PAGODA
หน้าแรก
ครูบาอาจารย์
เกี่ยวกับ
สารบัญ
›
เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒
› ข้อ 129
‹ กลับ
ราธเถราปทาน
เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒ · ข้อ 129 ·
ขุ.อป.๒. ๓๓/๓๒๙๘ ↗
‹ ข้อ 128
ข้อ 130 ›
👁 การแสดงผล
▾
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
คำแปลไทย (ทั้งข้อ)
บาลีอักษรไทย
บาลีโรมัน
อ้างอิง
เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๒๙] ในกัปนับจากภัทรกัปนี้ไปแสนหนึ่ง พระพิชิตมารพระนามว่า ปทุมุตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลกทั้งปวงเป็นนักปราชญ์ มีจักษุได้เสด็จอุบัติ ขึ้นแล้ว พระองค์เป็นผู้ตรัสสอน ทรงแสดงให้สัตว์รู้ชัดได้ ยัง สรรพสัตว์ให้ข้ามพ้นวัฏสงสาร ทรงฉลาดในเทศนา เป็นผู้เบิกบาน ทรงช่วยประชุมชนให้ข้ามพ้นไปเสียเป็นอันมาก พระองค์เป็นผู้ อนุเคราะห์ ประกอบด้วยพระกรุณาแสวงหาประโยชน์ให้สรรพสัตว์ ยังเดียรถีย์ที่มาเฝ้าให้ดำรงอยู่ในเบญจศีลได้ทุกคน เมื่อเป็นเช่นนี้ พระศาสนาจึงไม่มีความอากูลว่างสูญจากเดียรถีย์ วิจิตรด้วยพระ อรหันต์ผู้คงที่ มีความชำนิชำนาญ พระมหามุนี พระองค์นั้นสูง ประมาณ ๕๘ ศอก มีพระฉวีวรรณงามคล้ายทองคำอันล้ำค่า มีพระ ลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ ครั้งนั้น อายุของสัตว์แสนปี พระชินสีห์พระองค์นั้น เมื่อดำรงพระชนม์อยู่โดยกาลประมาณเท่า นั้น ได้ยังประชุมชนเป็นอันมากให้ข้ามพ้นวัฏสงสารไปได้ ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์ชาวพระนครหงสวดี ผู้เรียนจบไตรเพท ได้เข้าไป เฝ้าพระผู้มีพระภาค ผู้ประเสริฐกว่านรชน ทรงมีความเพียรใหญ่ ทรงแกล้วกล้าในบริษัท กำลังทรงแต่งตั้งภิกษุผู้มีปฏิภาณไว้ใน ตำแหน่งเอตทัคคะ แล้วได้ฟังพระธรรมเทศนา ครั้งนั้น เราทำ สักการะในพระโลกนายกพร้อมทั้งพระสงฆ์ แล้วหมอบศีรษะลง แทบพระบาทปรารถนาฐานันดรนั้น ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาค ผู้มีพระรัศมีซ่านออกจากพระองค์ ดุจลิ่มทองสิงคี ได้ตรัสกะ เราด้วยพระสุรเสียงอันเป็นที่ตั้งแห่งความยินดี มีปรกตินำไปซึ่ง มลทินคือกิเลสว่า ท่านจงเป็นผู้มีความสุขมีอายุยืนเถิด ปณิธาน ความปรารถนาของท่านจงสำเร็จเถิด สักการะที่ท่านทำในเรากับ พระสงฆ์ ก็จงมีผลไพบูลย์ยิ่งเถิด ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ พระศาสดา มีพระนามชื่อว่าโคดมซึ่งสมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จ อุบัติขึ้นในโลก พราหมณ์นี้ จักได้เป็นธรรมทายาทของพระศาสดา พระองค์นั้นเป็นโอรสอันธรรมเนรมิต เป็นสาวกของพระศาสดา มีนามชื่อว่าราธะ พระนายกจักทรงแต่งตั้งท่านว่า เป็นผู้เลิศกว่า ภิกษุทั้งหลายผู้มีปฏิภาณ เราได้สดับพุทธพยากรณ์นั้นแล้วก็เป็นผู้ เบิกบาน มีจิตประกอบด้วยเมตตาบำรุงพระพิชิตมารในกาลนั้นตลอด ชีวิต เพราะเราเป็นผู้ประกอบด้วยปัญญา ด้วยกรรมที่เราได้ทำไว้ดี แล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตน์จำนงไว้ เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้ไป สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ได้เสวยราชสมบัติในเทวโลก ๓๐๐ ครั้ง ได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิ ๕๐๐ ครั้ง และเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดยคณนานับมิได้ เพราะกรรมนั้นนำไปเราจึงเป็นผู้ถึงความสุขใน ทุกภพ เมื่อถึงภพสุดท้ายเราเกิดในสกุลที่ยากจนขาดเครื่องนุ่งห่ม และอาหาร ในพระนครราชคฤห์อันอุดม ได้ถวายภิกษาทัพพีหนึ่งแก่ ท่านพระสารีบุตรผู้คงที่ ในเวลาเราแก่เฒ่าเราอาศัยวัดอยู่ ใครๆ ไม่ ยอมบวชให้เราผู้ชราหมดกำลังเรี่ยวแรง เพราะฉะนั้นครั้งนั้น เราผู้ เป็นคนยากเข็ญจึงเป็นผู้ปราศจากผิวพรรณ เศร้าโศก พระมหามุนีผู้ ประกอบด้วยพระมหากรุณาทอดพระเนตรเห็นเข้าจึงตรัสถามเราว่าลูก ไฉนจึงเศร้าโศก จงบอกถึงโรคที่เกิดในจิตของเจ้า เราได้กราบทูล ว่าข้าแต่พระองค์ผู้มีความเพียรข้าพระองค์ไม่ได้บวชในศาสนาของ พระองค์ ซึ่งพระองค์ตรัสดีแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพระองค์จึงมีความ เศร้าโศก ข้าแต่พระนายก ขอพระองค์จงเป็นที่พึ่งของข้าพระองค์ ด้วยเถิด ครั้งนั้น พระมหามุนีผู้สูงสุดได้รับสั่งให้เรียกภิกษุมาประชุม พร้อมแล้วตรัสถามว่า ผู้ที่นึกถึงอธิการของพราหมณ์นี้ได้มีอยู่ จง บอกมาเวลานั้น พระสารีบุตรได้กราบทูลว่า ข้าพระองค์นึกถึงอธิการ ของเขาได้อยู่ พราหมณ์ผู้นี้ได้ถวายภิกษาทัพพีหนึ่งแก่ข้าพระองค์ผู้ กำลังเที่ยวบิณฑบาต พระเจ้าข้า พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดีละๆ สารีบุตร เธอเป็นคนกตัญญู เธอจงยังพราหมณ์นี้ให้บวช พราหมณ์ นี้จักเป็นผู้ควรบูชา ลำดับนั้นเราได้การบรรพชาและอุปสมบทด้วย กรรมวาจา โดยเวลาไม่นานเลย เราก็ได้บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นไป แห่งอาสวะเพราะเราเป็นผู้เพลิดเพลิน สดับพระพุทธดำรัสโดย เคารพ ฉะนั้น พระพิชิตมารจึงทรงแต่งตั้งเราว่า เป็นผู้เลิศกว่า ทั้งหลายผู้มีปฏิภาณ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนา เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระราธเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
▴ ย่อ
เทียบรายประโยค (101 ประโยค)
tha-ap541:0.3
#
—
Rādhattheraapadāna
tha-ap541:1.1
#
ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน
✎ ร่าง
“Padumuttaro nāma jino,
อ้างอิง
สยามรัฐ 33.211
tha-ap541:1.2
#
สพฺพโลกวิทู มุนิ
✎ ร่าง
sabbalokavidū muni;
tha-ap541:1.3
#
อิโต สตสหสฺสมฺหิ
✎ ร่าง
Ito satasahassamhi,
tha-ap541:1.4
#
กปฺเป อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา ฯ
✎ ร่าง
kappe uppajji cakkhumā.
tha-ap541:2.1
#
โอวาทโก วิญฺญาปโก
✎ ร่าง
Ovādako viññāpako,
tha-ap541:2.2
#
ตารโก สพฺพปาณินํ
✎ ร่าง
tārako sabbapāṇinaṁ;
tha-ap541:2.3
#
เทสนากุสโล พุทฺโธ
✎ ร่าง
Desanākusalo buddho,
tha-ap541:2.4
#
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ
✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
tha-ap541:3.1
#
อนุกมฺปโก การุณิโก
✎ ร่าง
Anukampako kāruṇiko,
อ้างอิง
พุทธชยันตี 37.1.338
tha-ap541:3.2
#
หิเตสี สพฺพปาณินํ
✎ ร่าง
hitesī sabbapāṇinaṁ;
tha-ap541:3.3
#
สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ
✎ ร่าง
Sampatte titthiye sabbe,
tha-ap541:3.4
#
ปญฺจสีเล ปติฏฺฐหิ ฯ
✎ ร่าง
pañcasīle patiṭṭhapi.
tha-ap541:4.1
#
เอวํ นิรากุลํ อาสิ
✎ ร่าง
Evaṁ nirākulaṁ āsi,
tha-ap541:4.2
#
สุญฺญตํ ติตฺถิเยหิ จ
✎ ร่าง
suññataṁ titthiyehi ca;
tha-ap541:4.3
#
วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ
✎ ร่าง
Vicittaṁ arahantehi,
tha-ap541:4.4
#
วสีภูเตหิ ตาทิภิ ฯ
✎ ร่าง
vasībhūtehi tādibhi.
tha-ap541:5.1
#
รตนานฏฺฐปญฺญาสํ
✎ ร่าง
Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ,
tha-ap541:5.2
#
อุคฺคโต โส มหามุนิ
✎ ร่าง
uggato so mahāmuni;
tha-ap541:5.3
#
กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส ทฺว
✎ ร่าง
Kañcanagghiyasaṅkāso,
tha-ap541:5.4
#
ตฺตึสวรลกฺขโณ ฯ
✎ ร่าง
bāttiṁsavaralakkhaṇo.
tha-ap541:6.1
#
วสฺสสตสหสฺสานิ
✎ ร่าง
Vassasatasahassāni,
tha-ap541:6.2
#
อายุ วิชฺชต ตาวเท
✎ ร่าง
āyu vijjati tāvade;
tha-ap541:6.3
#
ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส
✎ ร่าง
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
tha-ap541:6.4
#
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ
✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
tha-ap541:7.1
#
ตทาหํ หํสวติยา
✎ ร่าง
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,
tha-ap541:7.2
#
พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู
✎ ร่าง
brāhmaṇo mantapāragū;
tha-ap541:7.3
#
อุเปจฺจ ตํ นรวรํ
✎ ร่าง
Upecca taṁ naravaraṁ,
tha-ap541:7.4
#
อสฺโสสึ ธมฺมเทสนํ ฯ
✎ ร่าง
assosiṁ dhammadesanaṁ.
tha-ap541:8.1
#
ปญฺญาเปนฺตํ มหาวีรํ
✎ ร่าง
Paññāpentaṁ mahāvīraṁ,
tha-ap541:8.2
#
ปริสาสุ วิสารทํ
✎ ร่าง
parisāsu visāradaṁ;
tha-ap541:8.3
#
ปฏิภาเณยฺยกํ ภิกฺขุํ
✎ ร่าง
Paṭibhāneyyakaṁ bhikkhuṁ,
tha-ap541:8.4
#
เอตทคฺเค วินายกํ ฯ
✎ ร่าง
etadagge vināyakaṁ.
tha-ap541:9.1
#
ตทาหํ การํ กตฺวาน
✎ ร่าง
Tadāhaṁ kāraṁ katvāna,
tha-ap541:9.2
#
สสงฺเฆ โลกนายเก
✎ ร่าง
sasaṅghe lokanāyake;
tha-ap541:9.3
#
นิปจฺจ สิรสา ปาเท
✎ ร่าง
Nipacca sirasā pāde,
tha-ap541:9.4
#
ตณฺฐานํ อภิปตฺถยึ ฯ
✎ ร่าง
taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ.
tha-ap541:10.1
#
ตโต มํ ภควา อาห
✎ ร่าง
Tato maṁ bhagavā āha,
อ้างอิง
สยามรัฐ 33.212
tha-ap541:10.2
#
สิงฺคินิกฺขสมปฺปโภ
✎ ร่าง
siṅgīnikkhasamappabho;
tha-ap541:10.3
#
สเรน รชนีเยน
✎ ร่าง
Sarena rajanīyena,
tha-ap541:10.4
#
กิเลสมลหารินา ฯ
✎ ร่าง
kilesamalahārinā.
tha-ap541:11.1
#
สุขี ภวสฺสุ ทีฆายุ
✎ ร่าง
‘Sukhī bhavassu dīghāyu,
อ้างอิง
ฉัฏฐสังคายนา 58.134
tha-ap541:11.2
#
สิชฺฌตํ ปณิธี ตว
✎ ร่าง
sijjhatu paṇidhī tava;
tha-ap541:11.3
#
สสงฺเฆ เม กตํ การํ
✎ ร่าง
Sasaṅghe me kataṁ kāraṁ,
tha-ap541:11.4
#
อตีว วิปุลํ ตยา ฯ
✎ ร่าง
atīva vipulaṁ tayā.
tha-ap541:12.1
#
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป
✎ ร่าง
Satasahassito kappe,
อ้างอิง
PTS 2.485
tha-ap541:12.2
#
โอกฺกากกุลสมฺภโว
✎ ร่าง
okkākakulasambhavo;
tha-ap541:12.3
#
โคตโม นาม นาเมน
✎ ร่าง
Gotamo nāma gottena,
tha-ap541:12.4
#
สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ
✎ ร่าง
satthā loke bhavissati.
tha-ap541:13.1
#
ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท
✎ ร่าง
Tassa dhammesu dāyādo,
tha-ap541:13.2
#
โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต
✎ ร่าง
oraso dhammanimmito;
tha-ap541:13.3
#
ราโธติ นามเธยฺเยน
✎ ร่าง
Rādhoti nāmadheyyena,
tha-ap541:13.4
#
เหสฺสติ สตฺถุ สาวโก ฯ
✎ ร่าง
hessati satthu sāvako.
tha-ap541:14.1
#
—
Sa te hetuguṇe tuṭṭho,
tha-ap541:14.2
#
—
sakyaputto narāsabho;
tha-ap541:14.3
#
—
Paṭibhāneyyakānaggaṁ,
tha-ap541:14.4
#
—
paññapessati nāyako’.
tha-ap541:15.1
#
—
Taṁ sutvā mudito hutvā,
tha-ap541:15.2
#
—
yāvajīvaṁ tadā jinaṁ;
tha-ap541:15.3
#
—
Mettacitto paricariṁ,
tha-ap541:15.4
#
—
sato paññāsamāhito.
tha-ap541:16.1
#
—
Tena kammena sukatena,
tha-ap541:16.2
#
—
cetanāpaṇidhīhi ca;
tha-ap541:16.3
#
—
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
tha-ap541:16.4
#
—
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
tha-ap541:17.1
#
—
Satānaṁ tīṇikkhattuñca,
อ้างอิง
พุทธชยันตี 37.1.340
tha-ap541:17.2
#
—
devarajjamakārayiṁ;
tha-ap541:17.3
#
—
Satānaṁ pañcakkhattuñca,
tha-ap541:17.4
#
—
cakkavattī ahosahaṁ.
tha-ap541:18.1
#
—
Padesarajjaṁ vipulaṁ,
tha-ap541:18.2
#
—
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
tha-ap541:18.3
#
—
Sabbattha sukhito āsiṁ,
tha-ap541:18.4
#
—
tassa kammassa vāhasā.
tha-ap541:19.1
#
—
Pacchime bhave sampatte,
tha-ap541:19.2
#
—
giribbajapuruttame;
tha-ap541:19.3
#
—
Jāto vippakule niddhe,
tha-ap541:19.4
#
—
vikalacchādanāsane.
tha-ap541:20.1
#
—
Kaṭacchubhikkhaṁ pādāsiṁ,
อ้างอิง
สยามรัฐ 33.213
tha-ap541:20.2
#
—
sāriputtassa tādino;
tha-ap541:20.3
#
—
Yadā jiṇṇo ca vuddho ca,
tha-ap541:20.4
#
—
tadārāmamupāgamiṁ.
tha-ap541:21.1
#
—
Pabbajati na maṁ koci,
tha-ap541:21.2
#
—
jiṇṇadubbalathāmakaṁ;
tha-ap541:21.3
#
—
Tena dīno vivaṇṇaṅgo,
tha-ap541:21.4
#
—
soko cāsiṁ tadā ahaṁ.
tha-ap541:22.1
#
—
Disvā mahākāruṇiko,
tha-ap541:22.2
#
—
mamamāha mahāmuni;
tha-ap541:22.3
#
—
‘Kimatthaṁ puttasokaṭṭo,
tha-ap541:22.4
#
—
brūhi te cittajaṁ rujaṁ’.
tha-ap541:23.1
#
—
‘Pabbajjaṁ na labhe vīra,
tha-ap541:23.2
#
—
svākkhāte tava sāsane;
tha-ap541:23.3
#
—
Tena sokena dīnosmi,
tha-ap541:23.4
#
—
saraṇaṁ hohi nāyaka’.
tha-ap541:24.1
#
—
Tadā bhikkhū samānetvā,
tha-ap541:24.2
#
—
apucchi munisattamo;
tha-ap541:24.3
#
—
‘Imassa adhikāraṁ ye,
tha-ap541:24.4
#
—
saranti byāharantu te’.
tha-ap541:25.1
#
—
Sāriputto tadāvoca,
อ้างอิง
ฉัฏฐสังคายนา 58.135
tha-ap541:25.2
#
—
‘kāramassa sarāmahaṁ;
tha-ap541:25.3
#
—
Kaṭacchubhikkhaṁ dāpesi,
tha-ap541:25.4
#
—
piṇḍāya carato mama’.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๓ — ขุททกนิกาย อปทาน ๒
ความน่าเชื่อถือ:
✓ ทางการ
🤖 AI จับคู่
✎ ร่าง
— "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน