—
‘Sādhu sādhu kataññūsi,
—
Pabbājehi dijaṁ vuḍḍhaṁ,
—
Tato alatthaṁ pabbajjaṁ,
อ้างอิงPTS 2.486
—
Sakkaccaṁ munino vākyaṁ,
—
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.342
—
Svāgataṁ vata me āsi,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.214
—
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
—
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
—
Itthaṁ sudaṁ āyasmā rādho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
—
Rādhattherassāpadānaṁ navamaṁ.
ปทุมุตฺตโร✎ ร่าง
“Padumuttaro nāma jino,
โลกวิทู สพฺพโลกหิโต มุนิ✎ ร่าง
sabbalokavidū muni;
อิโต สตสหสฺสมฺหิ✎ ร่าง
Ito satasahassamhi,
กปฺเป อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา ฯ✎ ร่าง
kappe uppajji cakkhumā.
โอวาทโก วิญฺญาปโก✎ ร่าง
Ovādako viññāpako,
ตารโก สพฺพปาณินํ✎ ร่าง
tārako sabbapāṇinaṁ;
เทสนากุสโล พุทฺโธ✎ ร่าง
Desanākusalo buddho,
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
อนุกมฺปโก การุณิโก✎ ร่าง
Anukampako kāruṇiko,
หิเตสี สพฺพปาณินํ✎ ร่าง
hitesī sabbapāṇinaṁ;
สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ✎ ร่าง
Sampatte titthiye sabbe,
ปญฺจสีเล ปติฏฺฐหิ ฯ✎ ร่าง
pañcasīle patiṭṭhapi.
เอวํ นิรากุลํ อาสิ✎ ร่าง
Evaṁ nirākulaṁ āsi,
สุญฺญตํ ติตฺถิเยหิ จ✎ ร่าง
suññataṁ titthiyehi ca;
วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ✎ ร่าง
Vicittaṁ arahantehi,
วสีภูเตหิ ตาทิภิ ฯ✎ ร่าง
vasībhūtehi tādibhi.
รตนานฏฺฐปญฺญาสํ✎ ร่าง
Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ,
อุคฺคโต โส มหามุนิ✎ ร่าง
uggato so mahāmuni;
กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส✎ ร่าง
Kañcanagghiyasaṅkāso,
พตฺตึสวรลกฺขโณ ฯ✎ ร่าง
bāttiṁsavaralakkhaṇo.
วสฺสสตสหสฺสานิ✎ ร่าง
Vassasatasahassāni,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.136
อายุ วิชฺชติ ตาวเท✎ ร่าง
āyu vijjati tāvade;
ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส✎ ร่าง
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ✎ ร่าง
tāresi janataṁ bahuṁ.
ตทาหํ หํสวติยา✎ ร่าง
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.215
กุเล อญฺญตเร อหุ✎ ร่าง
kule aññatare ahuṁ;
ปรกมฺมายเน ยุตฺโต✎ ร่าง
Parakammāyane yutto,
นตฺถิ เม กิญฺจิ สนฺธนํ ฯ✎ ร่าง
natthi me kiñci sandhanaṁ.
ปฏิกฺกมนสาลายํ✎ ร่าง
Paṭikkamanasālāyaṁ,
วสนฺโต กตภูมิยํ✎ ร่าง
vasanto katabhūmiyaṁ;
อคฺคึ อุชฺชาลยึ ตตฺถ ฑยฺ✎ ร่าง
Aggiṁ ujjālayiṁ tattha,
หกณฺหา สิลามหิ ฯ✎ ร่าง
daḷhaṁ kaṇhāsi sā mahī.
ตทา ปริสติ นาโถ✎ ร่าง
Tadā parisatiṁ nātho,
จตุสจฺจํ ปกาสโก✎ ร่าง
catusaccapakāsako;
สาวกํ สมฺปกิตฺเตสิ✎ ร่าง
Sāvakaṁ sampakittesi,
ลูขจีวรธารกํ ฯ✎ ร่าง
lūkhacīvaradhārakaṁ.
ตสฺส ตมฺหิ คุเณ ตุฏฺโฐ✎ ร่าง
Tassa tamhi guṇe tuṭṭho,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.344
ปฏิปชฺช ๒- ตถาคตํ✎ ร่าง
paṇipacca tathāgataṁ;
ลูขจีวรธารคฺคํ✎ ร่าง
Lūkhacīvaradhāraggaṁ,
ปตฺถยึ ฐานมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
patthayiṁ ṭhānamuttamaṁ.
ตทา อโวจ ภควา✎ ร่าง
Tadā avoca bhagavā,
สาวเก ปทุมุตฺตโร✎ ร่าง
sāvake padumuttaro;
ปสฺสเถตํ ปุริสกํ✎ ร่าง
‘Passathetaṁ purisakaṁ,
กุเจลํ ตนุเทหกํ ฯ✎ ร่าง
kucelaṁ tanudehakaṁ.
ปีติปฺปสนฺนวทนํ✎ ร่าง
Pītippasannavadanaṁ,
อ้างอิงPTS 2.487
สทฺธาธนสมนฺวิตํ✎ ร่าง
saddhādhanasamanvitaṁ;
อุทคฺคตนุชํ หฏฺฐํ✎ ร่าง
Udaggatanujaṁ haṭṭhaṁ,
อจลํ สาลปิณฺฑิตํ ฯ✎ ร่าง
acalaṁ sālapiṇḍitaṁ.
เอโส ปตฺเถติ ตํ ฐานํ✎ ร่าง
Eso pattheti taṁ ṭhānaṁ,
สจฺจเสนสฺส ภิกฺขุโน✎ ร่าง
saccasenassa bhikkhuno;
ลูขจีวรธาริสฺส✎ ร่าง
Lūkhacīvaradhārissa,
ตสฺส วณฺณคตาสโย ๓- ฯ✎ ร่าง
tassa vaṇṇasitāsayo’.
ตํ สุตฺวา มุทิโต หุตฺวา✎ ร่าง
Taṁ sutvā mudito hutvā,
นิปจฺจ สิรสา ชินํ✎ ร่าง
nipacca sirasā jinaṁ;
ยาวชีวํ สุภํ กมฺมํ✎ ร่าง
Yāvajīvaṁ subhaṁ kammaṁ,
กริตฺวา ชินสาสเน ฯ✎ ร่าง
karitvā jinasāsane.
เตน กมฺเมน สุกเตน✎ ร่าง
Tena kammena sukatena,
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ ๔- อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsūpago ahaṁ.
ปฏิกฺกมนสาลายํ✎ ร่าง
Paṭikkamanasālāyaṁ,
ภูมิทาหนกมฺมุนา✎ ร่าง
bhūmidāhakakammunā;
สมสหสฺสํ นิรเย✎ ร่าง
Samasahassaṁ niraye,
อฑยฺหึ เวทนาฏฺฏิโต ฯ✎ ร่าง
adayhiṁ vedanāṭṭito.
เตน กมฺมาวเสเสน✎ ร่าง
Tena kammāvasesena,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.216
ปญฺจ ชาติสตานิหํ✎ ร่าง
pañca jātisatānihaṁ;
มนุสฺโส กุลโช หุตฺวา ป✎ ร่าง
Manusso kulajo hutvā,
าฏิยา ๑- ลกฺขณงฺกิโต ฯ✎ ร่าง
jātiyā lakkhaṇaṅkito.
ปญฺจ ชาติสตาเนว✎ ร่าง
Pañca jātisatāneva,
กุฏฺฐโรคสมปฺปิโต✎ ร่าง
kuṭṭharogasamappito;
มหาทุกฺขํ อนุภวึ✎ ร่าง
Mahādukkhaṁ anubhaviṁ,
ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา ฯ✎ ร่าง
tassa kammassa vāhasā.
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป✎ ร่าง
Imasmiṁ bhaddake kappe,
อุปริฏฺฐํ ๒- ยสสฺสินํ✎ ร่าง
upariṭṭhaṁ yasassinaṁ;
ปิณฺฑปาเตน ตปฺเปสึ✎ ร่าง
Piṇḍapātena tappesiṁ,
ปสนฺนมานโส อหํ ฯ✎ ร่าง
pasannamānaso ahaṁ.
เตน กมฺมวิเสเสน✎ ร่าง
Tena kammavisesena,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.137
เจตนาปณิธีหิ จ✎ ร่าง
cetanāpaṇidhīhi ca;
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ✎ ร่าง
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต✎ ร่าง
Pacchime bhave sampatte,
อชายึ ชตฺติเย กุเล✎ ร่าง
ajāyiṁ khattiye kule;
ปิตุโน อจฺจเยนาหํ✎ ร่าง
Pituno accayenāhaṁ,
มหารชฺชสมปฺปิโต ฯ✎ ร่าง
mahārajjasamappito.
กุฏฺฐโรคาภิภูโตหํ✎ ร่าง
Kuṭṭharogādhibhūtohaṁ,
รตฺติยํ ๓- น สุขํ ลเภ✎ ร่าง
na ratiṁ na sukhaṁ labhe;
โมฆํ รชฺชสุขํ ยสฺมา✎ ร่าง
Moghaṁ rajjaṁ sukhaṁ yasmā,
โมโฆ ราชา ตโต อหํ ฯ✎ ร่าง
mogharājā tato ahaṁ.
กายสฺส โทสํ ทิสฺวาน✎ ร่าง
Kāyassa dosaṁ disvāna,
ปพฺพชึ อนคาริยํ✎ ร่าง
pabbajiṁ anagāriyaṁ;
พาวริสฺส ทิชคฺคสฺส✎ ร่าง
Bāvarissa dijaggassa,
สิสฺสตฺตํ อชฺฌุปาคมึ ฯ✎ ร่าง
sissattaṁ ajjhupāgamiṁ.
มหตา ปริวาเรน✎ ร่าง
Mahatā parivārena,
อุเปจฺจ นรนายกํ✎ ร่าง
upecca naranāyakaṁ;
อปุจฺฉึ นิปุณํ ปญฺหํ✎ ร่าง
Apucchiṁ nipuṇaṁ pañhaṁ,
วาคิสํ ๔- วาทิสูทนํ ฯ✎ ร่าง
taṁ vīraṁ vādisūdanaṁ.
อยํ โลโก ปโร โลโก✎ ร่าง
‘Ayaṁ loko paro loko,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.346
พฺรหฺมโลโก สเทวโก✎ ร่าง
brahmaloko sadevako;
ทิฏฺฐินฺเต ๕- นาภิชานามิ✎ ร่าง
Diṭṭhiṁ no nābhijānāmi,
โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ✎ ร่าง
gotamassa yasassino.
เอวํ อภิกฺกนฺตทสฺสาวึ✎ ร่าง
Evābhikkantadassāviṁ,
อ้างอิงPTS 2.488
อตฺถี ปเญฺหน อาคมํ✎ ร่าง
atthi pañhena āgamaṁ;
กถํ โลกํ อเวกฺขนฺตํ✎ ร่าง
Kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,
มจฺจุราชา น ปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
maccurājā na passati’.
สุญฺญโต โลกํ อเวกฺขสฺสุ✎ ร่าง
‘Suññato lokaṁ avekkhassu,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.217
โมฆราชา สทา สโต✎ ร่าง
mogharāja sadā sato;
อตฺตานุทิฏฺฐึ อูหจฺจ✎ ร่าง
Attānudiṭṭhiṁ uhacca,
เอวํ มจฺจุตฺตโร สิยา ฯ✎ ร่าง
evaṁ maccutaro siyā.
เอวํ โลกํ อเวกฺขนฺตํ✎ ร่าง
Evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,
มจฺจุราชา น ปสฺสติ✎ ร่าง
maccurājā na passati’;
อิติ มํ อภณิ พุทฺโธ✎ ร่าง
Iti maṁ abhaṇi buddho,
สพฺพโรคติกิจฺฉโก ฯ✎ ร่าง
sabbarogatikicchako.
สห คาถาวสาเนน✎ ร่าง
Saha gāthāvasānena,
เกสมสฺสุวิวชฺชิโต✎ ร่าง
kesamassuvivajjito;
กาสาววตฺถวสโน✎ ร่าง
Kāsāvavatthavasano,
อาสึ ภิกฺขุ ตถารหํ ฯ✎ ร่าง
āsiṁ bhikkhu tathārahā.
สงฺฆิเกสุ วิหาเรสุ✎ ร่าง
Saṅghikesu vihāresu,
น วสึ โรคปีฬิโต✎ ร่าง
na vasiṁ rogapīḷito;
มา วิหาโร ปทุสฺสีติ✎ ร่าง
Mā vihāro padussīti,
วาจายาภิสุปีฬิโต ๑- ฯ✎ ร่าง
vātarogehi pīḷito.
สงฺการกุฏา อาหตฺวา✎ ร่าง
Saṅkārakūṭā āhitvā,
สุสานา รถิกาหิ จ✎ ร่าง
susānā rathikāhi ca;
ตโต สงฺฆาฏึ กริตฺวาน✎ ร่าง
Tato saṅghāṭiṁ karitvā,
ธารยึ ลูขจีวรํ ฯ✎ ร่าง
dhārayiṁ lūkhacīvaraṁ.
มหาภิสกฺโก ตสฺมึ เม✎ ร่าง
Mahābhisakko tasmiṁ me,
คุเณ ตุฏฺโฐ วินายโก✎ ร่าง
guṇe tuṭṭho vināyako;
ลูขจีวรธารีนํ✎ ร่าง
Lūkhacīvaradhārīnaṁ,
เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ✎ ร่าง
etadagge ṭhapesi maṁ.
ปุญฺญปาปปริกฺขีโณ✎ ร่าง
Puññapāpaparikkhīṇo,
สพฺพโรควิวชฺชิโต✎ ร่าง
sabbarogavivajjito;
สิขีว อนุปาทาโน✎ ร่าง
Sikhīva anupādāno,
นิพฺพายิสฺสมนาสโว ฯ✎ ร่าง
nibbāyissamanāsavo.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 58.138
เพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสโว ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavo.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โมฆราชา เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
อ้างอิงสยามรัฐ 33.218
โมฆราชตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อ✎ ร่าง
Mogharājattherassāpadānaṁ dasamaṁ.
—
Kaccāyanavaggo catupaññāsamo.
ุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
กจฺจาโน วกฺกลี เถโร✎ ร่าง
Kaccāno vakkalī thero,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.1.348
มหากปฺปินสวฺหโย✎ ร่าง
mahākappinasavhayo;
ทพฺโพ กุมารนาโม จ✎ ร่าง
Dabbo kumāranāmo ca,
พาหิโย โกฏฺฐิโก วสี ฯ✎ ร่าง
bāhiyo koṭṭhiko vasī.
อุรุเวลกสฺสโป ราโธ✎ ร่าง
Uruveḷakassapo rādho,
โมฆราชา จ ปณฺฑิโต✎ ร่าง
mogharājā ca paṇḍito;
ตีณิ คาถาสตาเนตฺถ ทฺว✎ ร่าง
Tīṇi gāthāsatānettha,
าสฏฺฐิ เจว ปิณฺฑิตา ฯ
กจฺจ✎ ร่าง
bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā.
ายนวคฺโค จตุปญฺญาโส ฯ
---------------------
ปญฺจปญฺญาโส✎ ร่าง
Therāpadāna
ภทฺทิยวคฺโค
ปฐมํ✎ ร่าง
Bhaddiyavagga
ลกุณฺฏกภทฺทิยตฺเถราปทานํ✎ ร่าง
1 Lakuṇḍabhaddiyattheraapadāna
—
“Padumuttaro nāma jino,
อ้างอิงPTS 2.489 · สยามรัฐ 33.219 · ฉัฏฐสังคายนา 58.139