เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๑] ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อลัมพกะ ที่ภูเขาลัมพกะ
นั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ เสด็จจงกรมอยู่กลางแจ้ง
เมื่อก่อน เราเป็นพรานเนื้ออยู่ในอรัญราวป่า ได้พบพระพุทธเจ้า
ผู้ประเสริฐสุดกว่าทวยเทพ จึงได้ถวายหญ้ากำหนึ่งแด่พระพุทธเจ้า
เพื่อเป็นที่ประทับนั่ง ครั้นแล้วยังจิตให้เลื่อมใส ถวายบังคม
พระสัมพุทธเจ้าแล้ว บ่ายหน้ากลับทางทิศอุดร เราเดินไปไม่นาน
ก็ถูกราชสีห์ฆ่า เราเป็นผู้ถูกราชสีห์ฆ่าตายในที่นั้นนั่นเอง เราได้ทำ
อาสนกรรม ณ ที่ใกล้พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ไม่มีอาสวะ เรา
ได้ไปยังเทวโลกเหมือนลูกศรที่พ้นจากแล่ง ฉะนั้น ปราสาทใน
เทวโลกนั้น ซึ่งบุญกรรมเนรมิตให้ เป็นของงดงาม มีแล่งธนูตั้งพัน
มีลูกหนังเป็นจำนวนร้อย มีธงประจำปราสาทสีเขียว รัศมีของ
ปราสาทนั้นแผ่ซ่านไป เหมือนพระอาทิตย์อุทัย เราเป็นผู้เพียบพร้อม
ด้วยเหล่านางเทพกัญญา เพียบพร้อมด้วยกามคุณารมณ์ บันเทิงเริง
รมย์อยู่ เราอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จุติจากเทวโลกมาเป็นมนุษย์
เป็นผู้บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะ ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้ เราได้
ถวายหญ้าสำหรับรองนั่ง ด้วยการถวายหญ้านั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย
นี้เป็นผลแห่งการถวายหญ้ากำหนึ่ง เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...
พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
หิมวนฺตสฺส อวิทูเร ลมฺพโก นาม ปพฺพโต✎ ร่าง
lambako nāma pabbato;
ตตฺเถว ๑- ติสฺโส สมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Tattheva tisso sambuddho,
อพฺโพกาสมฺหิ จงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
abbhokāsamhi caṅkami.
มิคลุทฺโธ ปุเร ๒- อาสึ✎ ร่าง
Migaluddo pure āsiṁ,
อรญฺเญ กานเน อหํ✎ ร่าง
araññe kānane ahaṁ;
ทิสฺวานาหํ เทวเทวํ✎ ร่าง
Disvāna taṁ devadevaṁ,
ติณมุฏฺฐิมทาสหํ ฯ✎ ร่าง
tiṇamuṭṭhimadāsahaṁ.
นิสีทนตฺถํ พุทฺธสฺส✎ ร่าง
Nisīdanatthaṁ buddhassa,
ทตฺวา จิตฺตํ ปสาทยึ✎ ร่าง
datvā cittaṁ pasādayiṁ;
สมฺพุทฺธํ อภิวาทิตฺวา✎ ร่าง
Sambuddhaṁ abhivādetvā,
ปกฺกามึ อุตฺตรามุโข ฯ✎ ร่าง
pakkāmiṁ uttarāmukho.
อจิรํ คตมตฺตํ ๓- มํ✎ ร่าง
Aciraṁ gatamattassa,
มิคราชา อเหฐยิ✎ ร่าง
migarājā apothayi;
สีเหน ฆาฏิโต ๕- สนฺโต✎ ร่าง
Sīhena pothito santo,
ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tattha kālaṅkato ahaṁ.
อาสนฺเน เม กตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Āsanne me kataṁ kammaṁ,
พุทฺธเสฏฺเฐ อนาสเว✎ ร่าง
buddhaseṭṭhe anāsave;
สุมุตฺโต สรเวโคว✎ ร่าง
Sumutto saravegova,
เทวโลกํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
devalokamagañchahaṁ.
ยูโป ตตฺถ สุโภ อาสิ✎ ร่าง
Yūpo tattha subho āsi,
ปุญฺญกมฺมาภินิมฺมิโต✎ ร่าง
puññakammābhinimmito;
สหสฺสกณฺโฑ สตฺตเคณฺฑุ✎ ร่าง
Sahassakaṇḍo satabheṇḍu,
ธชาลุ หริตามโย ฯ✎ ร่าง
dhajālu haritāmayo.
ปภา นิทฺธาวเต ตสฺส✎ ร่าง
Pabhā niddhāvate tassa,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.164
สตรํสีว อุคฺคโต✎ ร่าง
sataraṁsīva uggato;
อากิณฺโณ เทวกญฺญาหิ✎ ร่าง
Ākiṇṇo devakaññāhi,
อาโมทึ กามกามิหํ ฯ✎ ร่าง
āmodiṁ kāmakāmihaṁ.
เทวโลกา จวิตฺวาน✎ ร่าง
Devalokā cavitvāna,
อ้างอิงPTS 2.455
สุกฺกมูเลน โจทิโต✎ ร่าง
sukkamūlena codito;
อาคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ✎ ร่าง
Āgantvāna manussattaṁ,
ปตฺโตมฺหิ อาสวกฺขยํ ฯ✎ ร่าง
pattomhi āsavakkhayaṁ.
จตุนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Catunnavutito kappe,
นิสีทนมกาสหํ✎ ร่าง
nisīdanamadāsahaṁ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ติณมุฏฺเฐ อิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
tiṇamuṭṭhe idaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
ภวา สพฺเพ สมูหตา✎ ร่าง
bhavā sabbe samūhatā;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
มม พุทฺธสฺส สนฺติเก✎ ร่าง
mama buddhassa santike;
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
Tisso vijjā anuppattā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.101
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติณมุฏฺฐิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ติณมุฏฺฐิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ทุติยํ เวจฺจกทายกตฺ✎ ร่าง
Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna