เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒ ข้อ 125

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๕] ในกัปที่แสนแต่ภัทรกัปนี้ พระผู้มีพระภาคผู้นายก ทรงเกื้อกูลแก่ สัตว์โลกทั้งปวง เป็นนักปราชญ์ มีพระนามว่าปทุมุตระ ได้เสด็จ อุบัติขึ้นแล้ว ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์มีชื่อเสียงโด่งดัง รู้จบ ไตรเพท เที่ยวไปในที่พักสำราญกลางวัน ได้พบพระผู้มีพระภาค ผู้นายกของโลก กำลังทรงประกาศสัจจะ ๔ ทรงยังมนุษย์พร้อมด้วย ทวยเทพให้ตรัสรู้ กำลังทรงสรรเสริญพระสาวกของพระองค์ผู้กล่าว ธรรมกถาวิจิตรอยู่ในหมู่มหาชน ครั้งนั้น เราชอบใจ จึงได้นิมนต์ พระตถาคต แล้วประดับประดามณฑปให้สว่างไสวด้วยรัตนะนานา ชนิด ด้วยผ้าอันย้อมด้วยสีต่างๆ นิมนต์พระพุทธเจ้าพร้อมด้วย พระสงฆ์ให้เสวยและฉันในมณฑปนั้น เรานิมนต์พระพุทธเจ้า พร้อมด้วยพระสาวกให้เสวยและฉันโภชนะมีรสอันเลิศต่างๆ ถึง ๗ วัน แล้วเอาดอกไม้ที่สวยงามต่างๆ ชนิด บูชาแล้วหมอบลง แทบบาทมูลปรารถนาฐานันดรนั้น ครั้งนั้น พระมุนีผู้ประเสริฐ มีความเอ็นดู เป็นที่อาศัยอยู่แห่งกรุณา ได้ตรัสว่า จงดูพราหมณ์ นี้ ผู้มีปากและตาเหมือนดอกปทุม มากด้วยความปรีดาปราโมทย์ มี กายและใจสูงเพราะโสมนัส นำความร่าเริงมา จักษุกว้างใหญ่ มีความ อาลัยในศาสนาของเรา เขาปรารถนาฐานันดรนั้น คือ การกล่าว ธรรมกถาอันวิจิตรในกัปที่แสนแต่กัปนี้ พระศาสดามีพระนามว่า โคดม ซึ่งสมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก ผู้นี้จักเป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้น จักเป็นโอรสอัน ธรรมเนรมิต จักได้เป็นสาวกของพระศาสดา มีนามว่ากุมารกัสสป เพราะอำนาจดอกไม้และผ้าอันวิจิตรกับรัตนะ เขาจักถึงความเป็น ผู้เลิศกว่าภิกษุทั้งหลาย ผู้กล่าวธรรมกถาอันวิจิตร เพราะกรรมที่ทำ ไว้ดีแล้ว และเพราะการตั้งเจตน์จำนงไว้ เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้ ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เราท่องเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ เหมือน ตัวละครหมุนเวียนอยู่กลางเวทีเต้นรำ ฉะนั้น เราเป็นบุตรของเนื้อ ชื่อสาขะ หยั่งลงในครรภ์แห่งแม่เนื้อ ครั้งนั้น เมื่อเราอยู่ในท้อง มารดาของเรา ถึงเวรที่จะต้องถูกฆ่า มารดาของเราถูกเนื้อสาขะ ทอดทิ้ง จึงยึดเอาเนื้อนิโครธเป็นที่พึ่ง มารดาของเราอันพระยาเนื้อ นิโครธ ช่วยให้พ้นจากความตาย สละเนื้อสาขะแล้ว ตักเตือน เราผู้เป็นบุตรของตัวในครั้งนั้นอย่างนี้ว่า ควรคบหาแต่เนื้อนิโครธ เท่านั้น ไม่ควรเข้าไปคบหาเนื้อสาขะ ตายในสำนักเนื้อนิโครธ ประเสริฐกว่า มีชีวิตอยู่ในสำนักเนื้อสาขะจะประเสริฐอะไร. เรามารดาของเราและเนื้อนอกจากนี้ อันเนื้อนิโครธ ผู้เป็น นายฝูงนั้นพร่ำสอน อาศัยโอวาทของเนื้อนิโครธนั้น จึง ได้ไปยังที่อยู่อาศัย คือ สวรรค์ชั้นดุสิตอันรื่นรมย์ ประหนึ่งว่าไปยังเรือนของตัวที่ทิ้งจากไป ฉะนั้น. เมื่อพระศาสนาของพระกัสสปธีรเจ้า กำลังถึงความสิ้นสูญอันตรธาน เราได้ขึ้นภูเขาอันล้วนด้วยหิน บำเพ็ญเพียรตามคำสอนของพระ- พิชิตมาร ก็บัดนี้ เราเกิดในสกุลเศรษฐีในพระนครราชคฤห์ มารดาของเรามีครรภ์ ออกบวชเป็นภิกษุณี พวกภิกษุณีรู้ว่ามารดา ของเรามีครรภ์ จึงนำไปหาพระเทวทัต พระเทวทัตนั้นกล่าวว่าจง นาสนะภิกษุผู้ลามกนี้เสีย ถึงในบัดนี้มารดาบังเกิดเกล้าของเรา เป็นผู้ อันพระพิชิตมารจอมมุนีทรงอนุเคราะห์ไว้ จึงได้ถึงความสุขใน สำนักของภิกษุณี พระเจ้าแผ่นดินพระนามว่าโกศล ได้ทรงทราบเรื่อง นั้นจึงทรงเลี้ยงดูเราไว้ด้วยเครื่องบริหารแห่งกุมาร และตัวเรามีชื่อว่า กัสสป เพราะอาศัยท่านพระกัสสปเถระ เราจึงถูกเรียกว่ากุมาร กัสสป เพราะได้สดับพระธรรมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงว่า กายเช่นเดียวกับจอมปลวก จิตของเราจึงพ้นจากอาสวะกิเลส ไม่ ถือมั่นด้วยอุปาทานโดยประการทั้งปวง เราได้รับตำแหน่งเอตทัคคะ ก็เพราะทรมานพระเจ้าปายาสิ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธ ศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระกุมารกัสสปเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

เทียบรายประโยค (115 ประโยค)

tha-ap537:0.3 #

—

Kumārakassapattheraapadāna

tha-ap537:1.1 #

อิโต สตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง

“Ito satasahassamhi,

tha-ap537:1.2 #

กปฺเป อุปฺปชฺชิ นายโก✎ ร่าง

kappe uppajji nāyako;

tha-ap537:1.3 #

สพฺพโลกหิโต ธีโร✎ ร่าง

Sabbalokahito vīro,

tha-ap537:1.4 #

ปทุมุตฺตรนามโก ฯ✎ ร่าง

padumuttaranāmako.

tha-ap537:2.1 #

ตทาหํ พฺราหฺมโณ หุตฺวา✎ ร่าง

Tadāhaṁ brāhmaṇo hutvā,

อ้างอิงสยามรัฐ 33.195

tha-ap537:2.2 #

วิสฺสุโต เวทปารคู✎ ร่าง

vissuto vedapāragū;

tha-ap537:2.3 #

ทิวาวิหารํ วิจรํ✎ ร่าง

Divāvihāraṁ vicaraṁ,

tha-ap537:2.4 #

อทฺทสํ โลกนายกํ ฯ✎ ร่าง

addasaṁ lokanāyakaṁ.

tha-ap537:3.1 #

จตุสจฺจํ ปกาเสนฺตํ✎ ร่าง

Catusaccaṁ pakāsentaṁ,

อ้างอิงPTS 2.474

tha-ap537:3.2 #

โพธยนฺตํ สเทวกํ สสา✎ ร่าง

bodhayantaṁ sadevakaṁ;

tha-ap537:3.3 #

วกํ ๑- จิตฺตกถิกํ✎ ร่าง

Vicittakathikānaggaṁ,

tha-ap537:3.4 #

วณฺณยนฺตํ มหาชเน ฯ✎ ร่าง

vaṇṇayantaṁ mahājane.

tha-ap537:4.1 #

ตทา มุทิตจิตฺโตหํ✎ ร่าง

Tadā muditacittohaṁ,

tha-ap537:4.2 #

นิมนฺเตตฺวา ตถาคตํ✎ ร่าง

nimantetvā tathāgataṁ;

tha-ap537:4.3 #

นานารตฺเตหิ วตฺเถหิ✎ ร่าง

Nānārattehi vatthehi,

tha-ap537:4.4 #

อลงฺกริตฺวาน มณฺฑปํ ฯ✎ ร่าง

alaṅkaritvāna maṇḍapaṁ.

tha-ap537:5.1 #

นานารตนปชฺโชตํ✎ ร่าง

Nānāratanapajjotaṁ,

tha-ap537:5.2 #

สสงฺฆํ โภชยึ ตหึ✎ ร่าง

sasaṅghaṁ bhojayiṁ tahiṁ;

tha-ap537:5.3 #

โภชยิตฺวาน สตฺตาหํ✎ ร่าง

Bhojayitvāna sattāhaṁ,

tha-ap537:5.4 #

นานคฺครสโภชนํ ฯ✎ ร่าง

nānaggarasabhojanaṁ.

tha-ap537:6.1 #

นานาจิตฺเตหิ ปุปฺเผหิ✎ ร่าง

Nānācittehi pupphehi,

tha-ap537:6.2 #

ปูชยิตฺวา สสาวกํ✎ ร่าง

pūjayitvā sasāvakaṁ;

tha-ap537:6.3 #

นิปจฺจ ปาทมูลมฺหิ✎ ร่าง

Nipacca pādamūlamhi,

tha-ap537:6.4 #

ตํ ฐานํ ปตฺถยึ อหํ ฯ✎ ร่าง

taṁ ṭhānaṁ patthayiṁ ahaṁ.

tha-ap537:7.1 #

ตทา มุนิวโร อาห✎ ร่าง

Tadā munivaro āha,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.123 · พุทธชยันตี 37.1.316

tha-ap537:7.2 #

กรุโณ ๒- กรุณาลโย✎ ร่าง

karuṇekarasāsayo;

tha-ap537:7.3 #

ปสฺสเถตํ ทิชวรํ✎ ร่าง

‘Passathetaṁ dijavaraṁ,

tha-ap537:7.4 #

ปทุมานนโลจนํ ฯ✎ ร่าง

padumānanalocanaṁ.

tha-ap537:8.1 #

ปีติปามุชฺชพหุลํ✎ ร่าง

Pītipāmojjabahulaṁ,

tha-ap537:8.2 #

สมุทฺธคฺคตนุรุหํ✎ ร่าง

samuggatatanūruhaṁ;

tha-ap537:8.3 #

หาสาวหํ ๔- วิสาลกฺขํ✎ ร่าง

Hāsamhitavisālakkhaṁ,

tha-ap537:8.4 #

มม ๕- สาสนสาลยํ ฯ |๑๒๕.๑๕๘| มม✎ ร่าง

mama sāsanalālasaṁ.

tha-ap537:9.1 #

ปาทมูเล ปติตํ✎ ร่าง

Patitaṁ pādamūle me,

tha-ap537:9.2 #

เอกวตฺตํ สุมานสํ✎ ร่าง

ekāvatthasumānasaṁ;

tha-ap537:9.3 #

เอส ปตฺเถติ ตํ ฐานํ✎ ร่าง

Esa pattheti taṁ ṭhānaṁ,

tha-ap537:9.4 #

วิจิตฺตกถิกตฺตนํ ๖- ฯ✎ ร่าง

vicittakathikattanaṁ.

tha-ap537:10.1 #

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง

Satasahassito kappe,

tha-ap537:10.2 #

โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง

okkākakulasambhavo;

tha-ap537:10.3 #

โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง

Gotamo nāma gottena,

tha-ap537:10.4 #

สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

satthā loke bhavissati.

tha-ap537:11.1 #

ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง

Tassa dhammesu dāyādo,

tha-ap537:11.2 #

โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง

oraso dhammanimmito;

tha-ap537:11.3 #

กุมารกสฺสโป นาม✎ ร่าง

Kumārakassapo nāma,

tha-ap537:11.4 #

เหสฺสติ สตฺถุสาวโก ฯ✎ ร่าง

hessati satthu sāvako.

tha-ap537:12.1 #

วิจิตฺตปุปฺผทุสฺสานํ✎ ร่าง

Vicittapupphadussānaṁ,

อ้างอิงสยามรัฐ 33.196

tha-ap537:12.2 #

รตนานญฺจ วาหสา✎ ร่าง

ratanānañca vāhasā;

tha-ap537:12.3 #

วิจิตฺตกถิกานํ โส✎ ร่าง

Vicittakathikānaṁ so,

tha-ap537:12.4 #

อคฺคตฺตํ ปาปุณิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

aggataṁ pāpuṇissati’.

tha-ap537:13.1 #

เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง

Tena kammena sukatena,

tha-ap537:13.2 #

เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง

cetanāpaṇidhīhi ca;

tha-ap537:13.3 #

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง

Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,

tha-ap537:13.4 #

ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง

tāvatiṁsamagacchahaṁ.

tha-ap537:14.1 #

ปริพฺภมึ ภวาภเว✎ ร่าง

Paribbhamaṁ bhavābhave,

tha-ap537:14.2 #

รงฺคมชฺเฌ ยถา นโฏ✎ ร่าง

raṅgamajjhe yathā naṭo;

tha-ap537:14.3 #

สาขามิคตฺรโช หุตฺวา✎ ร่าง

Sākhamigatrajo hutvā,

tha-ap537:14.4 #

มิคิยา กุจฺฉิโมกฺกมึ ฯ✎ ร่าง

migiyā kucchimokkamiṁ.

tha-ap537:15.1 #

ตทา มยิ กุจฺฉิคเต✎ ร่าง

Tadā mayi kucchigate,

tha-ap537:15.2 #

วชฺฌวาโร ๑- อุปฏฺฐิโต✎ ร่าง

vajjhavāro upaṭṭhito;

tha-ap537:15.3 #

สาเขน จตฺตา เม มาตา✎ ร่าง

Sākhena cattā me mātā,

tha-ap537:15.4 #

นิโคฺรธํ สรณํ คตา ฯ✎ ร่าง

nigrodhaṁ saraṇaṁ gatā.

tha-ap537:16.1 #

เตน สา มิคราเชน✎ ร่าง

Tena sā migarājena,

tha-ap537:16.2 #

มรณา ปริโมจิตา✎ ร่าง

maraṇā parimocitā;

tha-ap537:16.3 #

ปริจฺจชิตฺวาน สปฺปาณํ✎ ร่าง

Pariccajitvā sapāṇaṁ,

tha-ap537:16.4 #

มเมวํ โอวที ตทา ฯ✎ ร่าง

mamevaṁ ovadī tadā.

tha-ap537:17.1 #

นิโคฺรธเมว เสเวยฺย✎ ร่าง

‘Nigrodhameva seveyya,

tha-ap537:17.2 #

น สาขมูปสํวเส✎ ร่าง

na sākhamupasaṁvase;

tha-ap537:17.3 #

นิโคฺรธสฺมึ มตํ เสยฺโย✎ ร่าง

Nigrodhasmiṁ mataṁ seyyo,

tha-ap537:17.4 #

ยญฺเจ สาขสฺมิ ชีวิตํ ฯ✎ ร่าง

yañce sākhamhi jīvitaṁ’.

tha-ap537:18.1 #

เตนานุสิฏฺฐา มิคยูถเปน✎ ร่าง

Tenānusiṭṭhā migayūthapena,

อ้างอิงPTS 2.475

tha-ap537:18.2 #

อหญฺจ มาตา จตเร ๔- จ ตสฺโสวาทํ✎ ร่าง

Ahañca mātā ca tathetare ca;

tha-ap537:18.3 #

อาคมฺม รมฺมํ ตุสิตาธิวาสํ✎ ร่าง

Āgamma rammaṁ tusitādhivāsaṁ,

tha-ap537:18.4 #

คตา ๖- ปวาสํ สฆรํ ยเถว ฯ✎ ร่าง

Gatā pavāsaṁ sagharaṁ yatheva.

tha-ap537:19.1 #

ปุโน กสฺสปธีรสฺส✎ ร่าง

Puno kassapavīrassa,

tha-ap537:19.2 #

อตฺถเมนฺตมฺหิ สาสเน✎ ร่าง

atthamentamhi sāsane;

tha-ap537:19.3 #

อารุยฺห เสลสิขรํ✎ ร่าง

Āruyha selasikharaṁ,

tha-ap537:19.4 #

ยุญฺชิตฺวา ชินสาสนํ ฯ✎ ร่าง

yuñjitvā jinasāsanaṁ.

tha-ap537:20.1 #

อิทานิ ๗- หิ ราชคเห✎ ร่าง

Idānāhaṁ rājagahe,

อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.318

tha-ap537:20.2 #

ชาโต เสฏฺฐิกุเล อหํ✎ ร่าง

jāto seṭṭhikule ahuṁ;

tha-ap537:20.3 #

อาปนฺนคพฺภา ๙- เม มาตา✎ ร่าง

Āpannasattā me mātā,

tha-ap537:20.4 #

ปพฺพชิ อนคาริยํ ฯ✎ ร่าง

pabbaji anagāriyaṁ.

tha-ap537:21.1 #

สคพฺภนฺตํ วิทิตฺวาน✎ ร่าง

Sagabbhaṁ taṁ viditvāna,

อ้างอิงสยามรัฐ 33.197 · ฉัฏฐสังคายนา 58.124

tha-ap537:21.2 #

เทวทตฺตมุปานยุํ✎ ร่าง

devadattamupānayuṁ;

tha-ap537:21.3 #

โส อโวจ วินาเสถ✎ ร่าง

So avoca ‘vināsetha,

tha-ap537:21.4 #

ปาปิกํ ภิกฺขุนึ อิมํ ฯ✎ ร่าง

pāpikaṁ bhikkhuniṁ imaṁ’.

tha-ap537:22.1 #

อิทานิปิ มุนินฺเทน✎ ร่าง

Idānipi munindena,

tha-ap537:22.2 #

ชิเนน อนุกมฺปิตา✎ ร่าง

jinena anukampitā;

tha-ap537:22.3 #

สุขินี ชนนี ๑- มยฺหํ✎ ร่าง

Sukhinī ajanī mayhaṁ,

tha-ap537:22.4 #

มาตา ภิกฺขุนูปสฺสเย ฯ✎ ร่าง

mātā bhikkhunupassaye.

tha-ap537:23.1 #

ตํ วิทิตฺวา มหิปาโล✎ ร่าง

Taṁ viditvā mahīpālo,

tha-ap537:23.2 #

โกสโล มํ อโปสยิ✎ ร่าง

kosalo maṁ aposayi;

tha-ap537:23.3 #

กุมารปริหาเรน✎ ร่าง

Kumāraparihārena,

tha-ap537:23.4 #

นาเมนาหญฺจ กสฺสโป ฯ✎ ร่าง

nāmenāhañca kassapo.

tha-ap537:24.1 #

มหากสฺสปมาคมฺม✎ ร่าง

Mahākassapamāgamma,

tha-ap537:24.2 #

อหํ โกมารกสฺสโป✎ ร่าง

ahaṁ kumārakassapo;

tha-ap537:24.3 #

วมฺมิกสฺสทิสํ ๒- กายํ✎ ร่าง

Vammikasadisaṁ kāyaṁ,

tha-ap537:24.4 #

สุตฺวา พุทฺเธน เทสิตํ ฯ✎ ร่าง

sutvā buddhena desitaṁ.

tha-ap537:25.1 #

ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม✎ ร่าง

Tato cittaṁ vimucci me,

tha-ap537:25.2 #

อนุปาทาย สพฺพโส✎ ร่าง

anupādāya sabbaso;

tha-ap537:25.3 #

ปายาสึ ทมยิตฺวาหํ✎ ร่าง

Pāyāsiṁ damayitvāhaṁ,

tha-ap537:25.4 #

เอตทคฺคํ อปาปุณึ ฯ✎ ร่าง

etadaggamapāpuṇiṁ.

tha-ap537:26.1 #

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

tha-ap537:26.2 #

เพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง

…pe…

tha-ap537:26.3 #

วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง

viharāmi anāsavo.

tha-ap537:27.1 #

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง

Svāgataṁ vata me āsi,

tha-ap537:27.2 #

เก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง

…pe…

tha-ap537:27.3 #

กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

tha-ap537:28.1 #

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง

Paṭisambhidā catasso,

tha-ap537:28.2 #

ปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง

…pe…

tha-ap537:28.3 #

กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

tha-ap537:29.1 #

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุมารกสฺสโป เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง

Itthaṁ sudaṁ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

tha-ap537:30.1 #

กุมารกสฺสปตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Kumārakassapattherassāpadānaṁ pañcamaṁ.

tha-ap537:30.2 #

จตุวีสติมํ ภาณวารํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อชนี ฯ ๒ ม. ยุ. วมฺมิกสาทิสํ ฯ ฉฏฺฐํ พาหิยตฺ✎ ร่าง

Catuvīsatimaṁ bhāṇavāraṁ.

tha-ap538:0.1 #

เถราปทานํ✎ ร่าง

Therāpadāna

tha-ap538:0.2 #

—

Kaccāyanavagga

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน