ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน อเนโช อชิตญฺชิโน✎ ร่าง
anejo ajitaṁ jayo;
สตสหสฺเส กปฺปานํ✎ ร่าง
Satasahasse kappānaṁ,
อิโต อุปฺปชฺชิ นายโก ฯ✎ ร่าง
ito uppajji nāyako.
วีโร กมลปตฺตกฺโข✎ ร่าง
Vīro kamalapattakkho,
สสงฺกวิมลานโน✎ ร่าง
sasaṅkavimalānano;
กญฺจนตจสงฺกาโส✎ ร่าง
Kanakācalasaṅkāso,
รวิทิตฺติสมปฺปโภ ฯ✎ ร่าง
ravidittisamappabho.
สตฺตเนตฺตมโนหรี✎ ร่าง
Sattanettamanohārī,
วรลกฺขณภูสิโต✎ ร่าง
varalakkhaṇabhūsito;
สพฺพวากฺยปถาตีโต✎ ร่าง
Sabbavākyapathātīto,
มนุชามรสกฺกโต ฯ✎ ร่าง
manujāmarasakkato.
สมฺพุทฺโธ โพธยํ สตฺเต✎ ร่าง
Sambuddho bodhayaṁ satte,
วาติโห ๔- มธุรสฺสโร✎ ร่าง
vāgīso madhurassaro;
กรุณานทฺธสนฺตาโน✎ ร่าง
Karuṇānibandhasantāno,
ปริสาสุ วิสารโท ฯ✎ ร่าง
parisāsu visārado.
เทเสติ มธุรํ ธมฺมํ✎ ร่าง
Deseti madhuraṁ dhammaṁ,
อ้างอิงPTS 2.464
จตุสจฺจุปสํหิตํ✎ ร่าง
catusaccūpasaṁhitaṁ;
นิมุคฺเค โมหปงฺกมฺหิ✎ ร่าง
Nimugge mohapaṅkamhi,
สมุทฺธรติ ปาณิโน ฯ✎ ร่าง
samuddharati pāṇine.
ตทา เอกจโร หุตฺวา✎ ร่าง
Tadā ekacaro hutvā,
ตาปโส หิมวาลโย✎ ร่าง
tāpaso himavālayo;
นภสา มานุสํ โลกํ✎ ร่าง
Nabhasā mānusaṁ lokaṁ,
คจฺฉนฺโต ชินมทฺทสํ ฯ✎ ร่าง
gacchanto jinamaddasaṁ.
อุเปจฺจ สนฺติกํ ตสฺส✎ ร่าง
Upecca santikaṁ tassa,
อสฺโสสึ ธมฺมเทสนํ✎ ร่าง
assosiṁ dhammadesanaṁ;
วณฺณยนฺตสฺส ธีรสฺส✎ ร่าง
Vaṇṇayantassa vīrassa,
สาวกสฺส มหาคุณํ ฯ✎ ร่าง
sāvakassa mahāguṇaṁ.
สงฺขิตฺเตน มยา วุตฺตํ✎ ร่าง
‘Saṅkhittena mayā vuttaṁ,
วิตฺถาเรน ปกาสยํ✎ ร่าง
vitthārena pakāsayaṁ;
ปริสํ มญฺจ โตเสติ✎ ร่าง
Parisaṁ mañca toseti,
ยถา กจฺจายโน อยํ ฯ✎ ร่าง
yathā kaccāyano ayaṁ.
นาหํ เอวมิเธกจฺจํ✎ ร่าง
Nāhaṁ evamidhekaccaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.180
อญฺญํ ปสฺสามิ สาวกํ✎ ร่าง
aññaṁ passāmi sāvakaṁ;
ตสฺมา ตทคฺเค เอสคฺโค✎ ร่าง
Tasmātadagge esaggo,
เอวํ ธาเรถ ภิกฺขโว ฯ✎ ร่าง
evaṁ dhāretha bhikkhavo’.
ตทาหํ วิมฺหิโต หุตฺวา✎ ร่าง
Tadāhaṁ vimhito hutvā,
วากฺยํ สุตฺวา มโนรมํ✎ ร่าง
sutvā vākyaṁ manoramaṁ;
หิมวนฺตํ คมิตฺวาน✎ ร่าง
Himavantaṁ gamitvāna,
อาหิตฺวา ปุปฺผสญฺจยํ ฯ✎ ร่าง
āhitvā pupphasañcayaṁ.
ปูเชตฺวา โลกสรณํ✎ ร่าง
Pūjetvā lokasaraṇaṁ,
ตํ ฐานํ อภิปตฺถยึ✎ ร่าง
taṁ ṭhānamabhipatthayiṁ;
ตทา มมาสยํ ญตฺวา✎ ร่าง
Tadā mamāsayaṁ ñatvā,
พฺยากาสิ ๑- สรณาลโย ฯ✎ ร่าง
byākāsi sa raṇañjaho.
ปสฺสเถตํ อิสิวรํ✎ ร่าง
‘Passathetaṁ isivaraṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.112 · พุทธชยันตี 37.1.294
นิทฺธนฺตกนกตฺตจํ✎ ร่าง
niddhantakanakattacaṁ;
อุทคฺคโลมมานสํ✎ ร่าง
Uddhaggalomaṁ pīṇaṁsaṁ,
อจลํ ปญฺชลึ ฐิตํ ฯ✎ ร่าง
acalaṁ pañjaliṁ ṭhitaṁ.
หาสํ สุปุณฺณนยนํ✎ ร่าง
Hāsaṁ supuṇṇanayanaṁ,
พุทฺธวณฺณคตาสยํ✎ ร่าง
buddhavaṇṇagatāsayaṁ;
ธมฺมชํ ๓- อุคฺคหทยํ✎ ร่าง
Dhammajaṁ uggahadayaṁ,
อมตาสิตฺตสนฺนิภํ ฯ✎ ร่าง
amatāsittasannibhaṁ’.
กจฺจานสฺส คุณํ สุตฺวา✎ ร่าง
Kaccānassa guṇaṁ sutvā,
ตํ ฐานํ ปตฺถยึ ๔- ฐิโต✎ ร่าง
taṁ ṭhānaṁ patthayaṁ ṭhito;
อนาคตมฺหิ อทฺธาเน✎ ร่าง
Anāgatamhi addhāne,
โคตมสฺส มหามุเน ฯ✎ ร่าง
gotamassa mahāmune.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
กจฺจาโน นาม นาเมน✎ ร่าง
Kaccāno nāma nāmena,
เหสฺสติ สตฺถุสาวโก ฯ✎ ร่าง
hessati satthu sāvako.
พหุสฺสุโต มหาญาณี✎ ร่าง
Bahussuto mahāñāṇī,
อธิปฺปายวิทู มุนิ✎ ร่าง
adhippāyavidū mune;
ปาปุณิสฺสติ ตํ ฐานํ✎ ร่าง
Pāpuṇissati taṁ ṭhānaṁ,
ยถายํ พฺยากโต มยา ฯ✎ ร่าง
yathāyaṁ byākato mayā.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
ยํ กมฺมมกรึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ kammamakariṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.
ทุเว ภเว สํสรามิ✎ ร่าง
Duve bhave saṁsarāmi,
เทวตฺเต อถ มานุเส✎ ร่าง
devatte atha mānuse;
อญฺญํ คตึ น ชานามิ✎ ร่าง
Aññaṁ gatiṁ na gacchāmi,
พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.
ทุเว กุเล ปชานามิ✎ ร่าง
Duve kule pajāyāmi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.181
ขตฺติเย จาปิ พฺราหฺมเณ✎ ร่าง
khattiye atha brāhmaṇe;
นีเจ กุเล น ชายามิ✎ ร่าง
Nīce kule na jāyāmi,
พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.
ปจฺฉิเม จ ภเว✎ ร่าง
Pacchime ca bhave dāni,
อ้างอิงPTS 2.465
ชาโต อุชฺเชนิยํ ปุเร รเม✎ ร่าง
jāto ujjeniyaṁ pure;
ปชฺโชตสฺส สจณฺฑสฺส✎ ร่าง
Pajjotassa ca caṇḍassa,
ปุโรหิตนุชาติโน ๒- ฯ✎ ร่าง
purohitadijādhino.
ปุตฺโต ติปิติวจฺฉสฺส✎ ร่าง
Putto tiriṭivacchassa,
นิปุโณ เวทปารคู✎ ร่าง
nipuṇo vedapāragū;
มาตา จ จนฺทนปทุมา✎ ร่าง
Mātā ca candimā nāma,
กจฺจาโนหํ วรตฺตโจ ฯ✎ ร่าง
kaccānohaṁ varattaco.
วีมํสนตฺถํ พุทฺธสฺส✎ ร่าง
Vīmaṁsanatthaṁ buddhassa,
ภูมิปาเลน เปสิโต✎ ร่าง
bhūmipālena pesito;
ทิสฺวา โมกฺขปุรทฺวารํ✎ ร่าง
Disvā mokkhapuradvāraṁ,
นายกํ คุณสญฺจยํ ฯ✎ ร่าง
nāyakaṁ guṇasañcayaṁ.
สุตฺวาน วิมลํ วากฺยํ✎ ร่าง
Sutvā ca vimalaṁ vākyaṁ,
คติปงฺกวิโสธนํ✎ ร่าง
gatipaṅkavisosanaṁ;
ปาปุณึ อมตํ สนฺตํ✎ ร่าง
Pāpuṇiṁ amataṁ santaṁ,
เสเสหิ ๕- สห สตฺตหิ ฯ✎ ร่าง
sesehi saha sattahi.
อธิปฺปายวิทู ชาโต✎ ร่าง
Adhippāyavidū jāto,
สุคตสฺส มหามเต✎ ร่าง
sugatassa mahāmate;
ฐปิโต เอตทคฺเค จ✎ ร่าง
Ṭhapito etadagge ca,
สุสมิทฺธมโนรโถ ฯ✎ ร่าง
susamiddhamanoratho.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
ภวา สพฺเพ สมูหตา✎ ร่าง
bhavā sabbe samūhatā;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.113 · พุทธชยันตี 37.1.296
มม พุทฺธสฺส สนฺติเก✎ ร่าง
mama buddhassa santike;
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
Tisso vijjā anuppattā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม✎ ร่าง
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
Chaḷabhiññā sacchikatā,
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหากจฺจายโน เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
มหากจฺจายนตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. อจณฺฑสฺส ฯ ๒ ม. ปุโรหิตทิชาธิโน ฯ ๓ ม. ยุ. ติริฏิวจฺฉสฺส ฯ@๔ ม. จนฺทิมา นาม ฯ ยุ. จนฺทปทุมา ฯ ๕ ยุ. สเตหิ สห ปญฺจหิ ฯ
ทุติยํ วกฺกลิตฺ✎ ร่าง
Mahākaccāyanattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna