เนื้อความทั้งข้อ
[๑๔๖] ในพระนครพันธุมดี มีพระบรมกษัตริย์พระองค์หนึ่งพระนามว่า
พันธุมา ดิฉันเป็นพระอัครมเหสีของท้าวเธอ ดิฉันย่อมพูดกะคน
บางคน ครั้งนั้น ดิฉันอยู่ในที่ลับ นั่งคิดอย่างนี้ว่า ก็กุศลที่จะพึงถือ
เอาไปที่เราทำไว้ไม่มีเลย เราจะต้องไปนรกที่มีความเร่าร้อนใหญ่ยิ่ง
เผ็ดร้อน ร้ายกาจ ทารุณ โดยแน่นอน ในข้อนี้เราไม่มีความสงสัยเลย
ดังนี้ ดิฉันเข้าไปเฝ้าพระราชา แล้วกราบทูลว่า ขอเดชะ ขอพระองค์
จงพระราชทานสมณะให้หม่อมฉันสักองค์หนึ่งเถิด หม่อมฉัน
จักนิมนต์ให้ท่านฉัน พระมหาราชาได้พระราชทานสมณะผู้มีอินทรีย์
อันอบรมแล้วให้ดิฉัน ดิฉันรับบาตรของท่านแล้ว นิมนต์ท่านให้ฉัน
จนอิ่มหนำ ด้วยข้าวที่ระคนด้วยน้ำนมและทธิ ดิฉันบูชาด้วยข้าวที่
ระคนด้วยน้ำนมและทธิแล้ว ทำของหอมและเครื่องไล้ทา เอาร่างแห
ปิดแล้วเอาผ้าเหลืองคลุมไว้ ดิฉันนึกถึงอารมณ์ของดิฉันนี้ตราบเท่า
สิ้นชีวิต ยังจิตให้เลื่อมใสในกรรมนั้นแล้ว ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสักรินทเทวราช ๓๐ พระองค์
สิ่งที่ดิฉันปรารถนาด้วยใจ ย่อมเกิดสมดังประสงค์ ดิฉันได้เป็น
พระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๐ พระองค์ ดิฉันเป็นหญิงสร้าง
ตัวเอง ท่องเที่ยวไปในภพน้อยใหญ่ ดิฉันพ้นจากเครื่องผูกพันทุก
อย่างแล้ว มีการอุบัติไปปราศแล้ว มีอาสวะสิ้นไปหมดแล้ว บัดนี้
ภพใหม่ไม่มีอีก ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้ให้ทานใดในกาลนั้น
ด้วยทานนั้น ดิฉันจึงไม่รู้จักทุคติเคย นี้เป็นผลแห่งบิณฑบาต ดิฉัน
เผากิเลสทั้งหลายแล้ว .... พระพุทธศาสนาดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระเอกปิณฑปาตทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
—
Ekapiṇḍapātadāyikātherīapadāna
นคเร พนฺธุมติยา✎ ร่าง
“Nagare bandhumatiyā,
พนฺธุมา นาม ขตฺติโย✎ ร่าง
bandhumā nāma khattiyo;
ตสฺส รญฺโญ อหํ ๔- ภริยา✎ ร่าง
Tassa rañño ahuṁ bhariyā,
เอกจฺจํ วาทยามหํ ๕- ฯ✎ ร่าง
ekajjhaṁ cārayāmahaṁ.
รโหคตา นิสีทิตฺวา✎ ร่าง
Rahogatā nisīditvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.260 · ฉัฏฐสังคายนา 58.184
เอวํ จินฺเตสหํ ตทา✎ ร่าง
evaṁ cintesahaṁ tadā;
อาทาย คมนียํ หิ✎ ร่าง
‘Ādāya gamanīyaṁ hi,
กุสลํ นตฺถิ เม กตํ ฯ✎ ร่าง
kusalaṁ natthi me kataṁ.
มหาภิตาปํ กฏุกํ✎ ร่าง
Mahābhitāpaṁ kaṭukaṁ,
อ้างอิงPTS 2.516
โฆรรูปํ สุทารุณํ✎ ร่าง
ghorarūpaṁ sudāruṇaṁ;
นิรยํ นูน คจฺฉามิ✎ ร่าง
Nirayaṁ nūna gacchāmi,
เอตฺถ เม นตฺถิ สํสโย ฯ✎ ร่าง
ettha me natthi saṁsayo’.
ราชานํ อุปคนฺตฺวาน✎ ร่าง
Rājānaṁ upasaṅkamma,
อิทํ วจนมพฺรวึ✎ ร่าง
idaṁ vacanamabraviṁ;
เอกํ เม สมณํ เทหิ✎ ร่าง
‘Ekaṁ me samaṇaṁ dehi,
โภชยิสฺสามิ ขตฺติย ฯ✎ ร่าง
bhojayissāmi khattiya’.
อทาสิ เม มหาราชา✎ ร่าง
Adāsi me mahārājā,
สมณํ ภาวิตินฺทฺริยํ✎ ร่าง
samaṇaṁ bhāvitindriyaṁ;
ตสฺส ปตฺตํ คเหตฺวาน✎ ร่าง
Tassa pattaṁ gahetvāna,
ปรมนฺเนน ตปฺปยึ ฯ✎ ร่าง
paramannena pūrayiṁ.
ปูชยิตฺวา ปรมนฺนํ✎ ร่าง
Pūrayitvā paramannaṁ,
คนฺธาเลปํ อกาสหํ✎ ร่าง
gandhālepaṁ akāsahaṁ;
ชาเลน ปิทหิตฺวาน ปี✎ ร่าง
Jālena pidahitvāna,
ตโจเลน ๓- ฉาทยึ ฯ✎ ร่าง
vatthayugena chādayiṁ.
อารมฺมณํ มม เอตํ✎ ร่าง
Ārammaṇaṁ mamaṁ etaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 37.2.12
สรามิ ยาวชีวิตํ✎ ร่าง
sarāmi yāvajīvihaṁ;
ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา✎ ร่าง
Tattha cittaṁ pasādetvā,
ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ✎ ร่าง
tāvatiṁsamagacchahaṁ.
ตึสานํ เทวราชูนํ✎ ร่าง
Tiṁsānaṁ devarājūnaṁ,
มเหสิตฺตมการยึ✎ ร่าง
mahesittamakārayiṁ;
มนสา ปตฺถิตํ มยฺหํ✎ ร่าง
Manasā patthitaṁ mayhaṁ,
นิพฺพตฺตติ ยถิจฺฉกํ ๔- ฯ✎ ร่าง
nibbattati yathicchitaṁ.
วีสานํ จกฺกวตฺตีนํ✎ ร่าง
Vīsānaṁ cakkavattīnaṁ,
มเหสิตฺตมการยึ✎ ร่าง
mahesittamakārayiṁ;
อุปจิตตฺตา ๕- หุตฺวาน✎ ร่าง
Ocitattāva hutvāna,
สํสรามิ ภวาภเว ๖- ฯ✎ ร่าง
saṁsarāmi bhavesvahaṁ.
สพฺพพนฺธนมุตฺตาหํ✎ ร่าง
Sabbabandhanamuttāhaṁ,
อเปตา เม อุปาทิกา✎ ร่าง
apetā me upādikā;
สพฺพาสวปริกฺขีณา✎ ร่าง
Sabbāsavā parikkhīṇā,
นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ✎ ร่าง
natthi dāni punabbhavo.
เอกนวุเต อิโต กปฺเป✎ ร่าง
Ekanavutito kappe,
อ้างอิงสยามรัฐ 33.261
ยํ ทานมททึ ตทา✎ ร่าง
yaṁ dānamadadiṁ tadā;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ✎ ร่าง
Duggatiṁ nābhijānāmi,
ปิณฺฑปาตสฺสิทํ ผลํ ฯ✎ ร่าง
piṇḍapātassidaṁ phalaṁ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺ✎ ร่าง
Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
เพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
…pe…
วิหรามิ อนาสวา ฯ✎ ร่าง
viharāmi anāsavā.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธ✎ ร่าง
Svāgataṁ vata me āsi,
เสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขา✎ ร่าง
Paṭisambhidā catasso,
ปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา✎ ร่าง
…pe…
กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ✎ ร่าง
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
อิตฺถํ สุทํ เอกปิณฺฑปาตทายิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ✎ ร่าง
Itthaṁ sudaṁ ekapiṇḍapātadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
เอกปิณฺฑปาตทายิกาเถริยา✎ ร่าง
Ekapiṇḍapātadāyikātheriyāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.
อปทานํ✎ ร่าง
Therīapadāna
สมตฺตํ ฯ
สตฺตมํ กฏจฺฉุภิกฺขทายิกาเถริยาปทานํ✎ ร่าง
Sumedhāvagga