—
Dabbamallaputtattheraapadāna
ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน✎ ร่าง
“Padumuttaro nāma jino,
อ้างอิงPTS 2.471
สพฺพโลกวิทู มุนิ✎ ร่าง
sabbalokavidū muni;
อิโต สตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Ito satasahassamhi,
กปฺเป อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง
kappe uppajji cakkhumā.
โอวาทโก วิญฺญาปโก✎ ร่าง
Ovādako viññāpako,
ตารโก สพฺพปาณินํ✎ ร่าง
tārako sabbapāṇinaṁ;
เทสนากุสโล พุทฺโธ✎ ร่าง
Desanākusalo buddho,
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
อนุกมฺปโก การุณิโก✎ ร่าง
Anukampako kāruṇiko,
หิเตสี สพฺพปาณินํ✎ ร่าง
hitesī sabbapāṇinaṁ;
สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ✎ ร่าง
Sampatte titthiye sabbe,
ปญฺจสีเล ปติฏฺฐหิ ฯ✎ ร่าง
pañcasīle patiṭṭhapi.
เอวํ นิรากุลํ อาสิ✎ ร่าง
Evaṁ nirākulaṁ āsi,
สุญฺญตํ ติตฺถิเยหิ จ✎ ร่าง
suññataṁ titthiyehi ca;
วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ✎ ร่าง
Vicittaṁ arahantehi,
วสีภูเตหิ ตาทิภิ ฯ✎ ร่าง
vasībhūtehi tādibhi.
รตนานฏฺฐปญฺญาสํ✎ ร่าง
Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ,
อุคฺคโต โส มหามุนิ✎ ร่าง
uggato so mahāmuni;
กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส✎ ร่าง
Kañcanagghiyasaṅkāso,
พตฺตึสวรลกฺขโณ ฯ✎ ร่าง
bāttiṁsavaralakkhaṇo.
วสฺสสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Vassasatasahassāni,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.191
อายุ วิชฺชติ ตาวเท✎ ร่าง
āyu vijjati tāvade;
ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส✎ ร่าง
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
ตทาหํ หํสวติยํ✎ ร่าง
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,
เสฏฺฐิปุตฺโต มหายโส✎ ร่าง
seṭṭhiputto mahāyaso;
อุเปตฺวา โลกปชฺโชตํ✎ ร่าง
Upetvā lokapajjotaṁ,
อสฺโสสึ ธมฺมเทสนํ ฯ✎ ร่าง
assosiṁ dhammadesanaṁ.
เสนาสนานิ ภิกฺขูนํ✎ ร่าง
Senāsanāni bhikkhūnaṁ,
ปญฺญาเปนฺตํ สสาวกํ✎ ร่าง
paññāpentaṁ sasāvakaṁ;
กิตฺตยนฺตสฺส วจนํ✎ ร่าง
Kittayantassa vacanaṁ,
สุณิตฺวา มุทิโต อหํ ฯ✎ ร่าง
suṇitvā mudito ahaṁ.
อธิการํ สสงฺฆสฺส✎ ร่าง
Adhikāraṁ sasaṅghassa,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.120
กตฺวา ตสฺส มเหสิโน✎ ร่าง
katvā tassa mahesino;
นิปจฺจ สิรสา ปาเท✎ ร่าง
Nipacca sirasā pāde,
ตณฺฐานํ อภิปตฺถยึ ฯ✎ ร่าง
taṁ ṭhānamabhipatthayiṁ.
ตทา ๑- หิ โส มหาวีโร✎ ร่าง
Tadāha sa mahāvīro,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.310
มม กมฺมํ ปกิตฺตยิ✎ ร่าง
mama kammaṁ pakittayaṁ;
โยยํ สสงฺฆํ โภเชสิ✎ ร่าง
‘Yo sasaṅghamabhojesi,
สตฺตาหํ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง
sattāhaṁ lokanāyakaṁ.
โสยํ กมลปตฺตกฺโข✎ ร่าง
Soyaṁ kamalapattakkho,
สีหํโส กนกตฺตโจ✎ ร่าง
sīhaṁso kanakattaco;
มม ปาทมูเล นิปติ✎ ร่าง
Mama pādamūle nipati,
ปตฺถยํ ๓- ฐานมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
patthayaṁ ṭhānamuttamaṁ.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
สาวโก ตสฺส พุทฺธสฺส✎ ร่าง
Sāvako tassa buddhassa,
ทพฺโพ นาเมน วิสฺสุโต✎ ร่าง
dabbo nāmena vissuto;
เสนาสนปญฺญาปโก✎ ร่าง
Senāsanapaññāpako,
อคฺโค เหสฺสติยํ ตถา ๔- ฯ✎ ร่าง
aggo hessatiyaṁ tadā’.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
สตานํ ตีณิกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Satānaṁ tīṇikkhattuñca,
เทวรชฺชมการยึ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ;
ตถา ๕- ปญฺจสตกฺขตฺตุํ✎ ร่าง
Satānaṁ pañcakkhattuñca,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ.
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
อ้างอิงPTS 2.472 · สยามรัฐ 33.192
คณนาโต อสงฺขยํ✎ ร่าง
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
สพฺพตฺถ สุขิโต อาสึ✎ ร่าง
Sabbattha sukhito āsiṁ,
ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา ฯ✎ ร่าง
tassa kammassa vāhasā.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
วิปสฺสี นาม นายโก✎ ร่าง
vipassī nāma nāyako;
อุปฺปชฺชิ จารุนยโน✎ ร่าง
Uppajji cārudassano,
สพฺพธมฺมวิปสฺสโก ฯ✎ ร่าง
sabbadhammavipassako.
ทุฏฺฐจิตฺโต อุปวทึ✎ ร่าง
Duṭṭhacitto upavadiṁ,
สาวกํ ตสฺส ตาทิโน✎ ร่าง
sāvakaṁ tassa tādino;
สพฺพาสวปริกฺขีณํ✎ ร่าง
Sabbāsavaparikkhīṇaṁ,
สุทฺโธติ จ วิชานิย ฯ✎ ร่าง
suddhoti ca vijāniya.
ตสฺเสว นรวีรสฺส✎ ร่าง
Tasseva naravīrassa,
สาวกานํ มเหสินํ✎ ร่าง
sāvakānaṁ mahesinaṁ;
สลากํ จ คเหตฺวาน✎ ร่าง
Salākañca gahetvāna,
ขีโรทนมทาสหํ ฯ✎ ร่าง
khīrodanamadāsahaṁ.
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป✎ ร่าง
Imamhi bhaddake kappe,
พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส✎ ร่าง
brahmabandhu mahāyaso;
กสฺสโป นาม นาเมน✎ ร่าง
Kassapo nāma gottena,
อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร ฯ✎ ร่าง
uppajji vadataṁ varo.
สาสนํ โชตยิตฺวาน✎ ร่าง
Sāsanaṁ jotayitvāna,
อภิภุยฺย กุติตฺถิเย
เ✎ ร่าง
abhibhuyya kutitthiye;
วเนยฺเย วินยิตฺวาน✎ ร่าง
Vineyye vinayitvāva,
นิพฺพุโต โส สสาวโก ฯ✎ ร่าง
nibbuto so sasāvako.
สสิสฺเส นิพฺพุเต นาเถ✎ ร่าง
Sasisse nibbute nāthe,
อตฺถเมนฺตมฺหิ สาสเน✎ ร่าง
atthamentamhi sāsane;
เทวา กนฺทึสุ สํวิคฺคา✎ ร่าง
Devā kandiṁsu saṁviggā,
มุตฺตเกสา รุทมุขา ฯ✎ ร่าง
muttakesā rudammukhā.
นิพฺพายิสฺสติ ธมฺมกฺโข✎ ร่าง
‘Nibbāyissati dhammakkho,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.121 · พุทธชยันตี 37.1.312
น ปสฺสิสฺสาม สุพฺพเต✎ ร่าง
na passissāma subbate;
น สุณิสฺสาม สทฺธมฺมํ✎ ร่าง
Na suṇissāma saddhammaṁ,
อโห โน อปฺปปุญฺญตา ฯ✎ ร่าง
aho no appapuññatā’.
ตทายํ ปฐวี สพฺพา✎ ร่าง
Tadāyaṁ pathavī sabbā,
อจลา สา ปุลาปุลี✎ ร่าง
acalā sā calācalā;
สาคโร จ สโสโกว✎ ร่าง
Sāgaro ca sasokova,
วินที กรุณํ คิรํ ฯ✎ ร่าง
vinadī karuṇaṁ giraṁ.
จตุทฺทิสา ทุนฺทุภิโย✎ ร่าง
Catuddisā dundubhiyo,
นาทยึสุ อมานุสา✎ ร่าง
nādayiṁsu amānusā;
สมนฺตโต อสนิโย ปต✎ ร่าง
Samantato asaniyo,
ึสุ ๔- จ ภยาวหา ฯ✎ ร่าง
phaliṁsu ca bhayāvahā.
อุกฺกา ปตึสุ นภสา✎ ร่าง
Ukkā patiṁsu nabhasā,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.193
ธูมเกตุ ปทิสฺสถ✎ ร่าง
dhūmaketu ca dissati;
สธูมา ๒- ชาลวฏฺฏา จ✎ ร่าง
Sadhūmā jālavaṭṭā ca,
รวึสุ กรุณํ มิคา ฯ✎ ร่าง
raviṁsu karuṇaṁ migā.
อุปฺปาเท ทารุเณ ทิสฺวา✎ ร่าง
Uppāde dāruṇe disvā,
สาสนตฺถงฺคสูจเก✎ ร่าง
sāsanatthaṅgasūcake;
สํวิคฺคา ภิกฺขโว สตฺต✎ ร่าง
Saṁviggā bhikkhavo satta,
จินฺตยิมฺห มยํ ตทา ฯ✎ ร่าง
cintayimha mayaṁ tadā.
สาสเนน วินามฺหากํ✎ ร่าง
‘Sāsanena vināmhākaṁ,
ชีวิเตน อลํ มยํ✎ ร่าง
jīvitena alaṁ mayaṁ;
ปวิสิตฺวา มหารญฺญํ✎ ร่าง
Pavisitvā mahāraññaṁ,
ยุญฺชาม ชินสาสนํ ฯ✎ ร่าง
yuñjāma jinasāsanaṁ’.
อทฺทสมฺห ตทารญฺเญ✎ ร่าง
Addasamha tadāraññe,
อุพฺพิทฺธํ เสลปพฺพตํ✎ ร่าง
ubbiddhaṁ selamuttamaṁ;
นิสฺเสณิยา ตมารุยฺห✎ ร่าง
Nisseṇiyā tamāruyha,
นิสฺเสณึ ปาตยิมฺหเส ฯ✎ ร่าง
nisseṇiṁ pātayimhase.
ตทา โอวทิ โน เถโร✎ ร่าง
Tadā ovadi no thero,
อ้างอิงPTS 2.473
พุทฺธุปฺปาโท สุทุลฺลโภ✎ ร่าง
‘buddhuppādo sudullabho;
สทฺธา ๕- วา ๖- ทุลฺลภา ลทฺธา✎ ร่าง
Saddhātidullabhā laddhā,
โถกํ เสสญฺจ สาสนํ ฯ✎ ร่าง
thokaṁ sesañca sāsanaṁ.
นิปตนฺติ ขณาตีตา✎ ร่าง
Nipatanti khaṇātītā,
อนนฺเต ทุกฺขสาคเร✎ ร่าง
anante dukkhasāgare;
ตสฺมา ปโยโค กตฺตพฺโพ✎ ร่าง
Tasmā payogo kattabbo,
ยาว ๗- ติฏฺฐติ สาสนํ ฯ✎ ร่าง
yāva ṭhāti mune mataṁ’.
อรหา อาสิ โส เถโร✎ ร่าง
Arahā āsi so thero,
อนาคามิ ตทานุโค✎ ร่าง
anāgāmī tadānugo;
สุสีลา อิตเร ยุตฺตา✎ ร่าง
Susīlā itare yuttā,
เทวโลกํ อคมฺหเส ฯ✎ ร่าง
devalokaṁ agamhase.
นิพฺพุโต ติณฺณสํสาโร✎ ร่าง
Nibbuto tiṇṇasaṁsāro,
สุทฺธาวาเส จ เอกโก✎ ร่าง
suddhāvāse ca ekako;
อหญฺจ ปุกฺกุสาติ จ✎ ร่าง
Ahañca pakkusāti ca,
สภิโย พาหิโย ตถา ฯ✎ ร่าง
sabhiyo bāhiyo tathā.
กุมารกสฺสโป เจว✎ ร่าง
Kumārakassapo ceva,
ตตฺถ ตตฺถูปคา มยํ✎ ร่าง
tattha tatthūpagā mayaṁ;
สํสารพนฺธนา มุตฺตา✎ ร่าง
Saṁsārabandhanā muttā,
โคตเมนานุกมฺปิตา ฯ✎ ร่าง
gotamenānukampitā.
มลฺเลสุ กุสินารายํ✎ ร่าง
Mallesu kusinārāyaṁ,
ชาโต คพฺเภว เม สโต✎ ร่าง
jāto gabbheva me sato;
มาตา มตา ๘- จิตการูฬฺหา✎ ร่าง
Mātā matā citāruḷhā,
ตโต นิปติโต อหํ ฯ✎ ร่าง
tato nippatito ahaṁ.
ปติโต ทพฺพปุญฺชมฺหิ✎ ร่าง
Patito dabbapuñjamhi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.194
ตโต ทพฺโพติ วิสฺสุโต✎ ร่าง
tato dabboti vissuto;
พฺรหฺมจาริผเลนาหํ✎ ร่าง
Brahmacārībalenāhaṁ,
วิมุตฺโต สตฺตวสฺสิโก ฯ✎ ร่าง
vimutto sattavassiko.
ขีโรทนผเลนาหํ✎ ร่าง
Khīrodanabalenāhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.122 · พุทธชยันตี 37.1.314
ปญฺจงฺเคหิ อุปาคโต✎ ร่าง
pañcahaṅgehupāgato;
ขีณาสโวปวาเทน✎ ร่าง
Khīṇāsavopavādena,
ปาเปหิ พหุ โจทิโต ฯ✎ ร่าง
pāpehi bahucodito.
อุโภ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ✎ ร่าง
Ubho puññañca pāpañca,
วีติวตฺโตมฺหิ ทานหํ✎ ร่าง
vītivattomhi dānihaṁ;
ปตฺวาน ปรมํ สนฺตึ✎ ร่าง
Patvāna paramaṁ santiṁ,
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
เสนาสนํ ปญฺญาปยึ✎ ร่าง
Senāsanaṁ paññāpayiṁ,
หาสยิตฺวาน สุพฺพเต✎ ร่าง
hāsayitvāna subbate;
ชิโน ตสฺมึ คุเณ ตุฏฺโฐ✎ ร่าง
Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho,
เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ✎ ร่าง
etadagge ṭhapesi maṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ทพฺพมลฺลปุตฺโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ทพฺพมลฺลปุตฺตตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ปญฺจมํ กุมารกสฺสปตฺ✎ ร่าง
Dabbamallaputtattherassāpadānaṁ catutthaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna