁ abhivādetvā,
ปกฺกามิ ๑- อุตฺตรามุโข ฯ✎ ร่าง
pakkāmiṁ uttarāmukho.
อจิรํ คตมตฺตํ มํ✎ ร่าง
Aciraṁ gatamattaṁ maṁ,
มิคราชา อเหฐยิ✎ ร่าง
migarājā apothayi;
สีเหน ปาติโต ๓- สนฺโต✎ ร่าง
Sīhena pothito santo,
ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tattha kālaṅkato ahaṁ.
อาสนฺเน เม กตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Āsanne me kataṁ kammaṁ,
พุทฺธเสฏฺเฐ อนาสเว✎ ร่าง
buddhaseṭṭhe anāsave;
สุมุตฺโต สรเวโคว✎ ร่าง
Sumutto saravegova,
เทวโลกํ อคจฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
devalokaṁ agañchahaṁ.
ยูโป ตตฺถ สุโภ อาสิ✎ ร่าง
Yūpo tattha subho āsi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 57.305
ปุญฺญกมฺมาภินิมฺมิโต✎ ร่าง
puññakammābhinimmito;
สหสฺสกณฺโฑ สตฺตเคณฺฑุ✎ ร่าง
Sahassakaṇḍo satabheṇḍu,
ธชาลุ หริตามโย ฯ✎ ร่าง
dhajālu haritāmayo.
ปภา นิทฺธาวเต ตสฺส✎ ร่าง
Pabhā niddhāvate tassa,
สตรํสีว อุคฺคโต✎ ร่าง
sataraṁsīva uggato;
อากิณฺโณ เทวกญฺญาหิ✎ ร่าง
Ākiṇṇo devakaññāhi,
อาโมทึ กามกามิหํ ฯ✎ ร่าง
āmodiṁ kāmakāmahaṁ.
เทวโลกา จวิตฺวาน✎ ร่าง
Devalokā cavitvāna,
สุกฺกมูเลน โจทิโต✎ ร่าง
sukkamūlena codito;
อาคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ✎ ร่าง
Āgantvāna manussattaṁ,
ปตฺโตมฺหิ อาสวกฺขยํ ฯ✎ ร่าง
pattomhi āsavakkhayaṁ.
จตุนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Catunnavutito kappe,
นิสีทนมทาสหํ✎ ร่าง
nisīdanamadāsahaṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ติณมุฏฺฐิยิทํ ๔- ผลํ ฯ✎ ร่าง
tiṇamuṭṭhiyidaṁ phalaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติณมุฏฺฐิทายโก เถโร อิมา คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
อ้างอิงสยามรัฐ 32.437
ติณมุฏฺฐิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
นวมํ ตินฺทุกผลทายกตฺ✎ ร่าง
Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṁ aṭṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna