—
7 Mahākoṭṭhikattheraapadāna
ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน✎ ร่าง
“Padumuttaro nāma jino,
อ้างอิงPTS 2.479 · สยามรัฐ 33.203
สพฺพโลกวิทู มุนิ✎ ร่าง
sabbalokavidū muni;
อิโต สตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Ito satasahassamhi,
กปฺเป อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง
kappe uppajji cakkhumā.
โอวาทโก วิญฺญาปโก✎ ร่าง
Ovādako viññāpako,
ตารโก สพฺพปาณินํ✎ ร่าง
tārako sabbapāṇinaṁ;
เทสนากุสโล พุทฺโธ✎ ร่าง
Desanākusalo buddho,
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
อนุกมฺปโก การุณิโก✎ ร่าง
Anukampako kāruṇiko,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.128
หิเตสี สพฺพปาณินํ✎ ร่าง
hitesī sabbapāṇinaṁ;
สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ✎ ร่าง
Sampatte titthiye sabbe,
ปญฺจสีเล ปติฏฺฐหิ ๑- ฯ✎ ร่าง
pañcasīle patiṭṭhapi.
เอวํ นิรากุลํ อาสิ✎ ร่าง
Evaṁ nirākulaṁ āsi,
สุญฺญตํ ติตฺถิเยหิ จ✎ ร่าง
suññataṁ titthiyehi ca;
วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ✎ ร่าง
Vicittaṁ arahantehi,
วสีภูเตหิ ตาทิภิ ฯ✎ ร่าง
vasībhūtehi tādibhi.
รตนานฏฺฐปญฺญาสํ✎ ร่าง
Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ,
อุคฺคโต โส มหามุนิ✎ ร่าง
uggato so mahāmuni;
กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส✎ ร่าง
Kañcanagghiyasaṅkāso,
พตฺตึสวรลกฺขโณ ฯ✎ ร่าง
bāttiṁsavaralakkhaṇo.
วสฺสสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Vassasatasahassāni,
อายุ วิชฺชติ ตาวเท✎ ร่าง
āyu vijjati tāvade;
ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส✎ ร่าง
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
ตทาหํ หํสวติยา✎ ร่าง
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,
พฺราหฺมโณ เวทปารคู✎ ร่าง
brāhmaṇo vedapāragū;
อุเปตฺวา ๒- สพฺพโลกคฺคํ✎ ร่าง
Upecca sabbalokaggaṁ,
อสฺโสสึ ธมฺมเทสนํ ฯ✎ ร่าง
assosiṁ dhammadesanaṁ.
ตทา โส สาวกํ ธีโร✎ ร่าง
Tadā so sāvakaṁ vīro,
ปภินฺนปฏิสมฺภิทํ✎ ร่าง
pabhinnamatigocaraṁ;
อตฺเถ ธมฺเม นิรุตฺเต จ✎ ร่าง
Atthe dhamme nirutte ca,
ปฏิภาเณ จ โกวิทํ ฯ✎ ร่าง
paṭibhāne ca kovidaṁ.
ฐเปสิ เอตทคฺคมฺหิ✎ ร่าง
Ṭhapesi etadaggamhi,
ตํ สุตฺวา มุทิโต อหํ✎ ร่าง
taṁ sutvā mudito ahaṁ;
สสาวกํ ชินวรํ✎ ร่าง
Sasāvakaṁ jinavaraṁ,
สตฺตาหํ โภชยึ ตทา ฯ✎ ร่าง
sattāhaṁ bhojayiṁ tadā.
ทุสฺเสหิ ฉาทยิตฺวาน✎ ร่าง
Dussehacchādayitvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.204
สสิสฺสํ พุทฺธสาครํ✎ ร่าง
sasissaṁ buddhisāgaraṁ;
นิปจฺจ ปาทมูลมฺหิ✎ ร่าง
Nipacca pādamūlamhi,
ตณฺฐานํ ปตฺถยึ อหํ ฯ✎ ร่าง
taṁ ṭhānaṁ patthayiṁ ahaṁ.
ตโต อโวจ โลกคฺโค✎ ร่าง
Tato avoca lokaggo,
ปสฺสเถตํ ทิชุตฺตมํ✎ ร่าง
‘passathetaṁ dijuttamaṁ;
วินตํ ปาทมูลมฺหิ✎ ร่าง
Vinataṁ pādamūle me,
กมโลทรสปฺปภํ ฯ✎ ร่าง
kamalodarasappabhaṁ.
เสฏฺฐํ ๓- พุทฺธสฺส ภิกฺขุสฺส✎ ร่าง
Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.328
ฐานํ ปตฺถยเต อยํ✎ ร่าง
Ṭhānaṁ patthayate ayaṁ;
ตาย สทฺธาย จาเคน✎ ร่าง
Tāya saddhāya cāgena,
สทฺธมฺมสฺสวเนน ๔- จ ฯ✎ ร่าง
Saddhammassavanena ca.
สพฺพตฺถ สุขิโต หุตฺวา✎ ร่าง
Sabbattha sukhito hutvā,
สํสริตฺวา ภวาภเว✎ ร่าง
saṁsaritvā bhavābhave;
อนาคตมฺหิ อทฺธาเน✎ ร่าง
Anāgatamhi addhāne,
ลจฺฉเสตํ มโนรถํ ฯ✎ ร่าง
lacchase taṁ manorathaṁ.
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
โอกฺกากกุลสมฺภโว✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม นาเมน✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
อ้างอิงPTS 2.480
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
โกฏฺฐิโก นาม นาเมน✎ ร่าง
Koṭṭhiko nāma nāmena,
เหสฺสติ สตฺถุสาวโก ฯ✎ ร่าง
hessati satthu sāvako’.
ตํ สุตฺวา มุทิโต หุตฺวา✎ ร่าง
Taṁ sutvā mudito hutvā,
ยาวชีวํ ตทา ชินํ✎ ร่าง
yāvajīvaṁ tadā jinaṁ;
เมตฺตจิตฺโต ปริจรึ ย✎ ร่าง
Mettacitto paricariṁ,
โต ๕- ปญฺญาสมาหิโต✎ ร่าง
sato paññāsamāhito.
เตน กมฺมวิปาเกน✎ ร่าง
Tena kammavipākena,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.129
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
สตานํ ตีณิกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Satānaṁ tīṇikkhattuñca,
เทวรชฺชมการยึ✎ ร่าง
devarajjamakārayiṁ;
สตานํ ปญฺจกฺขตฺตุญฺจ✎ ร่าง
Satānaṁ pañcakkhattuñca,
จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ✎ ร่าง
cakkavattī ahosahaṁ.
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ✎ ร่าง
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
คณนาโต อสงฺขยํ✎ ร่าง
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
สพฺพตฺถ สุขิโต อาสึ✎ ร่าง
Sabbattha sukhito āsiṁ,
ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา ฯ✎ ร่าง
tassa kammassa vāhasā.
ทุเว ภเว สํสรามิ✎ ร่าง
Duve bhave saṁsarāmi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.205
เทวตฺเต อถ มานุเส✎ ร่าง
devatte atha mānuse;
อญฺญํ คตึ น ชานามิ✎ ร่าง
Aññaṁ gatiṁ na gacchāmi,
สุจิณฺณสฺส อิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
suciṇṇassa idaṁ phalaṁ.
ทุเว กุเล ปชายามิ✎ ร่าง
Duve kule pajāyāmi,
ขตฺติเย วาปิ พฺราหฺมเณ✎ ร่าง
khattiye atha brāhmaṇe;
นีเจ กุเล น ชายามิ✎ ร่าง
Nīce kule na jāyāmi,
สุจิณฺณสฺส อิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
suciṇṇassa idaṁ phalaṁ.
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Pacchime bhave sampatte,
พฺรหฺมพนฺธุ อโหสหํ✎ ร่าง
brahmabandhu ahosahaṁ;
สาวตฺถิยํ วิปฺปกุเล✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ vippakule,
ปจฺฉา ชาโต มหทฺธเน ๒- ฯ✎ ร่าง
paccājāto mahaddhane.
มาตา จนฺทวตี นาม✎ ร่าง
Mātā candavatī nāma,
ปิตา เม อสฺสลายโน✎ ร่าง
pitā me assalāyano;
ยทา เม ปิตรํ พุทฺโธ✎ ร่าง
Yadā me pitaraṁ buddho,
วินยิ สพฺพสุทฺธิยา ๓- ฯ✎ ร่าง
vinayī sabbasuddhiyā.
ตทา ปสนฺโน สุคเต✎ ร่าง
Tadā pasanno sugate,
ปพฺพชึ อนคาริยํ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ;
โมคฺคลฺลาโน อาจริโย✎ ร่าง
Moggallāno ācariyo,
อุปชฺฌา สาริสมฺภโว ฯ✎ ร่าง
upajjhā sārisambhavo.
เกเสสุ ฉิชฺชมาเนสุ✎ ร่าง
Kesesu chijjamānesu,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.330
ทิฏฺฐิ ฉินฺนา สมูลิกา✎ ร่าง
diṭṭhi chinnā samūlikā;
นิวาเสนฺโต จ กาสาวํ✎ ร่าง
Nivāsento ca kāsāvaṁ,
อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ✎ ร่าง
arahattamapāpuṇiṁ.
อตฺถธมฺมนิรุตฺตีสุ✎ ร่าง
Atthadhammaniruttīsu,
ปฏิภาเณ จ เม มติ✎ ร่าง
paṭibhāne ca me mati;
ปภินฺนา เตน โลกคฺโค✎ ร่าง
Pabhinnā tena lokaggo,
เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ✎ ร่าง
etadagge ṭhapesi maṁ.
อสนฺทิฏฺฐํ วิยากาสึ✎ ร่าง
Asandiṭṭhaṁ viyākāsiṁ,
อุปติสฺเสน ปุจฺฉิโต✎ ร่าง
upatissena pucchito;
ปฏิสมฺภิทาสุ เตนาหํ✎ ร่าง
Paṭisambhidāsu tenāhaṁ,
อคฺโค สมฺพุทฺธสาสเน ฯ✎ ร่าง
aggo sambuddhasāsane.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.206
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหาโกฏฺฐิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
มหาโกฏฺฐิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อฏฺฐมํ อุรุเวลกสฺสปตฺ✎ ร่าง
Mahākoṭṭhikattherassāpadānaṁ sattamaṁ.
เถราปทานํ✎ ร่าง
Therāpadāna