—
Mahākappinattheraapadāna
ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน✎ ร่าง
“Padumuttaro nāma jino,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.186
สพฺพธมฺมาน ปารคู✎ ร่าง
sabbadhammāna pāragū;
อุทิโต อชตากาเส✎ ร่าง
Udito ajaṭākāse,
รวิว สรทมฺพเร ฯ✎ ร่าง
ravīva saradambare.
วจนาภาย โพเธติ✎ ร่าง
Vacanābhāya bodheti,
เวเนยฺยปทุมานิ โส✎ ร่าง
veneyyapadumāni so;
กิเลสปงฺกํ โสเสติ✎ ร่าง
Kilesapaṅkaṁ soseti,
มติรํสีหิ นายโก ฯ✎ ร่าง
matiraṁsīhi nāyako.
ติตฺถิยานํ ยเส ๒- หนฺติ ว✎ ร่าง
Titthiyānaṁ yase hanti,
ชิรตา ๓- ยถา รวิ✎ ร่าง
khajjotābhā yathā ravi;
สพฺพตฺถ ๔- สมฺปกาเสติ✎ ร่าง
Saccatthābhaṁ pakāseti,
รตฺตินฺทิวํ ๕- ทิวากโร ฯ✎ ร่าง
ratanaṁva divākaro.
คุณานํ อายติภูโต✎ ร่าง
Guṇānaṁ āyatibhūto,
รตนานํว สาคโร✎ ร่าง
ratanānaṁva sāgaro;
ปชุนฺโนริว ๖- ภูตานํ✎ ร่าง
Pajjunnoriva bhūtāni,
ธมฺมเมเฆน วสฺสติ ฯ✎ ร่าง
dhammameghena vassati.
อกฺขทสฺโส ตทา อาสึ✎ ร่าง
Akkhadasso tadā āsiṁ,
นคเร หํสสวฺหเย✎ ร่าง
nagare haṁsasavhaye;
อุเปจฺจ ธมฺมมสฺโสสึ✎ ร่าง
Upecca dhammamassosiṁ,
ชลชุตฺตมนามิโน ฯ✎ ร่าง
jalajuttamanāmino.
โอวาทกสฺส ภิกฺขูนํ✎ ร่าง
Ovādakassa bhikkhūnaṁ,
สาวกสฺส สตาวิโน✎ ร่าง
sāvakassa katāvino;
คุณํ ปกาสยนฺตสฺส หาส✎ ร่าง
Guṇaṁ pakāsayantassa,
ยนฺตสฺส ๘- เม มนํ ฯ✎ ร่าง
tappayantassa me manaṁ.
สุตฺวา ปีติโต ๙- สุมโน✎ ร่าง
Sutvā patīto sumano,
นิมนฺเตตฺวา ตถาคตํ✎ ร่าง
nimantetvā tathāgataṁ;
สสิสฺสํ โภชยิตฺวาน✎ ร่าง
Sasissaṁ bhojayitvāna,
ตณฺฐานํ อภิปตฺถยึ ฯ✎ ร่าง
taṁ ṭhānamabhipatthayiṁ.
ตทา หํสสมภาโค✎ ร่าง
Tadā haṁsasamabhāgo,
หํสทุนฺทุภินิสฺสโน✎ ร่าง
haṁsadundubhinissano;
ปสฺสเถตํ มหามตฺตํ✎ ร่าง
‘Passathetaṁ mahāmattaṁ,
วินิจฺฉยวิสารทํ ฯ
|๑๒๓.๗๔| มม✎ ร่าง
vinicchayavisāradaṁ.
ปาทมูเล ปติตํ✎ ร่าง
Patitaṁ pādamūle me,
สมุทฺธคฺคตนุรุหํ✎ ร่าง
samuggatatanūruhaṁ;
ชูมุตฺตวณฺณํ ๑๒- รุจิรํ✎ ร่าง
Jīmūtavaṇṇaṁ pīṇaṁsaṁ,
ปสนฺนยนานนํ ฯ✎ ร่าง
pasannanayanānanaṁ.
ปริวาเรน มหตา✎ ร่าง
Parivārena mahatā,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.187
ราชยุตฺตํ มหายสํ✎ ร่าง
rājayuttaṁ mahāyasaṁ;
เอโส กถาวิโน ฐานํ✎ ร่าง
Eso katāvino ṭhānaṁ,
ปตฺเถติ มุทิตาย ๑- โส ฯ✎ ร่าง
pattheti muditāsayo.
อิมินา ปิณฺฑปาเตน✎ ร่าง
Iminā paṇipātena,
อ้างอิงPTS 2.469 · ฉัฏฐสังคายนา 58.117
จาเคน ปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cāgena paṇidhīhi ca;
กปฺปสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Kappasatasahassāni,
นุปปชฺชติ ทุคฺคตึ ฯ✎ ร่าง
nupapajjati duggatiṁ.
เทเวสุ เทวโสภาคฺยํ✎ ร่าง
Devesu devasobhaggaṁ,
มนุสฺเสสุ มหคฺคตํ✎ ร่าง
manussesu mahantataṁ;
อนุโภตฺวาวเสเสน✎ ร่าง
Anubhotvāna sesena,
นิพฺพานํ ปาปุณิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
nibbānaṁ pāpuṇissati.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.304
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
กปฺปิโน นาม นาเมน✎ ร่าง
Kappino nāma nāmena,
เหสฺสติ สตฺถุสาวโก ฯ✎ ร่าง
hessati satthu sāvako’.
ตโตหํ สุกตํ การํ✎ ร่าง
Tatohaṁ sukataṁ kāraṁ,
กตฺวาน ชินสาสเน✎ ร่าง
katvāna jinasāsane;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตุสิตํ อคมาสหํ ฯ✎ ร่าง
tusitaṁ agamāsahaṁ.
เทวมนุสฺสรชฺชานิ✎ ร่าง
Devamānusarajjāni,
สุตฺตโส อนุสาสิย✎ ร่าง
sataso anusāsiya;
พาราณสีสมาสนฺเน✎ ร่าง
Bārāṇasiyamāsanne,
ชาโต เกณิยชาติยา ฯ
|๑๒๓.๘๒| สต✎ ร่าง
jāto keniyajātiyaṁ.
สหสฺสปริวาโร✎ ร่าง
Sahassaparivārena,
สปชาปติโก อหํ✎ ร่าง
sapajāpatiko ahaṁ;
ปญฺจปจฺเจกพุทฺธานํ✎ ร่าง
Pañca paccekabuddhānaṁ,
สตานิ สมุปฏฺฐหึ ฯ✎ ร่าง
satāni samupaṭṭhahiṁ.
เตมาสํ โภชยิตฺวาน อ✎ ร่าง
Temāsaṁ bhojayitvāna,
จฺฉาทมฺปิ ๒- ติจีวรํ✎ ร่าง
pacchādamha ticīvaraṁ;
ตโต จุตา มยํ สพฺเพ✎ ร่าง
Tato cutā mayaṁ sabbe,
อหุมฺห ติทสูปคา ฯ✎ ร่าง
ahumha tidasūpagā.
ปุโน สพฺเพ มนุสฺสตฺตํ✎ ร่าง
Puno sabbe manussattaṁ,
อาคตมฺห ตโต จุตา✎ ร่าง
agamimha tato cutā;
กุกฺกุฏมฺหิ ปุเร ชาตา✎ ร่าง
Kukkuṭamhi pure jātā,
หิมวนฺตสฺส ปสฺสโต ฯ✎ ร่าง
himavantassa passato.
กปฺปิโน นามหํ อาสึ✎ ร่าง
Kappino nāmahaṁ āsiṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.188
ราชปุตฺโต มหายโส✎ ร่าง
rājaputto mahāyaso;
เสสามจฺจกุเล ชาตา✎ ร่าง
Sesāmaccakule jātā,
มเมว ปริวารยุํ ฯ✎ ร่าง
mameva parivārayuṁ.
มหารชฺชสุขํ ปตฺโต✎ ร่าง
Mahārajjasukhaṁ patto,
สพฺพกามสมิทฺธิโม✎ ร่าง
sabbakāmasamiddhimā;
วาณิเชหิ สมกฺขาตํ✎ ร่าง
Vāṇijehi samakkhātaṁ,
พุทฺธุปฺปาทมหํ สุณึ ฯ✎ ร่าง
buddhuppādamahaṁ suṇiṁ.
พุทฺโธ โลเก สมุปฺปนฺโน✎ ร่าง
‘Buddho loke samuppanno,
อสโม เอกปุคฺคโล✎ ร่าง
asamo ekapuggalo;
โส ปกาเสติ สทฺธมฺมํ✎ ร่าง
So pakāseti saddhammaṁ,
อมตํ สุขมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
amataṁ sukhamuttamaṁ.
สุยุตฺตา ตสฺส สิสฺสา จ✎ ร่าง
Suyuttā tassa sissā ca,
สุมุตฺตา จ อนาสวา✎ ร่าง
sumuttā ca anāsavā’;
สุตฺวา เนสํปิ ๒- วจนํ✎ ร่าง
Sutvā nesaṁ suvacanaṁ,
สกฺกริตฺวาน วาณิเช ฯ✎ ร่าง
sakkaritvāna vāṇije.
ปหาย ๓- รชฺชํ สามจฺโจ✎ ร่าง
Pahāya rajjaṁ sāmacco,
นิกฺขมึ พุทฺธมามโก✎ ร่าง
nikkhamiṁ buddhamāmako;
นทึ ทิสฺวา มหาจนฺทํ✎ ร่าง
Nadiṁ disvā mahācandaṁ,
ปูริตํ สมติตฺติกํ ฯ✎ ร่าง
pūritaṁ samatittikaṁ.
อปฺปติตฺถํ อนาลมฺพํ✎ ร่าง
Appatiṭṭhaṁ anālambaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.118
ทุตฺตรํ สีฆพาหินึ✎ ร่าง
duttaraṁ sīghavāhiniṁ;
คุณํ สริตฺวา พุทฺธสฺส✎ ร่าง
Guṇaṁ saritvā buddhassa,
โสตฺถินา สมติกฺกมึ ฯ✎ ร่าง
sotthinā samatikkamiṁ.
ภวโสตํ สเจ พุทฺโธ✎ ร่าง
‘Bhavasotaṁ sace buddho,
ติณฺโณ โลกนฺตคู วิทู✎ ร่าง
tiṇṇo lokantagū vidū;
เอเตน สจฺจวชฺเชน✎ ร่าง
Etena saccavajjena,
คมนํ เม สมิชฺฌตุ ฯ✎ ร่าง
gamanaṁ me samijjhatu.
ยทิ สนฺติคโม มคฺโค✎ ร่าง
Yadi santigamo maggo,
อ้างอิงPTS 2.470 · พุทธชยันตี 37.1.306
โมกฺขทํ ๔- สนฺติกํ สุขํ✎ ร่าง
mokkho caccantikaṁ sukhaṁ;
เอเตน สจฺจวชฺเชน✎ ร่าง
Etena saccavajjena,
คมนํ เม สมิชฺฌตุ ฯ✎ ร่าง
gamanaṁ me samijjhatu.
สงฺโฆ เจ ติณฺณกนฺตาโร✎ ร่าง
Saṅgho ce tiṇṇakantāro,
ปุญฺญเขตฺโต อนุตฺตโร✎ ร่าง
puññakkhetto anuttaro;
เอเตน สจฺจวชฺเชน✎ ร่าง
Etena saccavajjena,
คมนํ เม สมิชฺฌตุ ฯ✎ ร่าง
gamanaṁ me samijjhatu’.
สห กเต สจฺจวเร✎ ร่าง
Saha kate saccavare,
มคฺคา อปคตํ ชลํ✎ ร่าง
maggā apagataṁ jalaṁ;
ตโต สุเขน อุตฺติณฺโณ✎ ร่าง
Tato sukhena uttiṇṇo,
นทีตีเร มโนรเม ฯ✎ ร่าง
nadītīre manorame.
นิสินฺนํ อทฺทสํ พุทฺธํ✎ ร่าง
Nisinnaṁ addasaṁ buddhaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.189
อุเทนฺตํว ปภงฺกรํ✎ ร่าง
udentaṁva pabhaṅkaraṁ;
ชลนฺตํ เหมเสลํว✎ ร่าง
Jalantaṁ hemaselaṁva,
ทีปรุกฺขํว โชติตํ ฯ✎ ร่าง
dīparukkhaṁva jotitaṁ.
สสึว ๑- ตาราสหิตํ✎ ร่าง
Sasiṁva tārāsahitaṁ,
สาวเกหิ ปุรกฺขตํ✎ ร่าง
sāvakehi purakkhataṁ;
วาสวํ วิย วสฺสนฺตํ✎ ร่าง
Vāsavaṁ viya vassantaṁ,
เทเวน ๒- ชนนนฺทนํ ฯ✎ ร่าง
desanājaladantaraṁ.
วนฺทิตฺวาน สหามจฺโจ✎ ร่าง
Vanditvāna sahāmacco,
เอกมนฺตํ อุปาวิสึ✎ ร่าง
ekamantamupāvisiṁ;
ตโต ๓- อชฺฌาสยํ ญตฺวา✎ ร่าง
Tato no āsayaṁ ñatvā,
พุทฺโธ ธมฺมมเทสยิ ฯ✎ ร่าง
buddho dhammamadesayi.
สุตฺวาน ธมฺมํ วิมลํ✎ ร่าง
Sutvāna dhammaṁ vimalaṁ,
อโวจุมฺห มยํ ชินํ✎ ร่าง
avocumha mayaṁ jinaṁ;
ปพฺพาเชหิ มหาวีร โอต✎ ร่าง
‘Pabbājehi mahāvīra,
ิณฺณมฺห ๔- ภเว มยํ ฯ✎ ร่าง
nibbindāmha mayaṁ bhave’.
สฺวากฺขาโต ภิกฺขเว ธมฺโม✎ ร่าง
‘Svākkhāto bhikkhave dhammo,
ทุกฺขนฺตสฺส ๕- กราย โว✎ ร่าง
dukkhantakaraṇāya vo;
จรถ พฺรหฺมจริยํ✎ ร่าง
Caratha brahmacariyaṁ’,
อิจฺจาห มุนิ สตฺตโม ฯ✎ ร่าง
iccāha munisattamo.
สห วาจาย สพฺเพปิ✎ ร่าง
Saha vācāya sabbepi,
ภิกฺขุเวสธรา มยํ✎ ร่าง
bhikkhuvesadharā mayaṁ;
อหุมฺห อุปสมฺปนฺนา✎ ร่าง
Ahumha upasampannā,
โสตาปนฺนาว สาสเน ฯ✎ ร่าง
sotāpannā ca sāsane.
ตโต เชตวนํ คนฺตฺวา✎ ร่าง
Tato jetavanaṁ gantvā,
อนุสาสิ วินายโก✎ ร่าง
anusāsi vināyako;
อนุสิฏฺโฐ ชิเนนาหํ✎ ร่าง
Anusiṭṭho jinenāhaṁ,
อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ✎ ร่าง
arahattamapāpuṇiṁ.
ตโต ภิกฺขุสหสฺสานิ✎ ร่าง
Tato bhikkhusahassāni,
อนุสาสิมหํ ตทา✎ ร่าง
anusāsimahaṁ tadā;
มมานุสาสนกรา✎ ร่าง
Mamānusāsanakarā,
เตปิ อาสุํ อนาสวา ฯ✎ ร่าง
tepi āsuṁ anāsavā.
ชิโน ตสฺมึ คุเณ ตุฏฺโฐ✎ ร่าง
Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho,
เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ✎ ร่าง
etadagge ṭhapesi maṁ;
ภิกฺขุโอวาทกานคฺโค✎ ร่าง
Bhikkhuovādakānaggo,
กปฺปิโนติ มหาชเน ๖- ฯ✎ ร่าง
kappinoti mahājane.
สตสหสฺเส กตํ กมฺมํ✎ ร่าง
Satasahasse kataṁ kammaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.119
ผลํ ทสฺเสสิ เม อิธ
สุ✎ ร่าง
phalaṁ dassesi me idha;
มุตฺโต สรเวโคว✎ ร่าง
Pamutto saravegova,
กิเลเส ฌาปยึ มม ฯ✎ ร่าง
kilese jhāpayiṁ mama.
กเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.190 · พุทธชยันตี 37.1.308
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหากปฺปิโน เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
มหากปฺปินตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
จตุตฺถํ ทพฺพมลฺลปุตฺตตฺ✎ ร่าง
Mahākappinattherassāpadānaṁ tatiyaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna