เนื้อความทั้งข้อ
[๑๐๐] ครั้งนั้น เราเป็นชาวสวนอยู่ในพระนครพันธุมดี ได้พบพระพุทธเจ้า
ผู้ปราศจากกิเลสธุลี กำลังเหาะอยู่ในอากาศ เราได้เอาผลมะพร้าว
ถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระพุทธเจ้าผู้มีพระยศใหญ่ ทำ
ปีติให้เกิดแก่เรา ทรงนำความสุขมาให้ในปัจจุบัน ประทับยืนอยู่ใน
อากาศได้ทรงรับแล้ว เรามีจิตผ่องใส ครั้นถวายผลมะพร้าวแด่
พระพุทธเจ้าแล้ว ได้ประสบปีติอันไพบูลย์และอุดมสุข รัตนะย่อม
บังเกิดแก่เราผู้เกิดในภพนั้นๆ ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวาย
ผลไม้ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย
นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ทิพยจักษุของเราสะอาดหมดจด
เราเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผลแห่ง
การถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำ
เสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนาลิเกรผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
๑. ตีณิกิงกณิการปุปผิยเถราปทาน ๖. มาตุลุงคผลทายกเถราปทาน
๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน ๗. อัชเชลผลทายกเถราปทาน
๓. กาสุมาริกผลทายกเถราปทาน ๘. อโมรผลิยเถราปทาน
๔. อวฏผลิยเถราปทาน ๙. ตาลผลิยเถราปทาน
๕. จารผลิยเถราปทาน ๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน
—
10 Nāḷikeraphaladāyakattheraapadāna
นคเร พนฺธุมติยา✎ ร่าง
“Nagare bandhumatiyā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.91
อารามิโก อหํ ตทา✎ ร่าง
ārāmiko ahaṁ tadā;
อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ✎ ร่าง
Addasaṁ virajaṁ buddhaṁ,
คจฺฉนฺตํ อนิลญฺชเส ฯ✎ ร่าง
gacchantaṁ anilañjase.
นาลิเกรผลํ คยฺห✎ ร่าง
Nāḷikeraphalaṁ gayha,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.254
พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ✎ ร่าง
buddhaseṭṭhassadāsahaṁ;
อากาเส ฐิตโก สนฺโต✎ ร่าง
Ākāse ṭhitako santo,
ปฏิคฺคณฺหิ มหายโส ฯ
|๑๐๐.๙๔| ปี✎ ร่าง
paṭiggaṇhi mahāyaso.
ติสญฺชนโน ๑- มยฺหํ✎ ร่าง
Vittisañjanano mayhaṁ,
อ้างอิงPTS 2.448
ทิฏฺฐธมฺมสุขาวโห✎ ร่าง
diṭṭhadhammasukhāvaho;
ผลํ พุทฺธสฺส ทตฺวาน✎ ร่าง
Phalaṁ buddhassa datvāna,
วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ✎ ร่าง
vippasannena cetasā.
อธิคญฺฉึ ตทา ปีตึ✎ ร่าง
Adhigacchiṁ tadā pītiṁ,
วิปุลญฺจ สุขุตฺตมํ✎ ร่าง
vipulañca sukhuttamaṁ;
อุปฺปชฺชเตว รตนํ✎ ร่าง
Uppajjateva ratanaṁ,
นิพฺพตฺตสฺส ตหึ ๒- ตหึ ฯ✎ ร่าง
nibbattassa tahiṁ tahiṁ.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
ยํ ผลํ อททึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ phalaṁ adadiṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
phaladānassidaṁ phalaṁ.
ทิพฺพจกฺขุํ วิสุทฺธํ เม✎ ร่าง
Dibbacakkhu visuddhaṁ me,
สมาธิกุสโล อหํ✎ ร่าง
samādhikusalo ahaṁ;
อภิญฺญาปารมิปฺปตฺโต✎ ร่าง
Abhiññāpāramippatto,
ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
phaladānassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.151
เก@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สพฺพตฺถ วิตฺตสญฺชนโน ฯ ๒ ยุ. ยหึ ฯ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นาลิเกรผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā nāḷikeraphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
นาลิเกรผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Nāḷikeraphaladāyakattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
อ✎ ร่าง
Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
กณิการญฺจ ปตฺโต จ✎ ร่าง
Kaṇikārekapattā ca,
กาสุมาริ ตถาวโฏ✎ ร่าง
kāsumārī tathāvaṭā;
จารผลิ มาตุลุงฺโค✎ ร่าง
Pādañca mātuluṅgañca,
อชฺเชลาโมรเมว จ ฯ✎ ร่าง
ajelīmodameva ca.
ตาลํ ตถา นาลิเกรํ✎ ร่าง
Tālaṁ tathā nāḷikeraṁ,
คาถาโย คณิตาปิห✎ ร่าง
gāthāyo gaṇitā viha;
เอกํ คาถาสตํ โหติ✎ ร่าง
Ekaṁ gāthāsataṁ hoti,
อูนาธิกวิวชฺชิตํ ฯ
กณิก✎ ร่าง
ūnādhikavivajjitaṁ.
ารวคฺโค เอกปญฺญาโส ฯ
---------------------
เทฺวปญฺญาโส✎ ร่าง
Therāpadāna
ผลทายกวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Phaladāyakavagga
กุรญฺชิยผลทายกตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
1 Kurañciyaphaladāyakattheraapadāna
—
“Migaluddo pure āsiṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.152 · ฉัฏฐสังคายนา 58.92